Artan jeopolitik riskler, gelişmiş ülke merkez bankalarının faiz indirim süreci gibi itici güçlerle altın fiyatları küresel piyasalarda rekor fiyatlara yükselerek, yıl başından bu yana dolar bazında yüzde 30’un üzerinde getiri sağladı. Yurt içi piyasalarda da küresel piyasalara paralel yatırımcısını mutlu eden altında, üretim tarafında ise sıkıntı yaşanıyor. 
Çeşitli nedenlerle küresel üretimin düşmesi veya yavaşlaması nedeniyle altın madencilerinin, piyasalardaki fiyat yükselişlerinden yeteri kadar faydalanamadığına dikkat çekiliyor.
DÜNYADA YAVAŞLAMA VAR
Günümüzde altına talep her geçen gün artıyor. Ancak küresel altın üretiminde düşüş yaşanıyor. Son 10 yıllık dönemde küresel toplam altın üretiminde 3.658 ton ile 2018 yılında en yüksek seviyeye ulaşıldı. Ancak 2020 yılında toplam üretim yaklaşık 200 ton azaldıktan sonra hafif toparlanmaya başlasa da 2018 seviyelerine ulaşılamadı. Dünya Altın Konseyi de sarı metal yataklarının bulunmasının zorlaşması nedeniyle altın madenciliği sektörünün üretim artışını sürdürmekte zorlandığına dikkat çekiyor.
Dünya Altın Konseyi’nin (WGC) verilerine göre altın üretimi 2023’te bir önceki yıla göre yalnızca yüzde 0.33 artarak 3.646 ton oldu. Türkiye’de ise altın üretiminde yaşanan düşüş ve yavaşlamanın başka nedenleri de bulunduğuna dikkat çeken konuya yakın uzmanlar, Türkiye’de 2021 yılında iki madenin faaliyetinin geçici durmasının düşüşte etkili olduğunu belirtiyor.
Türkiye’de altın üretiminin geçmişi çok eskiye uzanmıyor. 23 yıllık geçmişi olan altın üretiminde rekor 2020 yılında 42 tonla kırıldı. 2022 yılında iki madenin geçici olarak faaliyetlerine ara vermesiyle 31,5 tona kadar gerileyen altın üretimi 2023 yılında 36,5 ton oldu. Ancak bu yılda Türkiye’nin en büyük altın madeni Çöpler Madeni’nin şubat ayından bu yana faaliyetlerinin geçici durması nedeniyle altın üretiminin geçen yılın altında kalması bekleniyor.
Cari açığın, enerji ile birlikte önemli iki kaleminden birisi olan altında üretimin artırılması gerektiğine vurgu yapan uzmanlar, Türkiye’nin potansiyelinin yüksek olduğunu yıllık 100 ton altın üretmenin mümkün olduğunu belirtiyor.
Altın ithalatında rekor
Merkez Bankası’na göre 2023’te parasal olmayan altın ithalatı önceki yıla göre yüzde 46,9 artarak 30 milyar dolarla bugüne kadar ulaşılan en yüksek yıllık düzey oldu. Geçen yıl altın ihracatı 4.3 milyar dolar, net ithalat da 25.6 milyar dolar oldu.
Türkiye, dünya altın liginde 27'nci sırada
Altın madenciliği, Antarktika hariç her kıtada faaliyet gösteren küresel bir iş. Türkiye de altın potansiyelinde dünyada önemli ülkeler arasında yer alıyor. Ancak potansiyelin üretime dönüşmesi konusunda henüz istenen düzeye gelinemedi. Dünya altın üretim liginde hâlâ 27. sırada yer alıyoruz.
Dünya Altın Konseyi (World Gold Council-WGC) verilerine göre 2023 yılında dünya genelinde toplam 3 bin 646 ton altın üretildi. Çin, 378 ton ile küresel altın üretimiyle dünyanın en büyük üreticisi konumunda bulunuyor. Toplam küresel üretimin yaklaşık yüzde 10’luk bölümünü gerçekleştiren Çin’i, ikinci sırada 322 ton ile Rusya ve üçüncü sırada 294 ton ile Avustralya takip ediyor.
Türkiye ise 2023 yılında 36.5 ton üretimle, 2020’deki 42 tonluk rekor üretimin altında kaldı. Ülkelerin rezerv sıralamasında ise ABD 8.133 ton rezervle ilk sıradaki yer alırken, Almanya 3.353 ton ile ikinci, İtalya 2.452 tonla üçüncü sırada bulunuyor. Türkiye ise 479 ton rezervle 11. sırada yer alıyor. Öte yandan, 2023 yılında üretilen altının yüzde 46’sı mücevher olarak satıldı, yüzde 16’sı fiziksel çubuklar, yüzde 9’u madeni paralar, yüzde 5’i de elektrik ve elektronik alanında kullanıldı.
