İBRAHİM EKİNCİ
Son 13 yılda büyükbaş hayvan varlığını en hızlı artıran il Niğde; küçükbaş hayvan varlığını en hızlı artıran ile ise Ardahan oldu. Konya, büyükbaş hayvan varlığında bir numarada… Küçükbaşta da Van’la birlikte 3 milyonu geçen iki ilden biri. Bu tablo Konya’nın “hayvancılığın başkenti” konumunu perçinlediği gösteriyor.
Büyükbaş hayvan sayısı artışında Aksaray, küçükbaş hayvan sayısı artışı bakımından ise Ardahan 81 il içinde zirveye yerleşmiş gözüküyor. 2010 – 2023 arasında Aksaray’da büyük baş hayvan sayısında yüzde 210, aynı tarihler itibariyle Ardahan’da küçükbaş hayvan sayısında yüzde 433 artış olmuş. Kars’ta da küçük baş hayvan sayısında yüzde 238 artış gerçekleşmiş. Kars, bu artış hızıyla ikinci sırada. Ardahan; Kars, Erzurum ve Iğdır’la birlikte, 1970 – 80’li yıllarda büyükbaş hayvancılıkla öne çıkan illerdi. Son tablo büyükbaş hayvancılığın Orta Anadolu illerinde (Aksaray, Kırşehir, Ankara ve Niğde) ilgi görmeye başladığını, küçükbaş hayvancılığın ise önceki on yıllarda büyükbaş hayvancılığın merkezi olarak bilinen bölgede ilgi görmeye başladığını gösteriyor. Sayısal olarak Ardahan + Kars + Erzurum bölgesi hala önde ancak yatırım ilgisi değişmiş görünüyor.
Sayısal olarak bakıldığında Konya’nın “hayvancılığın başkenti” konumunu perçinlediğini gösteriyor. Büyükbaş hayvan varlığı Konya’da 2010 – 2023 arasında yüzde 101 artarak 928 bin 335’e yükselmiş. Konya, bu rakamla, sayısal olarak en çok büyükbaş hayvan besiciliği yapılan il olarak zirvede. 2013’te en çok büyükbaş varlığına sahip olan Balıkesir’den ilk sırayı almış görünüyor.
Konya, küçükbaş hayvancılıkta da önemli gelişme göstermiş. Bu 13 yıl içinde küçükbaş hayvan varlığı yüzde 108,8 artarak 3 milyon 59 bine ulaşmış. Küçükbaş hayvan sayısında 3 milyonu geçen diğer bir il de Van. Bu ilde artış yüzde 40,6. Ancak sayısal olarak 3 milyon 280 bin 145 ile birinci sırada. Tablo, Van’ın küçükbaş sayısında birinci sırada olduğunu ancak Konya’nın hızlı büyüyerek 13 yılda varlığını ikiye katlayarak Van’ı yakaladığını gösteriyor.
Türkiye hayvan varlığı 13 yılda %68.8 arttı
Türkiye’nin toplam hayvan varlığı 2010 – 2023 arasında yüzde 68.8 artarak 40 milyon 837 binen 68 milyon 946 bine çıkmış. Aynı tarihlerde büyükbaş hayvan varlığı yüzde 44,8 artarak 11 milyon 454 binden 16 milyon 583 bine ulaşmış. Küçükbaş hayvan varlığı da 29 milyon 383 binden 52 milyon 363 bine çıkmış. Artış oranı yüzde 78,2. İller bakımından Türkiye ortalamasının altında ve üstünde gelişme gösteren iller var. Büyükbaşta 28 il ortalamanın üstünde büyüme göstermiş. Büyükbaş hayvancılığın en çok gerilediği il yüzde 30 kayıpla Bartın, yüzde 18,8 kayıpla Iğdır gözüküyor. Toplam 10 ilde büyükbaş hayvan varlığı azalmış. Küçükbaşta 81 ilin sadece ikisinde kayıp var. Sinop ve Uşakt a yüzde 30 civarında kayıp yaşanmış.
