ADEM ADIGÜZEL/KOCAELİ
İMES Organize Sanayi Bölgesi, gelecek vizyonunu ortak akılla şekillendirmek amacıyla Stratejik Paydaş Çalıştayı 2026'yı gerçekleştirdi.
Çalıştayda, bölgenin üretim ve ihracat performansından nitelikli iş gücü ihtiyacına, sürdürülebilirlikten kurumsal dönüşüme kadar birçok konu masaya yatırılırken, paydaşların görüşleri doğrultusunda yeni dönem stratejik hedefleri değerlendirildi. İMES Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Tokkan, İMES OSB Stratejik Paydaş Çalıştayı 2026'nın açılışında yaptığı konuşmada, bölgenin bugünkü konumunu ve gelecek vizyonunu değerlendirdi.
Tokkan, İMES OSB'nin gelişim sürecine değinerek, “1999 yılında 66 numarayla kurulan İMES OSB, bugün yüzde 99 doluluk oranına ulaşmış durumda. Türkiye genelinde organize sanayi bölgesi sayısı 417'ye yükseldi. Bu bölgelerde yaklaşık 3 milyon kişiye istihdam sağlanıyor. Biz de bugün 371 firmamız, 22 bin 500 çalışanımız ve yıllık 1 milyar 550 milyon doları bulan ihracat hacmimizle ülkemizin üretimine ve ekonomisine güçlü katkı sunuyoruz. Üretimimizin yüzde 78'inin ihracata yönelik olması, İMES OSB'nin yalnızca altyapısıyla değil, üretim kabiliyeti ve çalışma stratejisiyle de Türkiye'nin örnek organize sanayi bölgelerinden biri olduğunu ortaya koyuyor” dedi.
“Merkezimizi sanayicilerimizin ihtiyaçlarını karşılamak ve gençlerimizi üretime hazırlamak amacıyla kurduk”
Sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağına yönelik yatırımların önemine dikkat çeken Tokkan, “İMES Mükemmeliyet Merkezimizi tamamen sanayicilerimizin ihtiyaçlarını karşılamak ve gençlerimizi üretime hazırlamak amacıyla kurduk. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız ile Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın 17 milyon liralık destekleri üzerine kendi kaynaklarımızla yaklaşık 100 milyon liralık ilave yatırım yaptık. Bugün burada sanayicilerimizin ustaları, kalfaları ve çıraklarının yanı sıra meslek lisesi öğrencileri de haftanın dört, hatta bazı dönemlerde beş günü uygulamalı eğitim alıyor. Sayın bakanlarımızın da ifade ettiği gibi bu merkez, model fabrika anlayışının ötesine geçen, örnek gösterilen bir eğitim altyapısına sahip. Bu bizim için büyük bir gurur kaynağıdır” ifadelerini kullandı.
İMES Kariyer Platformu'nun sanayi ile istihdam arasında köprü görevi üstlendiğini belirten Tokkan, “Sanayicilerimizle iş arayanları aynı platformda buluşturan İMES Kariyer sistemimiz önemli bir ihtiyaca cevap veriyor. Eleman arayan firmalarımızla nitelikli iş gücünü bir araya getirerek hem sanayimizin hem de istihdamın güçlenmesine katkı sağlıyoruz” diye konuştu.
“İMES OSB'nin geleceğini birlikte şekillendirmek istiyoruz”
Çalıştayın temel amacının ortak akıl oluşturmak olduğunu vurgulayan Tokkan, “Çalıştay öncesinde kapsamlı bir envanter ve kapasite analizi gerçekleştirdik. Mevcut durumumuzu ortaya koyduk. Şimdi ise siz değerli paydaşlarımızın bilgi, tecrübe ve önerilerinden yararlanarak İMES OSB'nin geleceğini birlikte şekillendirmek istiyoruz. Buradan çıkacak her fikir, hazırlayacağımız yol haritasına yön verecek ve önümüzü daha net görmemizi sağlayacaktır” dedi.
Kurumsal gelişim çalışmalarını da paylaşan Tokkan, “KalDer ile birlikte EFQM Mükemmellik Modeli kapsamında çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Hedefimiz EFQM 4 Üstün Performans Yeterliliği Belgesi'ni almak. Kurumsal gelişimimizi paydaşlarımızın katkılarıyla daha ileriye taşımaya devam edeceğiz. Bugün burada kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, finans kuruluşları ve sanayicilerimizle birlikte gerçekleştireceğimiz çalıştayın İMES OSB'nin geleceğine önemli katkılar sunacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.
