EKONOMİ/GAZİANTEP
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından paylaşılan verilere göre, çikolata ve kakaolu ürünler, ayçiçek yağı, bisküvi ve gofret, şekerleme çeşitleri ile makarna ve buğday unu gibi temel gıda kalemlerini kapsayan hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, 2025 Ocak-Ekim döneminde toplam 11,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
Sektörün ihracatı miktar bazında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,9 azalış gösterirken, ihracat birim fiyatlarındaki yüzde 10,2’lik artış değer bazında yüzde 3,7 oranında bir yükseliş getirdi. İhracat sıralamasında, 1,2 milyar dolarlık tutar ve yüzde 45,4’lik artışla çikolata ve kakao bazlı ürünler ilk sırayı alırken, ikinci sırada yüzde 22,1 artış ve 959 milyon dolarlık ihracatla ayçiçek yağı yer aldı. 11 ayda 1,6 milyar dolar ile sektörün en fazla ihracat yaptığı ülke konumundaki Irak'ta, pazardaki iç sorunlara bağlı olarak ihracattaki gerileme yüzde 17,6’a ulaşırken; yüzde 38,3’lük artış sağlanan ABD’ye yapılan ihracat 807 milyon doları aştı. Irak ve ABD’yi, ihracatta öne çıkan diğer ülkeler olarak Suriye, Cezayir ve Almanya izledi.
“Enflasyonla mücadeledeki kararlılık gıda fiyatlarında istikrar sağlıyor”
Dünya tahıl piyasalarındaki arzın bu sezon tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşacağı beklentilerinin küresel gıda fiyatlarında bir denge arayışı getirdiğine dikkat çeken TİM Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Ahmet Tiryakioğlu şunları söyledi: “Küresel tahıl üretiminin bu sezon 2,5 milyar tona yaklaşarak tüm zamanların zirvesine ulaşacağı beklentileri artarken, ortaya çıkan güçlü üretim tablosu gıda fiyatlarında uzun süredir hissedilen baskının kademeli olarak hafiflemesine zemin hazırlıyor. Devreden stoklarla beraber, tarihte ilk kez 3 milyar tonu aşması beklenen bu ölçek, mısırdan buğdaya kadar pek çok üründe tedarik zincirinin daha öngörülebilir olmasını sağlıyor. Küresel düzeyde finansman koşullarındaki normalleşme beklentisi ve majör piyasaların daha temkinli fiyatlama davranışı da bu eğilimin destekleyici unsurları arasında. Türkiye son dönemde, dünyadaki bu gelişmeleri yakından takip eden ve gıda tedarikinde kendi dinamiklerini başarıyla yöneten bir ülke olarak öne çıkıyor. Bu süreçte kamunun enflasyonla mücadelede izlediği kararlı tutum, gıda fiyatlarının daha hızlı istikrar kazanmasına ve piyasa beklentilerinin yönetilebilir hale gelmesine önemli katkı sağlıyor.”
“Fiyatlardaki iyileşme, kalıcı ve istikrarlı hale gelebilir”
Ekim ayı verilerine göre ÜFE’nin 12 aylık ortalamada %38,8 yükseldiği tarımda, üretim maliyetlerinin yönetilebilir seviyelere çekilmesinin fiyatlardaki gözlemlenen bu iyileşmeyi kalıcı ve istikrarlı hale getirecek ana unsur olacağını ifade eden Tiryakioğlu şunları söyledi: “Avrupa’nın en büyük tarımsal üreticisi konumundaki Türkiye, son 23 yılda 112 milyar doların üzerinde dış ticaret fazlası üreterek güçlü bir üretim kapasitesine sahip olduğunu ispatladı. Ülkemiz, Orta Doğu’dan Afrika’ya kadar çok daha geniş bir coğrafyanın tedarikçisi konumuna yükseldi. Bu gücümüzü ekonomik büyümeye dönüştürmek için tarımda ölçek büyümesini teşvik eden politikalar ile mazot, gübre, enerji, işçilik ve lojistik gibi temel girdilerde verimliliği artıracak adımlar, rekabet gücümüzü koruyabilmemiz açısından tamamlayıcı nitelikte olacaktır. Üretim maliyetlerindeki iyileşme hem arz güvenliğini hem de gıda fiyatlarındaki istikrarı orta ve uzun vadede güçlendirerek Türkiye’nin dünya gıda tedarik zincirindeki konumunu daha da ileri taşıyacaktır. Çünkü üreticinin tarlada güçlenmesi, sanayicinin raflarda rekabet etmesi ve tüketicinin satın alma gücünü koruması aynı zincirin halkalarıdır. Biz sektör olarak bu zincirin her halkasında sorumluluğumuzu biliyor, ülkemizin enflasyonla mücadelesinde izleyici değil; üreten, dönüştüren ve değer katan bir paydaş olmaya devam ediyoruz. Türkiye’nin tarımsal gücü, sadece geçmişten aldığı mirasla değil, geleceğe uzanan vizyonuyla da büyüyecek.”
