NİHAT DELİBAŞI
Yatırımcılara sağladığı avantajlar ve dışa açık büyüme modeli ile Özbekistan, yatırımcı çekmek için Denizli’yi mercek altına aldı. Geçtiğimiz aylarda geniş katılımlı bir heyetle Denizli’ye gelen ve iş dünyası ile buluşan Özbekistanlılar, tekstilin başkenti Denizli’nin bu sektördeki bilgi birikimine göz dikerken, kentten birçok dokuma ustasını çalışmak için Özbekistan’a transfer etti. Karşılıklı ilişkilerin artmasına paralel yeni yılın ilk günlerinde halen Güney Ege Sanayi ve İş Dünyası Federasyonu (GESİFED) Başkanlığını yürüten Oktay Mersin’in Özbekistan Fahri Konsolosu olarak atanması gündeme geldi. Müstakil Sanayici İş Adamları Derneği (MÜSİAD) Denizli Şube Başkanı Engin Boyacı ise Özbekistan’ın bulunduğu coğrafyadaki gücünden yararlanmak gerektiğini belirterek, “Ancak dikkatli olup, kendimize de rakip yaratmamalıyız” dedi.
“İplik, bakır ve kablo ticareti artıyor”
GESİFED Başkanı Oktay Mersin, Özbekistan ile Denizli arasında iplik, bakır, kablo ticaretinin her geçen gün arttığını belirterek, 2024’ün Nisan-Mayıs aylarında Denizlili işadamları ile birlikte bu ülkeye iş ve inceleme gezisi düzenleme kararı aldıklarını açıkladı. Geçtiğimiz temmuz ayında Denizli Sanayi Odası (DSO) ev sahipliğinde gerçekleşen Özbekistan İş Forumu’nun gördüğü ilgiyi hatırlatan Mersin, Türkiye ve Özbekistan arasındaki ticari işbirliği hacminin artırılması ve yatırım imkânlarının değerlendirildiği forumda; özellikle tekstil, maden, doğaltaş sektörlerinde Özbekistan’ın sunduğu cazip fırsatların bu ülkeye ilgiyi artırdığını söyledi. Denizli ekonomisinin ana itici güçlerinden tekstil endüstrisine vurgu yapan Mersin, gelişmiş tedarik zinciri, iç ve dış pazarlara olan erişimin kentin yatırım cazibesini artıran unsurlar olduğunu kaydetti. Mersin, “Denizli ihracatta 9’uncu, kişi başı gelirde ise 18’inci sırada. Kişi başı gelirde de ihracatta olduğu gibi 9. sıraya yükselmemiz ana hedeflerimiz arasında. Bu hedef Özbekistan ile yeni yatırım ve işbirlikleri imkanlarını geliştirmek için önemli iş görecek” diye konuştu.
“Yol haritası ABD iş modeli olmalı”
Özbekistan’ın aynı coğrafyada bulunan Kırgızistan ve Kazakistan’a kıyasla dışa açık bir büyüme perspektifi çizdiğini kaydeden MÜSİAD Denizli Şube Başkanı Engin Boyacı ise pazarın cazibesine kapılarak kısa vadeli planlamanın sakıncalarına dikkat çekti.
Bu ülke ile ilgili uzun vadeli planlama çağrısında bulunan Boyacı şunları söyledi: “Özbekistan yatırımcı çekmek ve mal satmak istiyor. İplik yatırımlarının ardından pamuk ithal eder hale gelen Özbekistan, dokuma sanayine yatırımlara başladı. Denizli’den birçok dokuma ustası bu ülkeye transfer oldu. Bizden yüzde 30- 40 daha ucuz olmaları büyük avantaj. İşi öğrendikçe bize rakip olup, pazarımızı kapmaları tehlikesi var. Zira gelin bize yatırım yapın, iş öğretin diyorlar. Ama geçmişte battaniye ihraç ettiğimiz Uganda örneği önümüzde. Ugandalılar bizden işi öğrendi, ardından pazarı kendileri ele geçirdi. Dolayısıyla dikkatli olmak lazım. İş modeli için ABD’yi örnek alalım. Üretim değil, pazarlama odaklı yaklaşımla hareket edelim, pazarlamaya ağırlık verelim.”
