FİKRİ CİNOKUR/DENİZLİ
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can’ın Denizli’nin Honaz ilçesindeki üretim ve paketleme tesisleri ile bahçelerde kiraz hasadı başladı. Kiraz hasadına gazeteciler de katıldı.
İklimsel koşullar nedeniyle kiraz sezonunun 10 gün geç başladığını belirten BAİB Başkanı Can, Türkiye’de 700 bin ton kiraz üretimi yapıldığını, bunun ancak yüzde 10’luk kısmının ihraç edilebildiğini söyledi. Kiraz hasat sezonunun Ağustos ayının ilk haftasına kadar devam edeceğini belirten Can, maliyetlerin artması nedeniyle üreticinin kiraz üretiminden vazgeçtiğini, cennet hurması (Trabzon hurması) ce Bursa siyah incirine yönelmeye başladığına dikkat çekti.
Bu sezon kiraz rekoltesinin çok iyi olduğunu vurgulayan Mehmet Ali Can, Türk tarımında en büyük sorunun ölçek ve lojistik sorunu olduğunu anımsattı. Can, şöyle konuştu:
‘’Üretici ve ihracatçının maliyeti sürekli artıyor. Döviz kurları baskılanmaya devam ediyor. Lojistik sorunumuz var. Gümrük kapılarında zaman zaman uzun bekleyişler var. Almanya’ya lojistik maliyeti ortalama 6 bin 500 Euro. Pazara 5-6 günde malı ulaştırıyoruz. Sınır kapılarındaki gümrüklerde sıkıntı yaşanırsa bu süre daha çok uzuyor ve ürün bozuluyor. Sezon başlarken üretici fiyatı 300 TL idi, şu an 150 TL civarında. Avrupa’da marketlerde kiraz satışı ise 4,45-5 Euro arasında. Rakibimiz İspanya ve Yunanistan’da da rekolte iyi görünüyor. Ancak bizim hasat süremiz 8 haftayı buluyor. Bu bizim için avantaj haline geliyor. Bu iki ülkede hasat 4 hafta. Bu avantajı iyi kullanmalıyız.’’
"İhracatçı Avrupa ile Rusya arasına sıkıştı"
İhracatın artırılması için yeni pazar arayışlarını sürdürdüklerini anlatan Mehmet Ali Can, Türk yaş meyve sebze ihracatçısının Avrupa ile Rusya arasında sıkıştığını, yeni pazarlara ihtiyaç olduğunu bildirdi.
Kiraz ihracatı açısından Çin’in büyük Pazar olduğunu anlatan Can, yıllardır bu ülkeye ihracatta olumlu sonuç alınamadığını belirtti. Çin’in Türkiye’den Akdeniz Meyve Sineği hastalığına karşı gerekli önlemleri almasını istediğini, ancak bunda başarılı olunamadığını vurgulayan Can, şöyle devam etti:
‘’Çin, Güney Amerika ülkesi Şili’den yılda 3,5 milyar dolarlık 500 bin ton kiraz alımı yapıyor. Türkiye’nin kiraz üretimi ise 700 bin ton. Eğer Çin ile kiraz alımı konusunda anlaşma olursa Türk ihracatçısı karşılayabilir. Ülkeler arası anlaşma olursa uzak doğu ülkeleri Japonya, Güney Kore ve diğer ülkelere kiraz ihracatı yapılabilir. Türkiye ile Çin Zirai Karantina konusunda anlaşmaları gerekiyor. Türkiye olarak Akdeniz meyve sineğine önlem almak için çeşitli araştırma enstitülerinde çalışmalar devam ediyor.’’
"Döviz dönüşüm desteği artırılmalı"
Can, Türkiye’nin 2024 yılında 230 milyon dolarlık kiraz ihracatı yaptığını, geçen yıl ülke genelinde yaşanan zirai don nedeniyle sıkıntı yaşandığını belirterek, ‘’Geçen yıl kiraz ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 63 düştü. 47 milyon dolarlık ihracat yapılabildi. Bu sezon daha çok ihracat yapmayı hedefledik. Ancak, üretim ve ihracatta sorunlar derinleşiyor. Rekabet gücümüz azalıyor. Biraz soluk alabilmemiz için yüzde 3 olan döviz dönüşüm desteği en az yüzde 5 artırılmalı’’ dedi.