“İMES OSB güçlü üretim ve ihracat yapısına sahip”
Barem Pazar Araştırma Danışmanlık Şirketi'nden Erçin Yavuz, İMES OSB Stratejik Paydaş Çalıştayı 2026'da paylaştığı 2025 Envanter Araştırması sonuçlarının, bölgenin üretim gücü kadar karşı karşıya olduğu ihtiyaçları da ortaya koyduğunu belirterek, ihracattan istihdama, tedarikten sürdürülebilirliğe kadar birçok alanda dikkat çeken verileri katılımcılarla paylaştı.
İMES OSB'deki üretim ve ihracat yapısının güçlü olduğunu vurgulayan Yavuz, “Araştırmamıza göre firmaların yüzde 74'ü ihracat yapıyor. İşletmelerin yüzde 94'ünde en az bir kalite belgesi bulunuyor. Ortalama çalışan sayısı 51 olurken, çalışanların yüzde 71'ini mavi yakalı personel oluşturuyor. Bununla birlikte firmaların yüzde 61'i nitelikli personel ihtiyacının devam ettiğini ifade ediyor. En önemli öncelik ise üretim sürekliliğini korumak ve kontrollü şekilde büyümek” ifadelerini kullandı.
“Ham madde ve tedarik süreçleri öne çıkan sorunlar arasında yer alıyor”
Ham madde ve tedarik süreçlerinin öne çıkan sorunlar arasında yer aldığını belirten Yavuz, “Firmaların yüzde 70'i ham madde temininde zorluk yaşadığını belirtti. Yüksek fiyatlar, kur artışları ve finansmana erişim en önemli nedenler olarak öne çıkıyor. Buna karşın İMES içerisindeki ticaret güçleniyor. 2023'te yüzde 58 olan OSB içi alışveriş oranı 2025'te yüzde 65'e yükseldi. Firmaların yüzde 98'i ise yurt içi pazarda aktif satış gerçekleştiriyor” diye konuştu.
Dış ticaret ve eğitim alanındaki gelişmelere de değinen Yavuz, “Firmaların yüzde 46'sı otomotiv, yüzde 38'i demir-çelik sektörüne satış yapıyor. Yurt içi ve yurt dışı fuarlara katılım oranı ayrı ayrı yüzde 46 seviyesinde. İMES Mükemmeliyet Merkezi eğitimlerine katılım ise iki yılda yüzde 27'den yüzde 58'e yükseldi. İşletmelerin yüzde 87'si çalışanlarına eğitim verdiğini belirtirken, merkezin yalnızca eğitim değil Ar-Ge ve danışmanlık alanlarında da daha fazla kullanılabilecek önemli bir potansiyel taşıdığını görüyoruz” dedi.
Sürdürülebilirlik alanındaki tabloya da dikkat çeken Yavuz, “İşletmelerin yüzde 97'sinde iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları bulunuyor. Atık yönetimi, geri dönüşüm ve su kullanımı konularında da yüksek farkındalık söz konusu. Önümüzdeki dönemde ortak satın alma modelleri, ihracat ve müşteri geliştirme programları, İMES Kariyer ve Mükemmeliyet Merkezi'nin daha etkin kullanımı ile yeşil dönüşüm ve finansman odaklı projelerin hayata geçirilmesi İMES OSB'nin rekabet gücünü daha da artıracaktır” şeklinde konuştu.
“İMES OSB örnek bir organize sanayi bölgesidir”
Dr. Mehmet Çoban, İMES OSB Stratejik Paydaş Çalıştayı'nın yalnızca bir toplantı olmadığını, organize sanayi bölgesinin stratejik yönetim anlayışının önemli bir parçasını oluşturduğunu belirterek, “Bu tür paydaş çalıştaylarını Türkiye'de çok nadir görürsünüz. İMES OSB bugün sadece sanayicileri değil, kamu kurumlarını, üniversiteleri, finans kuruluşlarını, sivil toplum temsilcilerini ve tüm paydaşlarını aynı masada buluşturarak ortak aklı oluşturuyor. Bir önceki çalıştayın ekosistemde oluşturduğu etkiyi gördük. Diğer kurumlar da benzer çalıştaylar düzenlemeye başladı. Bu yönüyle İMES OSB örnek bir organize sanayi bölgesidir” dedi.
