EKONOMİ/İZMİR
Ulusal Süt Konseyi tarafından 22 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olmak üzere açıklanan litre başına net 22,20 TL çiğ süt tavsiye satış fiyatının, süt üreticisinin gerçek üretim maliyetlerinin altında kaldığını dile getiren Köy – Koop İzmir Birliği Başkanı Neptün Soyer, bir sonraki değerlendirme tarihinin Nisan 2026 olarak belirlenmesinin ise sahadaki zararı daha da derinleştireceğini vurguladı.
Bugün Türkiye genelinde, bölgeye göre değişmekle birlikte 1 litre çiğ sütün gerçek üretim maliyetinin 24–27 TL aralığında olduğunu, küçük aile işletmelerinde bu rakamın 30 TL’ye kadar çıktığını aktaran Soyer, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Bunun temel nedenleri; yem fiyatlarındaki artış, mazot, elektrik, veteriner, ilaç, suni tohumlama, işçilik, finansman maliyetleri. Bu tabloya rağmen açıklanan 22,20 TL’lik referans fiyat, üreticinin maliyetlerini karşılamıyor. Yem–süt paritesi bozuldu. Süt üretiminin sürdürülebilir olabilmesi için 1 litre sütle en az 1,3 kg yem alınabilmesi gerekir. Bugün sahada, 1 litre süt: 22,20 TL, 1 kg yem: 13–15 TL. Bu durumda 1 litre sütle 1,5 kg yem bile alınamıyor. Bu tablo, üreticinin zararına üretim yaptığını açıkça gösteriyor. Sonuçları bugünden görüyoruz. İnekler kesime gidiyor, damızlık hayvanlar elden çıkarılıyor, süt üretimi düşüyor, orta vadede hem süt hem et krizi derinleşiyor. Türkiye’de sütün büyük bölümü küçük aile işletmeleri tarafından üretiliyor. Açıklanan fiyat, bu işletmeleri sistem dışına itiyor. Ayrıca unutulmamalıdır ki açıklanan fiyat yalnızca bir tavsiye fiyatı. Birçok bölgede üretici sütünü 20–21 TL’ye vermek zorunda kalıyor. Soğutma, nakliye ve kalite kesintileri de üreticinin sırtına yükleniyor. Kağıt üzerinde bile yetersiz olan bu fiyat, sahada fiilen uygulanamıyor.”
“Süt fiyatını baskılamak enflasyonu düşürmez”
Süt fiyatını baskılamanın üreticiyi bitireceğini, üretimi azaltacağını, orta vadede tüketiciye daha pahalı gıda olarak geri döneceğini söyleyen Soyer, “Bu, tarımda defalarca yaşanmış bir gerçek. Çözüm net ve mümkün; çiğ süt fiyatı, yem, mazot ve elektrik maliyetlerine endekslenmeli. Fiyatlar en az 3 ayda bir otomatik olarak güncellenmeli. Bugün için adil fiyat, 27–30 TL/litre aralığında. Süt primleri zamanında ödenmeli, maliyetle bağlantılı hale getirilmeli. Küçük aile işletmelerine pozitif ayrımcılık uygulanmalı” dedi.
“Kooperatifler güçlendirilmeden bu sorun çözülmez”
Üreticinin, sanayi karşısında tek başına zayıf olduğunu dile getiren Soyer, “Soğutma, toplama, pazarlık ve satış kooperatifler üzerinden yapılmalı. Belediyeler ve kamu kurumları süt ve süt ürünlerini doğrudan kooperatiflerden temin etmeli. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 171. maddesi, devlete kooperatifçiliği geliştirme ve üretimi koruma sorumluluğu yüklüyor” açıklamalarında bulundu.
