MEHMET KAYA/ANKARA
Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Başkanı Ali Rıza Öner, günlük 500 ton ve altında atık toplanan belediyelerde ön işlem zorunluluğunun kaldırılmasını önerdi.
Ali Rıza Öner, EKONOMİ’ye yaptığı değerlendirmede, yeterli atık oluşmayan özellikle küçük yerleşimlerin belediyelerinin ön işlem tesisi kurmasının yanında, bunların işletilmesinin de ciddi maddi yük getirdiğini belirtti. Atıkların yeterli miktarda olmaması yanında, sokak toplayıcılarının değerli atıkları alması nedeniyle de ön işlem sonucunda maddi değerin sınırlı kaldığını, bunun da belediyelerin finansal yüklerini artırdığını vurgulayarak, “İster günde 100 ton atık üreten bir ilçe olsun, ister 6 bin tonluk bir metropol… Bugünkü mevzuat her ikisine de aynı kuralı dayatıyor. Bu adil değil, fizibıl hiç değil. Küçük belediyelerde MBT tesisleri tam kapasite çalışamıyor, milyonlarca liralık yatırımlar atıl kalıyor. İşletme maliyetleri belediye bütçelerinin üzerinde bir yük oluşturuyor” dedi.
TAYED Başkanı Öner, Dernek olarak Bakanlığa da bir bilgi notu göndererek, düzenleme değişikliği talep ettiklerini vurguladı. Öner, küçük belediyelerdeki zorunluluğun verimlilik sorunları ve ilave maliyet unsuru olması dışında, sokak toplayıcılarının da etkisiyle bu olumsuzlukların derinleştiğini kaydetti. Öner, sokak toplayıcılarının göreli olarak değerli malzemeleri toplaması sonucu, belediyelerin ayrıştırma tesislerine bertaraf edilecek ya da kimyasal nitelikli işlenmesi mümkün olmayan atıkların ulaştığını belirtti.
Sıfır Atık vizyonunun, geri kazanım ve atık yönetimi alanında önemli bir vizyon sunduğunu, bu çerçevede esnek bir yaklaşımın yararlı olacağını belirten Ali Rıza Öner, “Sıfır Atık vizyonu kaynağında ayrıştırmayı ve vatandaş katılımını esas alıyor. Küçük belediyelere ayrıştırma tesisi dayatmak yerine kaynağında ayrı toplama, yerinde kompostlama ve bölgesel tesislere yönlendirme çok daha doğru olur. Avrupa’da da küçük belediyelere bu esneklik tanınıyor” yorumunu yaptı.
Belediyeler işletme yükünden kurtulacak
Öner, küçük belediyelerin zorunluluk kapsamı dışına çıkarılması halinde sağlayacağını öngördükleri faydaları şöyle sıraladı:
■ Çevresel: Verimsiz tesislerin azaltılmasıyla karbon ayak izi küçülecek, metan toplama gibi basit yöntemler öne çıkacak.
■ Ekonomik: Küçük belediyeler milyonlarca liralık işletme yükünden kurtulacak, kaynaklar toplama ve ayrı ayrıştırmaya yönlendirilecek.
■ Sosyal: Vatandaş katılımı artacak, küçük yerleşimlerde MBT kaynaklı koku ve şikâyetler azalacak.
