YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Sektör raporları, özellikle giriş ve orta segment telefonlarda üretim maliyetlerinin hızla arttığını, bunun da bazı düşük fiyatlı modellerin piyasadan çekilmesine yol açabileceğini ortaya koyuyor. Gelişmeler Türkiye’nin dış ticaret verilerine de yansıdı.
2022 yılında 1,29 milyar dolar olan ithalat değeri, 2025 yılında 3,04 milyar dolara yükseldi. Üç yılda ithalat faturası yüzde 135,7 artarak 1,75 milyar dolar büyüdü. Aynı dönemde ithal edilen telefon adedi de 3,25 milyondan 6,16 milyona çıkarak yüzde 89,7 arttı. 2026 yılının ilk dört ayı ise pazar yavaşlama sinyalleri verdi. Geçen yılın aynı döneminde 1,92 milyon adet olan akıllı telefon ithalatı, bu yılın ilk dört ayında 1,89 milyon adede gerileyerek yüzde 1,7 düştü. İthalat değeri ise artan maliyetlere paralel olarak 855,7 milyon dolardan 1,03 milyar dolara çıkarak yüzde 20,4 arttı. Bu durum adet bazında talebin zayıfladığını, ancak daha yüksek fiyatlı modellerin ithalatının etkisiyle toplam ithalat değerinin büyümeye devam ettiğini gösterdi.
Bellek fiyat artışları dengeyi değiştirecek
TrendForce verilerine göre akıllı telefonların en kritik bileşenlerinden biri olan mobil DRAM belleklerde fiyat artışları ikinci çeyrekte hız kazanacak. LPDDR4X belleklerin ortalama satış fiyatlarının yüzde 70-75, LPDDR5X çözümlerinin ise yüzde 78-83 oranında yükselmesi bekleniyor. Yapay zekâ veri merkezlerinden gelen yoğun talep nedeniyle üreticilerin kapasiteyi bu alana kaydırması, mobil cihaz üreticilerinin maliyet baskısını artırıyor.
150 dolarlıkların üretimi tehlikede
Bellek maliyetlerindeki artışın en fazla giriş ve orta segment cihazları etkilemesi bekleniyor. Sektör uzmanları, 150 doların altında satılan bazı modellerin ekonomik olarak üretilemez hale gelebileceğini belirtiyor. Üreticilerin artan maliyetleri nihai satış fiyatlarına yansıtması halinde tüketicilerin yeni telefon alım kararlarını ertelemesi de olası görülüyor. Pazar araştırma şirketi Counterpoint Research, bu nedenle küresel akıllı telefon sevkiyatlarının 2026 yılında yüzde 13,9 gerileyerek 1,08 milyar adede düşebileceğini öngörüyor. Bu oran, daha önce açıklanan yüzde 12,4’lük daralma tahmininin de üzerinde bulunuyor.
Dev firmalar, katlanabilir modelleriyle yeni bir rekabet savaşına hazırlanıyor
■ Genel pazarda daralma beklentisine rağmen katlanabilir telefon segmentinde güçlü büyüme öngörülüyor. Counterpoint Research verilerine göre küresel katlanabilir telefon sevkiyatlarının 2026 yılında yüzde 20 artması bekleniyor. Bu büyümenin arkasında üreticilerin premium segment stratejileri bulunuyor. Samsung’un yeni nesil yatay ve dikey katlanabilir modellerini tanıtması, Apple’ın ilk katlanabilir iPhone’unu piyasaya sürmeye hazırlanması ve Google ile Motorola’nın yeni ürün hamleleri segmentte rekabeti artırıyor. 2025 yılında küresel katlanabilir telefon pazarının yaklaşık yüzde 40’ını elinde bulunduran Samsung’un payının 2026’da yüzde 31’e gerilemesi beklenirken, Apple’ın ilk yılında yüzde 28 pazar payına ulaşabileceği tahmin ediliyor. Huawei’nin payının yüzde 23 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.
Uzmanlar, akıllı telefon sektöründe yeni dönemin “yüksek performans ve yüksek fiyat” ekseninde şekilleneceğini değerlendiriyor. Yapay zekâ destekli cihazlara yönelik talep üreticileri premium modellere yönlendirirken, artan bellek maliyetleri düşük fiyatlı telefonların rekabet gücünü azaltıyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde pazarda daha az sayıda giriş seviyesi model, buna karşılık daha fazla yapay zekâ destekli ve katlanabilir cihaz görülmesi bekleniyor.