İMES OSB'nin klasik OSB anlayışının ötesine geçtiğini ifade eden Çoban, “İMES OSB artık yalnızca bütçesini yöneten bir kurum değil, stratejik yönetim çevrimini oluşturan bir organizasyona dönüştü. Önce vizyonunu, temel değerlerini ve kurum kültürünü oluşturdu, ardından bilimsel analizlerle stratejik planını hazırladı. Bu plan masa başında değil; veri, analiz ve paydaş görüşleri üzerine inşa edildi” ifadelerini kullandı.
Stratejik planın uluslararası yönetim modelleri doğrultusunda hazırlandığını vurgulayan Çoban, “Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve döngüsel ekonomi ilkeleri dikkate alınarak performans göstergeleri belirlendi. Bir önceki çalıştayda elde edilen görüşler, online anketlerden gelen veriler, sanayicilerin, muhtarların, üniversitelerin ve diğer paydaşların beklentileri doğrudan stratejik plana yansıtıldı. Bugün ortaya çıkacak fikirler de aynı şekilde yeni yol haritasının bir parçası olacak” diye konuştu.
EFQM Mükemmellik Modeli'nin paydaş yönetimine bakışını anlatan Çoban, “Biz aynı gemide yol alıyoruz. Çalışanlarımız, sanayicilerimiz, kamu kurumlarımız, üniversitelerimiz ve diğer tüm paydaşlarımız bu yolculuğun parçası. 2026-2029 dönemine başlamadan önce herkesin beklentisini dinliyoruz. Ancak bu tek seferlik bir süreç değil. Ağustos ayında paydaş önceliklendirme çalışmaları, algı araştırmaları ve analizler yeniden yapılacak. Ekim ayında ise tüm sonuçlar raporlanarak stratejik plan sürekli güncellenecek.” dedi.
İMES OSB'nin kararlarını analitik verilere dayandırdığını belirten Çoban, “Küresel eğilimler, PESTEL analizleri, konumlandırma çalışmaları ve paydaş analizleri her yıl düzenli olarak yenileniyor. Stratejik plan yaşayan bir doküman olarak sürekli güncelleniyor. Bu yaklaşım, İMES OSB'nin kurumsal hafızasını güçlendirirken geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemesini sağlıyor” diye konuştu.
“Kurumsal dönüşümün temelini 2018'de attık”
İMES OSB Müdürü Onur Kesici, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, bölgenin stratejik dönüşüm sürecinin 2018 yılında başlatılan envanter çalışmasıyla temellendirildiğini belirterek, “2018 yılında gerçekleştirdiğimiz ilk envanter çalışmasıyla mevcut durumumuzu ortaya koyduk. Ancak bir tespiti yapmak kadar, o tespitleri hayata geçirecek kurumsal kapasiteyi oluşturmak da büyük önem taşıyor. Nerelerde eksik olduğumuzu gördük ve bu doğrultuda organizasyonel kabiliyetimizi geliştirme kararı aldık. Bu süreçte KalDer ve EFQM Mükemmellik Modeli ile tanışarak kurumsal dönüşüm yolculuğumuzu başlattık” dedi.
EFQM sürecinin sürekli gelişimi esas aldığını vurgulayan Kesici, “Bu bir proje değil, sürekli gelişim, değişim ve dönüşüm üzerine kurulu uzun soluklu bir yolculuk. Bu süreç emek, kararlılık ve yatırım gerektiriyor. Başta Yönetim Kurulu Başkanımız olmak üzere tüm yöneticilerimizin desteğiyle araştırma, değerlendirme ve kurumsal gelişim çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.
İMES OSB'nin hedefinin kurumsal kapasitesini güçlendirerek tüm ekosisteme değer üretmek olduğunu belirten Kesici, “Öncelikli hedefimiz kurumsal kapasitemizi artırmak ve bu kapasiteyi tüm organizasyona fayda sağlayacak şekilde kullanmak. Bugün burada siz değerli paydaşlarımızın bulunmasının en önemli nedeni de bu dönüşüm yolculuğuna katkı sunmanızdır. Paylaşacağınız görüş ve öneriler, kurumsal gelişim sürecimizi daha da güçlendirecek ve geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlememizi sağlayacaktır” diye konuştu.
