Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği (TAB) Başkanı Ziya Şahin, Birliğin merkez binasında düzenlediği basın toplantısında, 2025 yılı bal maliyetine ilişkin değerlendirmede bulundu.
Türkiye'nin floral yapısı, arı ırkları, ekotipleri ve gen merkezli konumunda olması nedeniyle 9 milyon arı kovanı ve son yıllarda düşüşe rağmen 95 bin tonluk bal üretimiyle dünyada ikinci sırada bulunduğunu belirten Şahin, Türkiye'nin çam balında da "dünya lideri" olduğuna işaret etti.
"Bilimsel komisyonlar maliyeti analiz etti"
Şahin, birlik olarak bu yıl arıcılığı bilimle buluşturmak adına 8 komisyon oluşturduklarını, söz konusu komisyonların 2025 yılına ilişkin süzme bal üretim maliyetlerini detaylı şekilde analiz ettiklerini anlattı.
Komisyonların iki aylık çalışmalarının ardından rapor hazırladığını ifade eden Şahin, "Maliyetler hazırlanırken nakliye, besleme, işçilik, verim gibi birçok parametreyi de bizlerle buluşturdular. 2025 yılında 1 kilogram kır çiçeği balının ortalama üretim maliyeti 325 lira olarak hesaplanmıştır." diye konuştu.
Şahin, işletmelerin sahip olduğu kovan sayısı azaldıkça maliyetlerin de yükseldiğine dikkati çekerek, 100 kovanın altındaki arı kolonisine sahip işletmenin 1 kilogram bal maliyetinin 355 liraya çıktığını belirtti.
Piyasada bu yıl öngörülen ortalama bal satış fiyatının 230 lira olduğunu aktaran Şahin, "Arıcı sattığı her kilogram bal için 125 lira zarar ediyor anlamındadır. Bilimsel rakamlarla konuşmak gerekirse, 100 koloni ve daha düşük koloniye sahip arıcılarımız, koloni başına 1700 lira zarar ediyorlar." dedi.
"Sektörün gelişmesi için ciddi kararlar alınması lazım"
Şahin, 2022'den bu yana üretim maliyetlerinin satış fiyatını aştığını vurgulayarak, sektörün gelişmesi için ciddi kararlar alınması gerektiğini söyledi.
Arıcının emeğini koruyacak adil fiyat politikalarının, zaman kaybetmeden hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizen Şahin, "Küçük ve orta ölçekli işletmelere özel destek modelleri geliştirilmeli. Arıcılık sektörüne uygun sözleşmeli üretim modellerini de geliştirmemiz lazım." diye konuştu.
Arıcı ve bu alanda faaliyet gösteren işletme sayısında 2023'ten bu yana yüzde 20-25'lik düşüş yaşandığına işaret eden Şahin, arı sayısındaki gerilemeye dikkati çekti.
Şahin, üretim alanları konusunda ciddi çalışmalar yapılması gerektiğini ifade etti.
"Yangınlarda esas kayıplarımız bal üretim alanlarında"
Son dönemdeki orman yangınlarının bal üretimine etkisine değinen Şahin, şunları kaydetti:
"Geçmiş yıllarda Ege ve Akdeniz civarında 100 bin hektarlık çam balı ormanlarımızdan yüzde 10'u kaybedilmiştir. Kaybedilenlerin yerine yenisinin transplantasyonlarla yapılmasını talep ediyoruz. Bu sene Karadeniz'e, Marmara'ya doğru yangınlar arttı. Orada artan yangınlarla illerimizden aldığımız veri, 2 bin civarında arı kovanının yandığı. Ama bizim esas kayıplarımız bal üretim alanlarıdır. Dolayısıyla burada yangınların Türkiye arıcılığına çok ciddi zararı var. Bu yangınlar ve küresel iklim değişikliğiyle ilgili Bakanlığımızdan ve ilgili kurumlardan ciddi destek bekliyoruz."
(AA)
