YENER KARADENİZ
2023 yılından bu yana hızla artan ithalat ve düşen ihracatın etkisi ile dış ticaret açığı veren ayakkabı sektöründe ithalat mayıs ayında sert fren yaptı. TÜİK genel ticaret sistemi verilerine göre mayıs ayında ayakkabı ithalatı bir önceki aya göre yüzde 36, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 40 düşerek 75 milyon dolara kadar düştü. Böylece aylık ayakkabı ithalatı, 2022 Temmuz ayından bu yana en düşük seviyeye indi. İthalattaki düşüşle birlikte sektörün dış ticaret açığı da geçen yıl mayıstaki 43,1 milyon dolardan 9,7 milyon dolara gerileyerek son yılların en düşük aylık seviyesini gördü. 5 aylık dış ticaret açığı ise bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla 453 milyon dolardan 179 milyon dolara geriledi.
İthalatta düşüş sürecek
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, ithalattaki sert düşüşün alınan önlemlerin sonucu olduğunu belirterek, bu eğilimin bir süre daha devam edeceğini söyledi.
Ticaret Bakanlığı ile yaptıkları değerlendirmelerde, ithalatı yavaşlatmaya yönelik tedbirlerin, kotaların ve geçen yıl devreye alınan ilave önlemlerin etkili olduğunun görüldüğünü ifade eden İçten, uygulamaların kısa vadede korunmasını beklediklerini dile getirdi. İthalatın hemen hemen tüm tedarikçi ülkelerden gerilediğini kaydeden İçten, en dikkat çekici düşüşün Çin'de yaşandığını söyledi. Çin'e yönelik vergi ve kota uygulamalarının yanı sıra Uzak Doğu'daki e-ticaret sitelerine yönelik alınan önlemlerin etkisiyle bu ülkeden yapılan ithalatın sert şekilde azaldığını belirten İçten, bu nedenle Çin'in Türkiye'nin ayakkabı ithalatındaki ikinci sıraya gerilediğini, Vietnam'ın ise ilk sıraya yükseldiğini ifade etti.
İtalya transit ticaretle yükseldi
İçten, genel düşüş eğilimine rağmen İtalya ve Mısır'dan yapılan ithalatta artış görüldüğüne dikkat çekerek, özellikle İtalya kaynaklı artışın büyük ölçüde transit ticaretten kaynaklandığını söyledi. Rusya'ya doğrudan gönderilemeyen bazı ürünlerin Türkiye üzerinden sevk edildiğini belirten İçten, bu nedenle ithalat verilerinde artış yaşandığını dile getirdi. TUİK verilerine göre bu yıl hemen hemen tüm tedarikçi ülkelerden yapılan ithalat düşüş eğilimi gösterirken İtalya’dan yapılan ithalat bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 13 artarak 107 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde Türk ayakkabı sektörünün Rusya’ya gerçekleştirdiği ihracat ise 21,6 milyon dolara yükseldi.
Mısır ilk 5 arasına girdi
Mısır’dan yapılan ithalat ise yüzde 236 oranında artarak 15,8 milyon dolara çıktı. Böylece Mısır Türkiye’nin ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında 5. sıraya çıktı. Sektörün asıl sorununun ise ihracattaki zayıf seyir olduğunu vurgulayan İçten, yılın ikinci yarısında ihracatın yeniden ivme kazanmasının kritik önem taşıdığını söyledi. İçten, yerli üretim açısından makroekonomik gelişmelerden çok yan sanayi ürünlerine uygulanan vergilerin sorun oluşturduğunu belirterek, "Bu iki başlıkta çözüm sağlanması halinde sektörün sorunlarının önemli bölümü ortadan kalkacaktır" dedi. Yıl sonuna doğru dış ticaret açığında dengelenme beklediklerini ifade eden İçten, bunun kalıcı hale gelebilmesi için ihracat performansının da güçlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
