FİKRİ CİNOKUR/ISPARTA
Geçen ilkbahar döneminde ülke genelinde yaşanan zirai don elma üretimini de oldukça olumsuz etkiledi. Türkiye’nin elma üretim merkezi Isparta ve ilçelerinde normal koşullarda her yıl 1 milyon 250 bin ton civarında olan elma üretim rekoltesinin 2025 sezonunda 650-700 bin ton civarında gerçekleşmesi bekleniyor.
Hasat nedeniyle üyelerinin bahçelerini ziyaret eden Isparta Ticaret Borsası Başkanı Hüdai Şahin, yaşanan zirai don nedeniyle Türkiye genelinde elma rekoltesinin 1,2 milyon ton civarında beklendiğini söyledi.
Isparta’nın ülkenin elma üretim merkezi olduğunu vurgulayan Şahin, şunları kaydetti:
‘’Tüm Türkiye’yi etkileyen zirai don elma üretimini de olumsuz etkiledi. 2025 yılı elma hasadımız başladı. Öncelikle üyelerimize, üreticilerimize, tüccar ve ihracatçılarımıza verimli, bereketli bir sezon diliyorum. Yaşanan don felaketi, diğer illerde ciddi kayıplara yol açtı. Oralarda kayıp yüzde 80-90 civarındayken, Isparta olarak daha şanslıyız. Çünkü bizim kaybımız yüzde 50-55 civarında. Bu yıl, beklentimiz ve bizim tespitimiz yaklaşık 600 bin ton civarında elma üretimi ve bunun 350 bin tonunun depolara girmesi beklenmektedir. Hasatta ve kalitede zorlu şartlar yaşadık, susuzluk ve iklimsel sıcaklık geçişleri gibi sorunlar bizi zorladı ancak üreticimiz bu zorlukların üstesinden gelerek elma hasadına başladı.”
Elma ve limon ihracı kayda bağlı
Son günlerde piyasada elma ihracatı ile ilgili çok fazla spekülasyon yapıldığına dikkat çeken Şahin, ‘’11 Eylül'de yayımlanan genelge ile elma ve limon artık 'İhracı Kayda Bağlı Mallar' arasına alındı. Bu, ihracatın yasaklandığı anlamına gelmiyor. İhracat yönetmeliğinin 7’nci maddesine atıfta bulunarak elma ihracatında düzenlenen beyannameler, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'nce kayıt altına alınacak. Bu uygulama, ilerleyen süreçte elma fiyatının dengelenmesi için yapıldı. Ayrıca, ithalat da yasak değil; sadece ithal edilecek elmaya %60,3'lük bir vergilendirme oranı uygulanıyor.” dedi.
"Üretim az, iç tüketim fazla"
Bu yıl Türkiye genelinde elma üretiminin 1.2 milyon ton olmasını beklediklerini anlatan Hüdai Şahin, sözlerini şöyle sürdürdü:
‘’Halbuki TÜİK verilerine göre, daha önceki yıllarda bu rakam 4.8 milyon tondu. Yıllık ortalama iç tüketimimiz yaklaşık 2 milyon ton civarında. Bu durumu yakından takip ediyoruz ve BAİB, EİB, ihracatçı birliklerimiz, Bakanlık ile Ankara'daki ilgili kurumlarla temaslarımızı sürdürüyoruz. Elmamızın en az etkileneceği şekilde uygulamalara karar verilmesi için elimizden geleni yapacağız.”.
Elma hasadının 25 Ekim tarihine kadar devam edeceğini ifade eden Şahin, elmanın dalında 38-42 lira olduğunu bildirdi.
"Eğirdir Gölü'nden su verilmedi"
Eğirdir Ziraat Odası Başkanı Osman Sarıdoğan da, iklim değişikliği nedeniyle Türkiye’nin önemli gölleri arasında yer alan Eğirdir Gölü’nün çok büyük miktarda çekildiğini bu nedenle elma üreticisine su verilmediğini belirtti.
Üreticilerin tankerlerle elma bahçelerini sulamaya çalıştığına dikkat çeken Sarıdoğan, şöyle konuştu:
‘’Su verilmeyen bölgelerde elma fazla büyümedi. Bu yerlerde fazla da elma yok. Bazı bölgelerde de çiftçi tankerlerle bahçelerine su taşımak zorunda kaldı. Bölgemizde elma dalında cinsine göre 30-40 lira arasında değişiyor. Soğuk hava depolarında ise saklama bedeli kilogramı 5 TL.’’
Isparta Ziraat Odası Başkanı Mustahattin Can Selçuk ise elma hasadının başladığını geçen günlerde Gelendost ilçesi ve yakın bölgelerde dolu yaşandığını ve elmaya zarar verdiğini anımsattı.
Bölgede elma toplama ücretlerinin 1500 lira olmasını talep ettiklerini ancak bunun kabul görmediğini ifade eden Selçuk, işçi ücretlerinin geçen yılki gibi bin 250 lira civarında olduğunu söyledi.
Selçuk, Isparta ve ilçelerinde toplam 119 soğuk hava deposu bulunduğunu toplam kapasitenin ise 500 bin ton olduğunu sözlerine ekledi.
