İREM CEYLİN DEMİRCAN/İZMİR
Türkiye’nin Avrupa Birliği ile 1996 yılından bu yana yürürlükte olan Gümrük Birliği süreci, küresel ticarette hızlanan bloklaşma ve art arda imzalanan serbest ticaret anlaşmalarıyla birlikte yeniden tartışmaların odağına yerleşti. İzmir Ticaret Odası ocak ayı meclisinde konuşan Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, mevcut yapının Türkiye açısından giderek daha asimetrik bir rekabet ortamı yarattığına dikkat çekerek, Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
Gümrük Birliği’nin mevcut yapısının Türkiye aleyhine işleyen bir mekanizmaya dönüştüğünü vurgulayan Özgener, “Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı her serbest ticaret anlaşması, biz bu masada yer almadığımız sürece ihracatçımız için yeni bir rekabet baskısı anlamına geliyor. Türkiye, karar alma sürecinde bulunmadığı anlaşmaların sonuçlarına doğrudan katlanmak zorunda bırakılıyor. Bu tablo, sanayicimiz ve ihracatçımız açısından sürdürülebilir değil. Gümrük Birliği’nin günümüz küresel ticaret koşullarına uygun şekilde revize edilmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur. Aksi halde Avrupa pazarındaki kazanımlarımızı kademeli olarak kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağız” dedi.
Özgener, Gümrük Birliği’nin yalnızca sanayi ürünleriyle sınırlı kalmasının da yapısal bir eksiklik yarattığını belirterek, hizmetler, tarım ve e-ticaret gibi alanların kapsam dışında tutulmasının Türkiye’nin potansiyelini sınırladığını ifade etti. Küresel ticarette kuralların hızla değiştiğine dikkat çeken Özgener, dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve tedarik zinciri güvenliği gibi başlıkların yeni dönemin temel belirleyicileri olduğunu vurgulayarak, “Türkiye bu dönüşümün dışında kalmamalı, aksine güncellenmiş bir Gümrük Birliği ile Avrupa değer zincirinin daha güçlü bir parçası haline gelmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
Anlaşmayla birlikte Hindistan’ın, Türkiye gibi Avrupa Birliği ülkelerine gümrüksüz ya da düşük gümrüklü mal satabilmesinin önünün açılacağını dile getiren Özgener, bunun Türk ihracatçısı açısından ciddi bir rekabet baskısı yaratacağını söyledi. Bu durumun pazar payı kaybı riskini de beraberinde getirdiğine işaret eden Özgener, “Mevcut Gümrük Birliği süreci, AB’nin imzaladığı her serbest ticaret anlaşmasıyla birlikte ülkemizin aleyhine işleyebiliyor. Yani rekabet imkânımızın oldukça azalacağı bir tabloyla karşı karşıya kalabileceğimizi öngörüyoruz. Bu nedenle Gümrük Birliği sürecinin revize edilmesi artık çok daha elzem bir hal aldı. En kısa zamanda aksiyona geçilerek bu sürecin sonuca bağlanması gerekiyor” dedi.
