YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Son yıllarda artan ithalat baskısı, düşen ihracat ve yüksek girdi maliyetleri nedeniyle rekabet gücü zayıflayan ayakkabı sektöründe uzun süredir beklenen kritik bir adım atıldı. 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararla, ayakkabı üretiminde kullanılmak şartıyla mikrofiber suni deri ve kromlu deride uygulanan ilave gümrük vergileri sıfırlandı. Daha önce mikrofiber suni deride yüzde 27, kromlu deride ise yüzde 10 olan ilave vergi oranlarının kaldırılması, özellikle spor ayakkabı üretiminde Türkiye’nin rekabet gücünü artıracak bir eşik olarak değerlendiriliyor. Üretimde kullanılan temel hammaddelerden mikrofiber suni deri ve kromlu deride ilave gümrük vergilerinin sıfırlanması, sektörde yalnızca maliyetleri aşağı çekmekle sınırlı olmayan, üretim yapısını dönüştürmeyi hedefleyen stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Sektör temsilcileri kararı, “uzun süredir dile getirilen yapısal sorunlara verilen somut ve devrim niteliğinde bir yanıt” olarak yorumladı.
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, düzenlemenin sektör açısından yalnızca bir vergi indirimi değil, bakış açısında bir değişimi temsil ettiğini vurguladı. İçten, “Eski durumda 5 bin dolarlık mikrofiber suni deri ithalatında toplam 7 bin 245,60 dolar vergi ödüyorduk. Yeni düzenlemeyle bu rakam 4 bin 53,66 dolara düşüyor. Yaklaşık 3 bin 192 dolarlık, yani yüzde 44’lük bir indirim söz konusu. Hâlâ yüksek bir vergi yükü var ancak bu oran, anlayıştaki değişimi göstermesi açısından çok önemli” dedi.
Bu bizim için devrim gibi bir karar
İçten’e göre bakanlığın yan sanayi üzerindeki vergi yükünün ana sanayi üretimi, yatırımı ve istihdamı nasıl baskıladığını fark etmesi, kararın en kritik yönünü oluşturuyor. Özellikle Türkiye’de üretimi olmayan ya da yeterli çeşitlilikte üretilemeyen, modaya uygun spor ayakkabı hammaddelerine yönelik bu adımın sektörde yeni bir dönemi başlatacağını ifade eden İçten, “Son dönemde hammadde vergilerinde düşüş görmüyorduk. Yan sanayide yapılan bu indirim, ana sanayinin ne kadar zorlandığının görüldüğünü gösteriyor. Bu bizim için devrim gibi. O nedenle bakanlığımıza çok teşekkür ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
■ GLOBAL MARKALAR DAHA FAZLA ÜRETİM YAPABİLECEK
Mikrofiber suni derinin spor ayakkabı üretiminde kritik bir malzeme olduğuna dikkat çeken İçten, bu ürünün Türkiye’de üretilmediğini, yüksek vergiler nedeniyle ithalatının da zorlaştığını hatırlattı. İçten, “Bu nedenle üretilemeyen ayakkabılar ithal ediliyordu. Şimdi hammadde daha rahat gelecek, üretilemeyen bazı ayakkabılar Türkiye’de üretilebilir hale gelecek. Bu karar, Skechers, Adidas ve Nike gibi global markaların Türkiye’de daha fazla ve daha ileri düzey ayakkabı üretimi yapmasının önünü açacak” dedi. Yeni düzenleme, yalnızca üretimi artırmayı değil, üretimin niteliğini de yukarı taşımayı hedefliyor. İçten, global markaların Türkiye’de bugüne kadar ağırlıklı olarak daha temel ürünleri ürettiğini belirterek, “Bu adımla birlikte basic ayakkabılar yerine daha üst segment, katma değeri yüksek ürünlerin Türkiye’de üretilmesi mümkün olacak. Bu hem üretim hem istihdam artışı sağlar hem de ithalatı aşağı çeker” diye konuştu. Kromlu deride verginin sıfırlanmasının da deri tarafında çeşitliliği ve kaliteyi artıracağını dile getiren İçten, hammadde girişinin kolaylaşmasının fiyatları daha rekabetçi hale getireceğini vurguladı. İçten, “Türkiye’de üretilemeyen ayakkabılar üretilmeye başlandığında maliyetler doğal olarak düşecek. Bu hem nihai ürün fiyatlarına yansıyacak hem de iç piyasada hammadde fiyatlarında bir regülasyon etkisi yaratacak” ifadelerini kullandı.
