FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Narenciye ihracatının büyük bölümünü Rusya’ya gerçekleştiren yaş meyve sebze ihracatçıları, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz’de gemilerin vurulduğunu belirterek, bunun can ve mal güvenliğinin yanı sıra ihracat açısından da tehlike oluşturduğunu ifade ediyor.
Karadeniz’de deniz yolunun tehlikeli olması, Avrupa üzerinden Rusya’ya ulaşılmasının da uzun süre alması, ihracatçıları alternatif yollara yöneltiyor. Yaş meyve sebze ihracatçıları, Mersin’den Rusya’ya yapılacak ihracatta, Bakü-Tiflis – Kars demiryolunun alternatif rota olarak kullanılmasını istiyor.
Usta Export Zirai ürünler A.Ş Yönetim Kurulu üyesi Ferda Tekin, yaş meyve sebze ihracat sezonunda, enflasyon baskısı, döviz kurları, akaryakıt fiyatlarının sürekli artması nedeniyle Türkiye’nin rekabette çok zorlandığını belirtti.
Türkiye’nin başta narenciye olmak üzere ürettiği ürünlerin çoğunu Rusya’ya ihraç ettiğine dikkat çeken Tekin, ‘’Bir TIR’ın 1600-1700 kilometrelik yolun maliyeti de 12 bin dolara çıktı. Tabi TIR bulabilirsen’’ dedi.
Rusya’ya ihracatın sürdürülebilir olması için demiryolları hattının mutlaka işlemesi gerektiğini anlatan Tekin, şunları kaydetti:
‘’Savaş nedeniyle şu anda narenciye elde kaldı. Karayoluyla TIR bulabilen malını gönderebiliyor. Maliyetler çok yüksek. İhracatçı, pazarları kaybetmemek adına mal gönderiyor. İç piyasada da tüketim zor görünüyor. Karadeniz’de gemiler vuruluyor. Mısır da Rusya’ya ihracat yapıyor. Mısır da Rusya’ya ihracat yapamayacak. Gemilerin Karadeniz de vurulması nedeniyle Mısır da ihracatta Avrupa’ya yönelecek. Mısır, Avrupa’da Türk ihracatçısını fiyatlarıyla tehdit edecek. Bu nedenlerden dolayı Mersin’den Rusya’ya ulaşmak için Bakü-Tiflis-Kars demiryolu alternatif rota olabilir.’’
"Soğuk hava depolarında 20 bin tona yakın portakal var"
Narenciye hasat ve ihracat sezonu başladığını ancak, portakal ve narenciyenin dalında kaldığını ifade eden Ferda Tekin, ‘’Soğuk hava depolarında geçen yıldan kalan 20 bin tona yakın Valencia portakal var. Yeni hasat dönemi de başladı. Ancak alıcı yok’’ dedi.
"Karadeniz’de ‘güvenli koridor’ oluşturulmalı"
Batı Akdeniz İhracatçı Birliği (BAİB) Yönetim Kurulu üyesi ve Finike Meysan Tarım Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti sahibi Akın Veziroğlu da, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattında vagon sayısının artırılması gerektiğini söyledi. Demir yolunda frigo bulunmadığını vurgulayan Veziroğlu, mutlaka alternatif hatların oluşturulması gerektiğini kaydetti.
Rusya’ya ihracat için Türkiye’nin savaşan ülkelerle anlaşarak en azından gıda ürünleri konusunda ‘Güvenli Koridor’ oluşturulması gerektiğini ifade eden Veziroğlu, ‘’Karadeniz’de Rusya ve Ukrayna savaşı nedeniyle gemiler vuruluyor. Rusya ve Türkiye arasında ‘Güvenli Koridor’ oluşturulmalı. Ukrayna da bunu imzalamalı. Türkiye’nin çözmesi gereken sorunu bu. En azından gıda ürünlerinde bu yapılmalı. Bu sağlanamıyorsa demiryolu hattı oluşturulmalı ama burada da frigolu vagonlara ihtiyaç var’’ dedi.
St. Petersburg hattı çok uzun
Rusya’ya ihracat için ikinci seçeneğin Mersin limanından Cebelitarık Boğazı üzerinden ST. Petersburg hattı olabileceğini anlatan Akın Veziroğlu, şöyle konuştu:
‘’Mersin Limanı’ndan St. Petersburg’a Avrupa üzerinden hat oluşturulabilir ama bu da çok uzun sürüyor. Tabi bu da transit geçiş olursa. Cebelitarık Boğazı’ndan geçip İngiltere, Norveç ve Finlandiya üzerinden transit St. Petersburg’a karayolu ile ulaşılabilir. Ancak yine başka bir sıkıntı daha ortaya çıkıyor. Çünkü o kadar çok TIR yok. TIR’lar Rusya’ya giderse Ortadoğu ve Avrupa’ya giden TIR’larda navlun fiyatları artar. Bu hat çok uzun. Türkiye’den Rusya’ya 3 günde ulaşabiliyoruz.’’
