FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkan Yardımcısı Mustafa Küçükyaman, Yönetim Kurulu Üyesi Orhan Çiçek, BAİB Maden Sektörü Koordinatörü Ahmet Tekin ve Genel Sekreter Ümit Sezer ile Burdur Milletvekili Adem Korkmaz, mermer üretici ve ihracatçılarının orman alanlarında yaşadıkları sorunların çözülmesi için Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey’i ziyaret etti.
Ziyarette, doğal taş sektörünün güncel olarak orman bedelleri, izin süreleri ve sahada çalışırken yaşanan bazı teknik ve hukuki sorunlar dile getirildi.
Mermer üretici ve ihracatçılarının yaşadıkları sorunların başında, yüksek orman bedelleri ve ekonomik sürdürülebilirlik sorunu geldiği belirtildi. BAİB Başkan Yardımcısı Mustafa Küçükyaman, yaşadıkları sorunları ve çözüm önerilerini içeren dosyayı Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey’e sundu.
Mermercilerin sorunları
Ağaçlandırma bedeli, arazi izin bedeli ve her yıl yeniden değerleme oranında (BAK) artan sürekli ödemelerin, özellikle küçük ve orta ölçekli maden işletmelerinin nakit akışını bozduğu ve uluslararası rekabet gücünü zayıflattığı belirtildi.
Doğal taş izin alanının tamamının aynı anda açılmadığı halde, tüm saha üzerinden bedel tahsil edildiğini belirten BAİB Başkan Yardımcısı Mustafa Küçükyaman, Orman Genel Müdürür Karacabey’e ilettikleri sorunları özetle şöyle anlattı:
‘’Cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedel artışlarının asgari ücret artışına endekslenmesi, maliyetleri ödenemez boyuta ulaştırmıştır. Bu yüksek bedeller sebebiyle birçok ruhsat terk edilmiş veya iptal edilmiş, sektörde küçülme meydana gelmiştir.
Orman yolları ve altyapı bedellerinde indirime gidilmesi veya kademeli ödeme planı sunulmalı. Arazi izin bedelleri, projenin toplam ruhsat alanı üzerinden değil, o yıl fiilen çalışılan ve bitki örtüsü kaldırılan ‘aktif işletme alanı’ üzerinden hesaplanmalı veya faaliyet alanında tatil verilmesi durumunda faaliyette bulunulmamak üzere firmaları çok zora sokmayacak bir miktarda pasif kira adı altında bir bedel belirlenmesi çözüm öneriyoruz.’’
İhracatçılar olarak, yüksek orman bedelleri ve yönetmelik uygulamalarına yönelik talepleri de dile getirdiklerini anlatan Küçükyaman, önerilerini şöyle sıraladı.
‘’Arazi izin bedeli hesaplamalarında kullanılan izin türü katsayısı, ekolojik denge katsayısı ve il katsayısı oranlarının biri veya birkaçı düşürülmeli. Yıllık arazi izin bedeli artışları asgari ücret endeksli BAK (Birim Ağaçlandırma Maliyeti) oranı yerine enflasyon oranına göre artırılmalı. Mevcut uygulanacak BAK oranı ise yüzde 50 düşürülmeli. Tarım ve Orman Bakanlığı onayına tabi ruhsat/orman izinleri sonucu tahakkuk eden ve Orman Genel Müdürlüğü tarafından kiraya verilen taşınmazlardan tahsil edilecek orman yasal bedel ödemeleri de yapılandırma kapsamına dahil edilmeli.16. Madde Uygulama Yönetmeliğindeki İki yıl üst üste Arazi İzin Bedeli ödenmemesi durumunda izin iptaline gidilmesi maddesi bazı Bölgelerde yanlış yorumlanmaktadır. Örneğin firma 2025 Arazi İzin Bedelini gecikmeli yatırmış, 2026 Arazi İzin Bedelini de gecikmeli yatırması halinde İzin İptal işlemleri başlatılmaktadır. Bu durum açıklayıcı bir şekilde Bölge Müdürlüklerine yazılı bir talimat ile gecikmeli ödemelerin bu durumu kapsamadığı hususunda tebliğ edilmesine ihtiyaç bulunmaktadır.’’
Orman izin ve arazi izin bedellerinin tek seferde peşin olarak ödenmesi yerine 3-4 taksitte ödenmesine olanak sağlanmasını istediklerini vurgulayan Küçükyaman, şöyle devam etti:
‘’Orman İzin Süreleri Konusu önemli. Orman İzinlerine ilişkin yapılan başvurularda süreler öncekine göre hızlanmıştır. Ancak yine de süreler konusunda iyileştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, doğal taş üreticilerinin KATBİS (Kamu Taşınmazları Bilgi Sistemi) onay aşamasında sürelerin kısalması beklentisi bulunmaktadır. Bu konular sektör için en önemli konulardan biridir.
Ayrıca, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından işletme ruhsatı verilen bir sahaya, OGM tarafından ‘orman hassasiyeti’ gerekçesiyle yıllarca izin verilmeyebilmektedir. Yatırımcı, iki farklı devlet kurumu arasında kalmakta ve ciddi sermaye kaybı yaşamaktadır. Çözüm önerisi olarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında ‘Ortak Entegre Coğrafi Bilgi Sistemi’ kurularak ruhsat ihalesi öncesinde orman idaresinin kırmızı alanları (kesinlikle izin verilmeyecek gen koruma, muhafaza ormanları vb.) sisteme işlenmeli, yasaklı alanlar baştan ruhsatlandırılmamalıdır.’’
