İREM CEYLİN DEMİRCAN/İZMİR
Türk kuru incir ihracatında dengeler değişiyor. Kuru incirin geleneksel ve en büyük pazarı olan ABD'ye yapılan ihracat miktar bazında yüzde 22, değer bazında ise yüzde 31 gerilerken, Çin pazarında dikkat çekici bir sıçrama yaşandı. Çin'e yönelik kuru incir ihracatı miktarda yüzde 114, değerde ise yüzde 234 artış gösterdi.
Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay, Çin'deki büyümede sağlıklı ürünlere yönelik talebin artması, geçmiş yıllarda yürütülen tanıtım faaliyetleri ve rakip ülkelerde yaşanan arz sorunlarının etkili olduğunu belirtirken, Çin'in Türk kuru inciri için stratejik ve kalıcı bir pazar olma yolunda ilerlediğini söyledi.
Çin'e kuru incir ihracatındaki sıçramanın arkasında birden fazla faktör bulunduğunu ifade eden Gabay, “Öncelikle son yıllarda Çin'de geçmiş dönemlerde yürütülen tanıtım faaliyetleri Türk incirinin premium, güvenilir ve sağlıklı ürün algısını önemli ölçüde güçlendirdi. Diğer taraftan, Çin'in önemli tedarikçilerinden biri olan İran'da yaşanan rekolte ve arz sorunları da Çinli ithalatçıların alternatif kaynak arayışını hızlandırdı. Kuraklık ve su stresi nedeniyle üretimde yaşanan dalgalanmalar Türkiye'nin Çin pazarındaki konumunu güçlendiren önemli unsurlardan biri oldu” dedi.
Mevcut tabloya bakıldığında Çin'deki büyümenin tamamen geçici olduğunu söylemenin doğru olmadığını söyleyen Gabay, “Çin'de orta gelir grubunun büyümesi, sağlıklı beslenme eğilimlerinin güçlenmesi ve premium ithal ürünlere yönelik ilginin artması uzun vadeli talep potansiyeline işaret ediyor. Bununla birlikte son dönemde görülen yüzde 114'lük miktar ve yüzde 234'lük değer artışında düşük baz etkisinin de önemli rol oynadığı unutulmamalı. Dolayısıyla bu hızda bir büyümenin her yıl tekrarlanması beklenmemeli; ancak Çin'in Türk inciri için kalıcı ve stratejik bir pazar haline gelmesi mümkün görünüyor” diye konuştu.
ABD pazarındaki yüzde 22'lik düşüşün ağırlıklı olarak son iki sezonda yaşanan olumsuz iklim koşullarına bağlı rekolte kayıpları, yüksek fiyat seviyeleri ve arz kısıtlarından kaynaklandığını belirten Gabay, "Buna rağmen Türkiye 2025 yılında kuru incirde 362 milyon dolarlık ihracatla tarihinin en yüksek değerlerinden birine ulaştı” dedi.
ABD pazarındaki düşüşün ağırlıklı olarak arz, fiyat ve stok döngüsünden kaynaklandığını belirten Gabay, “Son yıllarda yaşanan iklim kaynaklı rekolte kayıpları ürün arzını sınırlandırırken, yükselen maliyetler ihracat fiyatlarını yukarı taşıdı. İran ve Yunanistan belirli segmentlerde fiyat avantajı sağlasa da Türkiye kalite, ürün çeşitliliği, gıda güvenliği altyapısı ve güçlü tedarik ilişkileriyle avantajını koruyor. Bu nedenle ABD'deki gerilemeyi daha çok arz-fiyat-stok kaynaklı bir düzeltme olarak değerlendirirken, Çin'deki yükselişi ise yapısal talep artışı ve düşük baz etkisinin birlikte oluşturduğu bir büyüme hikâyesi olarak görüyoruz" dedi.
