İREM CEYLİN DEMİRCAN/İZMİR
İzmir Ticaret Borsası’nın 2026 yılının ilk meclis toplantısında küresel ekonomiden Türkiye’nin makro görünümüne, tarım sektöründen borsanın işlem hacmine kadar geniş bir değerlendirme yapıldı. Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, dünya ekonomisinde derinleşen yapısal kırılganlıklara, gelir dağılımındaki bozulmaya ve iklim kaynaklı risklerin giderek büyüyen etkisine dikkat çekerken, tarım ve gıda sektörünün stratejik öneminin her geçen gün arttığını vurguladı. Kestelli, sürdürülebilir büyüme için mali disiplin, üretim gücü ve kaynak verimliliğinin kritik rol oynadığını belirterek, İzmir Ticaret Borsası’nın 2025 yılı işlem verilerini de meclis üyeleriyle paylaştı.
Kestelli, küresel büyümenin yavaşladığı, gelir dağılımı dengesizliklerinin derinleştiği ve kamu borçluluğunun tarihi zirvelere çıktığı bir döneme girildiğine dikkat çekerek, “Dünya ekonomisi görünürde büyüyor olsa da bu büyüme ne yeterince güçlü ne de kapsayıcı. Gelişmekte olan ülkeler ile gelişmiş ekonomiler arasındaki gelir farkı kapanmak bir yana daha da açılıyor. Bu tablo yalnızca ekonomik bir sorun değil; sosyal dengeleri, istihdamı, göç hareketlerini ve küresel barışı doğrudan etkileyen yapısal bir risk alanıdır. Bu nedenle ülkelerin altyapı, insan sermayesi ve dijital dönüşüm yatırımlarını hızlandırması, mali disiplini güçlendirmesi ve özel sermayeyi üretime yönlendirecek güven ortamını oluşturması artık bir tercih değil, zorunluluktur” dedi.
2025 yılında borsanın işlem performansına ilişkin verileri de paylaşan Kestelli, toplam işlem hacminin bir önceki yıla göre yüzde 49 artarak 177 milyar liraya ulaştığını, dolar bazında ise hacmin yüzde 23,6 yükselişle 4,5 milyar dolar seviyesine çıktığını aktardı. Tescil edilen toplam işlem sayısının 285 bine yükseldiğini belirten Kestelli, işlem hacminin büyük bölümünün hayvansal ürünler, yağlı tohumlar, bitkisel yağlar, yem hammaddeleri, pamuk ve zeytin-zeytinyağı grubunda yoğunlaştığını vurguladı. İşlem miktarlarında et, buğday, zeytinyağı ve yumurtada dikkat çekici artışlar yaşanırken, pamuk, domates, canlı hayvan ve yem grubunda ise üretim ve piyasa koşullarına bağlı olarak gerileme görüldüğünü ifade etti.
Tarım sektöründe üretim maliyetlerinin yükseldiğine ve finansmana erişimin zorlaştığına da dikkat çeken Kestelli, üreticinin sürdürülebilir şekilde üretimde kalabilmesi için öngörülebilir destek politikalarına ihtiyaç olduğunu vurguladı. Kamu, özel sektör ve üretici arasındaki eşgüdümün güçlendirilmesinin, hem gıda arz güvenliği hem de fiyat istikrarı açısından kritik olduğunu ifade etti.
