EVRİM KÜÇÜK
Avrupa’nın demir ve çelik sektöründe zayıf görünüm çelik üreticilerini maliyetleri ve işleri azaltmaya, ücret ödemelerini ertelemeye zorluyor. Çelik fiyatları Avrupa’da düşük seviyelerde ve bu da kar marjları azalan üreticileri kriz tedbirlerine zorluyor.
3 aylık talep 34.8 milyon tona indi
Bölgenin çelik piyasasında 2022›nin ikinci yarısında başlayan olumsuz eğilim bu yıl devam ediyor. Ukrayna›daki savaşın ve diğer küresel jeopolitik gerginliklerin ciddi sonuçları, AB genelinde kötüleşen üretim görünümü ve genel ekonomik ortamdaki belirsizlik, etkisini göstermeye devam ediyor. EUROFER’in 2024 yılı son çeyrek raporundaki verilere göre, bu yılın ikinci çeyreğinde, görünen çelik tüketimi, önceki çeyrekte kaydedilen yüzde 3’lük düşüşün ardından yüzde 1.3 daha gerileyip 34.8 milyon ton olarak gerçekleşti. Endüstriyel görünümdeki zayıf gelişmeler ve çelik kullanan inşaat ve otomotiv gibi sektörlerden gelen talebin azalması nedeniyle belirgin çelik tüketiminin 2024’a durgunlukla kapatacağı tahmin ediliyor.
Şirketler işten çıkarmaya gidiyor
Avrupa’da çelik fiyatları da zayıf ve şirketlerin kar marjları baskı altında. Çelik şirketlerinin mali durumlarında bozulma yaşanıyor. Çelik şirketleri zorluklar karşısında önlem almak zorunda kalıyor. Örneğin CMC Poland üretimini kısma kararı aldı. Aralarında US Steel Kosice, Liberty Ostrava, Acciaierie d’Italia, ArcelorMittal Asturias, Arvedi AST gibi şirketlerin bulunduğu bazıları atıl kapasiteyle çalışmaya başladı. Thyssenkrupp Steel, Swiss Steel, Stahl Gerlafingen ise işten çıkarma açıkladı. Sektör uzmanları, durumun böyle devam etmesi halinde çelik kapasitesinde düşüşlerin yaşanabileceğini ve daha fazla işten çıkarma yaşanabileceği uyarısı yapıyor. Nitekim, Liberty Dudelange, Liberty Dunaújváros maaş ödemelerini geciktiriyor.
Yatırımlar erteleniyor
Piyasadaki olumsuzluklar yatırımlara da yansıyor. Karbonsuzlaştırma alanında yatırım projelerinde gecikmeler yaşanıyor. ArcelorMittal Dunkirk, ArcelorMittal Asturias (Gijon) bir süre önce bu alandaki yatırımlarını ertelediğini duyurmuştu. EUROFER, 2024’te çelik kullanan sektörlerden inşaat sektöründe üst üste ikinci ve otomotiv sektöründe 2020’den beri ilk resesyon nedeniyle daha önce tahmin edilenden daha ciddi bir şekilde düşüş öngörüyor. Kalıcı jeopolitik gerginlikler ve parasal genişlemenin gecikmeli etkisiyle 2025’te yüzde 1.6’lık daha ılımlı bir büyüme bekleniyor.
Kriz tedbirleri devreye giriyor
■ ThyssenKrupp, 11 bin kişinin işine son vereceğini ve kapasite düşüreceğini açıkladı.
■ Tata Steel Hollanda’da tasarruf tedbirleri uygulamaya koydu.
■ ArcelorMittal, Born ve Hollanda’da dağıtım merkezini kapattı.
■ ArcelorMittal, Gijon’da yıllık 2,3 milyon tonluk hidrojen bazlı doğrudan indirgeme tesisine ilişkin nihai yatırım kararını ertelediğini duyurdu.
■ ArcelorMuttal, Fransa’da iki hizmet markezini kapatabilir.
■ Liberty Dudelange, maaş ödemelerini erteledi, sendikalar hükümetten müdahale talep etti.
■ Swiss Steel, 800 kişinin işine son veriyor.
■ Stahl Gerlafingen 120 kişiyi işten çıkarabileceğini belirtti ancak kararı erteledi.
■ Liberty Ostrava’nın yüksek fırınları halen atıl durumda.
■ Huta Czestochowa ifl as açıkladı, Weglokoks tesisin varlıklarını kiraladı.
■ CMC Poland, 2023/24 mali yılında sevkiyatlarının yüzde 29 azaldığını bildirdi.
■ Avusturyalı çelik şirketi Voestalpine’in CEO’su Herbert Eibensteiner, hükümete sektöre destek olma çağrısında bulundu.
■ Polonya’da çelik endüstrisi zor zamanlardan geçiyor.. 2024 yılı 8 aylık dönemde görünür tüketimde ithalatın payı yüzde 82 oldu. Yerel üretim yüksek maliyet nedeniyle azalıyor.
TÜRKİYE, ÇİN VE AVRUPA’DA GERİLEME VAR
İnşaat demiri piyasasında azalan talep fiyatı düşürüyor
Ekonomik belirsizlik ve mevsimsel etkilerle inşaat faaliyetlerinde yaşanan azalma, kilit küresel pazarlarda inşaat demiri fiyatlarında genel olarak düşüş eğilimine yol açıyor. Çin ve Türkiye’de fi yatlar, inşaat sektöründeki yavaşlama ve daha düşük hurda fiyatları nedeniyle kasım ayında yüzde 4 düştü. Avrupa’da karışık eğilimler gözlemlenirken, ABD’de konut inşası faaliyetlerindeki artış pazara istikrar getirdi. Ancak, tüm pazarlar kışın azalan taleple ilişkili risklere maruz kalmaya devam ediyor.
GMK’nın analizine göre, Türkiye inşaat demiri piyasası fiyatlarında kademeli azalma gözlemleniyor. 1-27 Kasım döneminde fiyatlar yüzde 4.2 düşüşle 560-575 dolar/ton FOB seviyesine indi. Bu düşüşün başlıca nedenleri hem iç hem de ihracat piyasalarındaki zayıf talep, düşen hurda fiyatları ve önemli ihracat noktalarındaki artan rekabetti.
Balkanlar, Afrika ve Güney Amerika, fiyatları destekleyecek yeterli talebi sağlamadı. Ayrıca, Mısırlı üreticilerden artan bölgesel rekabetle karşı karşıya. Bu arada Kuzey Avrupa’da, fiyatlar kasımda yüzde 1.6 düşüp 610-620 euro/ton fabrika çıkışı seviyelerinde hareket etti. ABD’de inşaat demiri piyasasında fiyatlar arttı. Ortabatı bölgesinde fiyatlar 705-725 dolar/ton seviyesine geldi.
