FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Tarım sektörünü kendi içinde sübvanse eden gübre-bitki besleme sektörü, acilen 6 ay ödemesiz 12-24 ay vadeli kredi desteği bekliyor.
ABD ve İsrail’in İran’a savaş açmasıyla dünya ekonomilerinde dengeler değişip maliyetler artarken, Türkiye de bundan etkilenmeye başladı. Son-2-3 yıldır maliyet baskısı altında bulunan ve dünyanın hiçbir yerinde görülmeyen 12 ay vadeli satışlar yapan gübre ve bitki besleme sektörü ayakta kalmaya çalışırken, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ile daha da güç duruma düştü.
Antalya Organize Sanayi bölgesinde faaliyette bulunan Lider Gübre Tarım Üretim Ve Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi Başkanı ve Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkan Yardımcısı Hakan Pakalın, yaşanan ekonomik sorunlar nedeniyle ayakta kalmaya çalışan sektörün, savaşla birlikte dayanma gücünün kalmadığını bildirdi.
"Sübvanse edecek gücümüz kalmadı"
Gübre ve bitki besleme sektörüne acilen 6 ay ödemesiz 12-24 ay vadeli kredi desteği sağlanmasını isteyen Pakalın, şunları kaydetti:
‘’Gübre sektörü son yaşanan ekonomik süreçten dolayı 2-3 yıldır zor durumdaydı. Başta gübre üreticisi, sonra tarım üreticisi, toptancı halcisi, bayisi battı ya da batma noktasına geldi. Bunun nedenlerden biri de yıllardır söylüyoruz. Dünyanın hiçbir yerinde 12 ay vadeli satış yok. Gübre- bitki besleme sektöründe 12 ay vadeli satış yapılıyor. Buna yasal çözüm getirilmeli. Sektör olarak, ülke olarak birçok kriz yaşadık. Tarım sektörünü sübvanse eden bitki besleme sektörünün şu anda bankaların yüksek faizleri ile sübvanse edecek gücü kalmadı.’’
"Sektörde iflaslar kaçınılmaz hale geliyor.’’
Banka kredi faizlerinin yüksek olması ve çeşitli nedenlerden dolayı üreticinin para kazanamadığına dikkat çeken Pakalın, ‘’2-3 yıldır bankadan kredi kullanarak hem ayakta kalmaya hem de sektörü sübvanse edebiliyorduk. Üreticinin ürünlerinin para etmemesi piyasayı daha da zor durumda bıraktı. Ortadoğu’da İsrail’in İran’a savaş başlatması tüm sorunlarımızın üzerine tuz biber ekti’’ dedi.
-Üre ve amonyak fiyatları yüzde 35-40 arttı
Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazının kapanmasıyla birlikte üre ve amonyak fiyatlarının yüzde 35-40 arttığına dikkat çeken Hakan Pakalın, şöyle devam etti:
‘’Yurtdışından aldığımız hammadde fiyatları arttı. Petrol fiyatları arttı, navlun fiyatları arttı. Daha yeni, bir ambalaj şirketi yüzde 25 fiyat artırdı. Tarımı sübvanse eden gübre ve bitki besleme sektörü zor durumda. Azotlu gübre fiyatları daha da artacak gibi… Türkiye’nin şu anda elinde yeterli stok var. Ancak, fiyatlar artacak görünüyor. Bunun yansıması üretici ve tüketiciye olacak. Daha pahalı tüketeceğiz. Sektörde en büyük girdi maliyeti oluşturan faizler yeniden yükselecek. Bu da piyasalara yansıyacak.’’
"İflaslar artacak"
ATSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Hakan Pakalın, Anadolu’dan iflas söylentilerinin attığını belirterek, ‘’ Yeni bir haber aldık. Karadeniz bölgesinde önemli bir konumda olan toptancı 2-3 milyar TL ile batmış… Bu en çok bizi, üretici ve vatandaşı etkileyecek’’ dedi.
Tarım sektörünün son 2-3 yıldır sürekli küçüldüğüne dikkat çeken Pakalın, gübre ve bitki besleme sektörüne destek verilmesini istedi. Pakalın, sözlerini şöyle tamamladı:
‘’Sektöre ivedilikle 6, 8,12 ya da 24 ay düşük faizli kredi verilmeli. Mart ayında daha önce alınan kredilerin dönem sonu faiz ve geri ödemeleri var. Eğer destek sağlanmaz ise sektör batma noktasına geçer. Sektörde nakit sıkıntısı var. Devletimizden destek bekliyoruz.’’
"Navlun ve sigorta desteği verilmeli"
Gübre Üreticileri, İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Başkanı Gökhan Uzunoğlu da, üretici maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini bildirdi.
Ortadoğu’daki savaşın ardından kapatılan Hürmüz Boğazı’nda bekleyen gemi sayısının arttığına dikkat çeken Uzunoğlu, şunları kaydetti:
‘’Türkiye’nin azotlu gübrede en büyük tedarikçilerinden olan İran’daki bu kriz, ham maddeye erişimi zorlaştırıyor. Türkiye’nin 3 milyon ton üre tüketimi var. Bunun 1 milyon tonu üretiliyor, 2 milyon ton ihracat yapılıyor. Kriz yalnızca Türkiye’yi etkilemeyecek, küresel bir yankısı olacak. Ürede alternatif üretici ülkeler bulmamız gerekiyor. Türk çiftçisinin maliyetini hızlıca düşürmemiz gerek. Devlet navlun ve sigorta destekleri verebilir, gemilerin uyguladığı sigortayı karşılayabilir.”
