İREM CEYLİN DEMİRCAN/MARMARİS
Bayram tatili döneminde turizm merkezlerinde beklenen yüksek doluluklara ulaşılamadı. Marmaris’te 9 güne yayılan tatil süresine rağmen hareketlilik kısa süreli yoğunluklarla sınırlı kalırken, sezonun geneline ilişkin beklentiler de aşağı yönlü revize edilmeye başladı. Sektör temsilcileri, artan maliyetler, baskılanan döviz kuru, yüksek enflasyon ve zayıflayan alım gücünün iç pazarı baskıladığını, dış pazarda ise uçuş kapasitesi sorunları, artan bilet maliyetleri ve bazı kaynak pazarlardaki talep daralmasının etkili olduğunu ifade ediyor.
Turizm sektöründe işlerin beklenen seviyede gitmediğini belirten Emre Hotels CEO’s
u Mustafa Deliveli, “Bayram tatilinin erken açıklanması sektörü sevindirmişti ancak insanların sezon içinde iki ya da üç kez uzun tatil yapabilecek bütçeleri artık yok. Bu nedenle beklediğimiz tabloyla karşılaştık. Bayram döneminde Marmaris'te yalnızca iki, üç ya da dört günlük kısa süreli bir yoğunluk yaşandı. Bunun dışında bayram öncesi ve sonrasında ciddi boşluklar oluştu. Haziran ayının mayıstan daha kötü geçeceğine inanıyorum. Haziran ayında daha büyük boşluklar yaratacak gibi görünüyor" dedi.
“Dalaman Havalimanı sezonu en az yüzde 10 ve üzeri düşüşle kapatacak”
Yabancı turistte de aynı durumun geçerli olduğunu dile getiren Deliveli, “İngiltere’de kayıplar devam ediyor, geçen senenin çok altındayız. Bu düşüş zaten geçen yıl kasım, aralık, ocak döneminde belliydi. Yani Ortadoğu’daki savaş bunun nedeni değil. Bu tablo savaş öncesinde de vardı, herkes sonradan savaşa bağladı ama doğru değil. Dış pazarda sadece İngiltere değil Rusya’da da ciddi sıkıntı var; büyük operatörlerde uçak bulamama, lisans sorunları gibi problemler etkili. Küçük pazarlar da kayboluyor; örneğin İsveç hattı haftalık tek uçuşla iptal edildi, Bulgaristan uçuşları da Mayıs sonu-Haziran başı için iptal oldu. Dalaman Havalimanı’nın sezonu çift haneli, yani en az yüzde 10 ve üzeri bir düşüşle kapatacağını düşünüyorum. Ayrıca sadece yolcu sayısı değil, ortalama kalış süreleri de kısalıyor ve gelen yolcu profilinde de daralma var. En kötüsü ise kasım ayından beri süren sürekli indirim ve kampanya döngüsü; turizmciler sezon boyunca sürekli fiyat düşürmek zorunda kaldı. Bir yandan pazar kaybediliyor, bir yandan geceleme sayıları düşüyor, bir yandan da yüksek enflasyon ve baskılanan döviz kuru nedeniyle fiyatlar yukarı değil aşağı çekiliyor” diye konuştu.
Cengiz Aygün: Bayramda yoğunluk kısa süreyle sınırlı kaldı
Bayram döneminde 9 günün tamamında beklenen doluluk ve performansın alınamadığını dile getiren Güney Ege Turistik Oteller ve İşletmeciler Birliği (GETOB) Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Aygün, “Marmaris özelinde 3 günlük yoğun bir tempo yaşandı ama geri kalan günlerde istenen hareketlilik oluşmadı. Yurt dışı tarafında ise zaten beklenen yabancı misafir gelişleri zayıftı; tur operatörleri ve havayolu programlarında sorunlar, ayrıca Türkiye’deki ekonomik yapı ve döviz baskısı bu süreci olumsuz etkiledi. Özellikle 28 Mart sonrası artan petrol fiyatları nedeniyle uçuş maliyetlerinde oluşan fiyat farkları rezervasyonların yavaşlamasına yol açtı ve beklenen yabancı turist sayısına ulaşılamadı” dedi.
Savaşın ve küresel krizin etkisi özellikle uçak fiyatlarına da doğrudan yansıdığını sözlerine ekleyen Aygün, “Petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle biletlerdeki koltuk maliyetleri ciddi şekilde yükseldi ve bu durum bölgeye gelen yabancı turist sayısında belirgin bir azalmaya yol açtı. Bizim ana pazarımız olan İngiltere tarafında SunExpress ve diğer havayolu seferlerinde koltuk kapasitesinde düşüş yaşanıyor, bu da doğal olarak talebi ve dolulukları aşağı çekiyor. Bu kaybı telafi etmeye yönelik çalışmalar yapılsa da hem iç pazarda hem dış pazarda genel bir gerileme söz konusu” diye konuştu.
