FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Batı Akdeniz İhracatçı Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, 1 Ocak -15 Ağustos tarihleri arasında 1 milyar 864 milyon 407 bin 611 dolara ulaştığını belirterek, Haziran ve Temmuz aylarında değer bazında ihracatta iki ay üst üste tüm zamanların rekorunu kırdıklarını söyledi.
Değer bazında ihracat artışı olmasına rağmen kilogram miktar bazında önemli düşüşler yaşandığına dikkat çeken Can, şunları kaydetti:
‘’Bu başarılı değer tablosuna rağmen, 1 Ocak- 31 Temmuz 2026 tarihleri arasında ihracatımız kilogram miktar bazında yüzde 5,89 geriledi. Yaş meyve sebze sektöründe kilogram miktar ise yüzde 15,44 azaldı. BAİB olarak 2021’de 795 bin ton olan ihracatımız yüzde 23 kayıpla 610 bin tona gerildi.’’
3 milyar dolar hedefi
BAİB olarak aylık 250 milyon dolarlık ihracat hedefini korumaları halinde yılsonu 3 milyar dolar ihracat rakamını yakalamak istediklerini vurgulayan Can, ‘’ En fazla ihracat yapan altıncı sektörümüz olan Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektörü kilogram miktar bazında yüzde 33,87 oranında geriledi. Yine en fazla ihracat yapan onuncu sektörümüz Çimento Cam Seramik ve Toprak Ürünleri Sektörü kilogram miktar bazında yüzde 21,21 oranında geriledi’’ dedi.
Yeni pazar arayışları
İhracattaki miktar düşüşlerin nedeni arasında yüksek maliyet geldiğini ifade eden Can, yeni pazarlar için bu yılsonuna kadar, Macaristan ve Çekya, İngiltere, Çin ve Özbekistan’a çeşitli sektörlerde ticari heyetler düzenleyeceklerini ve uluslararası fuarlara katılacaklarını bildirdi.
İhracatta miktar azalışın nedenlerini anlatan Can, yüksek girdi maliyetleri nedeniyle uluslararası pazarda fiyat tutturma sorunu yaşandığına dikkat çekti.
Can, şöyle devam etti:
‘’ABD/İsrail-İran Savaşı dünya ekonomisini zorladı. Başta enerji, petrokimya ürünleri ve gübre gibi temel endüstriyel ham maddelerde büyük fiyat artışları gerçekleşti. Savaştan önce litre fiyatı ortalama 58,20-60,30 TL olan motorin bugün 81 TL bandındadır. Paketleme, depolama, enerji, taşıma, lojistik ve işçilik maliyetlerindeki artışlar üretici satış fiyatı ile nihai tüketici fiyatı arasında fark oluşturmaktadır. Fiyat tutturamadığımız için birçok sektörde tedarikçi konumundan tamamlayıcı konuma geliyoruz. Mevcut pazarlar rakip ülkelere kaptırıyoruz. Özellikle Yaş sebze meyve ihracatında AB pazarına giriş kapısı olan Bulgaristan'da yaşanan analiz ve fiziksel kontrol zorlukları Uzun beklemeler yüksek analiz maliyetleri firmalarımızı zorlamaktadır. Dönem dönem iç piyasa fiyatlarının ihracat fiyatları düzeyinde olması nedeniyle ürünün iç pazara yönelmesi ve bazı firmaların iç pazar-ihracat satış oranlarını değiştirmesi. Artan küresel korumacılık: ABD'nin geçen hafta açıkladığı tarifeler gümrük duvarlarının yükseldiğini gösteriyor. Ukrayna, 12 Temmuz 2025'ten bu yana domates ve salatalık ihracatımıza anti-damping vergisi uygulamaktadır.’’
"İhracatçı firma azalıyor"
Türkiye’nin üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla mücadele ettiğini, birçok sektörün rekabetçiliğinin zayıfladığına dikkat çeken Can, ‘’İhracat cazibesini kaybediyor, ilk kez ihracat yapan firma sayısı azalıyor, ihracat tabana yayılamıyor. Bu kadar zor şartlarda ihracatımız artıran emeği geçen tüm ihracatçılarımıza, üreticilerimize ve sahada gece gündüz çalışan firmalarımıza tekrar teşekkür ediyorum’’ dedi.
Antalya’da 27 şirket konkordato ilan etti
Antalya Toptancı Hali’nde bazı büyük firmaların konkordato ilan ettiğini ve iflasla karşı karşıya kalındığını anlatan Mehmet Ali Can, toptancı halinde yaşanacak iflasların domino etkisi yaratacağını ve tarım paydaşlarını çok olumsuz etkileyeceğini bildirdi. Can, sözlerini şöyle tamamladı:
‘’Antalya'da 2024 yılında 25 şirket, 2025 yılında 40 şirket geçici mühlet alırken, 2026 yılında (1 Ocak-7 Ağustos) 27 şirket geçici mühlet almıştır. Konkordato başvurularının profilinde önemli bir değişim var. Artık sadece KOBİ'ler değil; yüksek cirolu şirketler, borsada işlem gören şirketler ve halka arz hazırlığında bulunan şirketler de konkordato sürecine hızlıca giriyor. Bu durum domino etkisi yaratarak tedarikçileri, taşeronları, finans kuruluşlarını ve birlikte iş yapılan binlerce işletmeyi etkiliyor. Başlıca nedenler; yüksek faiz ortamı ve finansmana erişim zorluğu, artan işçilik ve enerji maliyetleri, ihracat pazarlarında durgunluk ile yüksek kira ve işletme giderleridir.’’
