İREM CEYLİN DEMİRCAN/İZMİR
Ege Bölgesi’nin en önemli tarım ürünlerinden pamukta bu sezon üretim, fiyat ve ekim alanlarına ilişkin farklı değerlendirmeler öne çıkıyor. Sektör temsilcileri bir yandan fiyatlardaki artışın üreticiye sınırlı da olsa moral verdiğini belirtirken, diğer yandan maliyet baskısı ve ekim alanlarındaki daralmanın üretimi aşağı çektiğine işaret ediyorlar. Bölgedeki üretim beklentileri 80 bin ton seviyelerine kadar geriledi.
2024 yılında yaklaşık 188 bin ton seviyesinde gerçekleşen mahlıç pamuk üretimi, 2025 sezonunda 160 bin ton civarına düşmüştü. Üreticilerin yetersiz prim destekleri, artan girdi maliyetleri ve sulama suyu yetersizliği nedeniyle pamuk ekiminden uzaklaşması, bu sezon ekim alanlarında önemli daralmaya yol açtı.
Kayhan: Pamukta son dakika ekim artışı beklentisi yükseliyor
Ekilen alanlarda sertifikalı tohum artışına dikkat çeken İyi Pamuk Uygulamaları Derneği (IPUD) Başkanı Muzaffer Turgut Kayhan, “Fiyatın artması ve suyun da olması sebebiyle son anda ekimlerin artacağını düşünüyorum. Söke Ovası’nda ekimler devam ediyor. 2-3 hafta bekleyip rakamı o zaman telaffuz etmek daha doğru olabilir. İklim şartları da bu sene iyi gitti. Son dönemde fiyatın artmasıyla pamuk tekrar daha cazip hale geldi. Ayçiçeğinden vazgeçip pamuğa geçme son dakika beklentimizin üstünde olabilir” dedi.
Göksan: Pamukta düşüş var ama üretici önceki döneme göre daha umutlu
Pamuğun çok önemli bir hammadde olduğunu dile getiren Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Turan Göksan, “Pamuk ihracat için oldukça önemli bir kalem. En büyük hammadde. Şu an geçtiğimiz yıl gibi bir su sorunu kesinlikle yok. Ekim alanları daraldı ama ne kadar daraldı buna kesin ve net bir şey söylemek doğru değil. Üretimin geçen seneden daha düşük olacağı kesin ama yarı yarıya bir düşüş olmayacak. 120-130 bin ton üretim öngörüyoruz. Fiyatlar iyi bir noktaya geldi. 3 ay öncekine göre daha mutlu bir üretici var. Bazı yerler ekime hala devam ediyor. Pamuk için umutsuz bir tablo bizi beklemiyor” diye konuştu.
Sağel: Söke’de pamuk ekimi daralıyor, üretici ayçiçeğine yöneliyor
Söke’de pamukta üretim ve ekim alanlarının gerilediğini vurgulayan Söke Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Nejat Sağel, “Pamuğun fiyatının artmış olması sahada karşılık bulmadı. Biz zaten dünya piyasasında yüzde 10 aşağıdaydık. Artan fiyatlar üretici için yeterli olmadı, maliyetler çok yüksek. Bu yüzden sahada pamuğa tekrar bir yöneliş görmüyoruz. Ege’nin yüzde 45-50’sini Söke üretiyordu, bu artık olmuyor çünkü üretici artık yönelmiyor. Ekim alanları daraldı. Pamuk için zor günler devam ediyor” dedi.
Uçak: Ege’de yüzde 50 düşüş öngörüyoruz
Pamuk üretiminde yaşanan düşüşe ve sektörün geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak, “Pamuğun fiyatı yükseldi. Fiyatın yükselmesi dünyanın içinde bulunduğu konjonktürden kaynaklanıyor, yoksa pamuğa ivedi bir talep artışından değil. Üretici adına girdi maliyetlerinin yüksekliğinden dolayı insanların pamuğa olan yakınlığı artma noktasında değil. Ege’de ortalama 160 bin ton ürün üretirken bu sene 80 ila 85 bin ton arasında kalacağını öngörüyorum. Yüzde 50’ye varan bir eksilme yaşayabiliriz. Türkiye içinde 450 bin tonluk bir üretim var. Son üç yıldır ciddi maliyetler ve zararlar nedeniyle üretici pamuktan kaçıyor. Ne sanayici ne de üretici adına umutlu bir tablo beklemiyoruz. Pamuk sadece tekstil hammaddesi değildir, stratejik bir üründür. Bu kadar stratejik bir ürünü neden göz ardı ediyoruz, bunu anlayamadık. Ülkede en çok konuşulan şey yazılım, dijitalleşme ve yapay zeka; biz bunlara karşı değiliz ama iyi olduğumuz bir sektörde cephe kaybediyoruz. Şu anda son viyadükten çıkıyoruz. Bu şekilde giderse yurt dışına bağımlı hale geliriz” dedi.
