Nurettin BAKİ
Türkiye’yi etkisi altına alan küresel iklim krizi, Ege Bölgesi’nin en önemli tarımsal ürünlerinden biri olan üzümün rekoltesine ciddi zarar verdi. Yaş üzümün, aşırı sıcakların ortaya çıkardığı hastalıklar sebebiyle bağlarda kalması, çekirdeksiz kuru üzümün rekoltesine de olumsuz yansıyacak. Geçen sene 350 bin ton rekolte elde edilen kuru üzümün, bu sene 200 bin tonlara gerileceği ön görülüyor.
Çekirdeksiz kuru üzüm rekoltesinde yaklaşık yüzde 40’lık bir düşüş beklediklerini söyleyen İzmir Ticaret Borsası (İTB) Kuru Üzüm Ajanı Mehmet Esmer, bu durumun fiyatları yükselteceğini ve ihracatı olumsuz etkileyeceğini belirtti. Kuru üzümde bu sene ki rekolte azlığına rağmen geçen seneden kalan stokla 2023-2024 sezonunda 450 milyon dolar ihracat beklediklerini dile getiren Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (EKMMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Işık ise, ihracatta bir düşüş beklemediklerini vurguladı.
“İlk kez TMO’ya ihtiyaç kalmayabilir”
Aşırı sıcaklar ve yağışlardan dolayı bağların büyük zarar gördüğünü belirten İTB Kuru Üzüm Ajanı Mehmet Esmer, bu durumun kuru üzüm rekoltesine de yansıyacağını vurguladı. Esmer, “Üzüm, küresel iklim krizinin etkileri sonucunda üretimde sıkıntılı bir başlangıç yaptı. Aşırı sıcaklar sonucu ortaya çıkan hastalıklar üzüm rekoltesini ciddi şekilde olumsuz etkiledi. Son yağışlar ise hastalıktan kurtulan ve ayakta kalan üzümleri de vurdu. Bu durum elbette üreticileri, bizleri son derece mutsuz ediyor. Geçen sene 350 bin ton çekirdeksiz kuru üzüm rekoltesi vardı, bu sene bu rekolte yaklaşık 200 bin ton olacak. Bu da rekoltede yüzde 40’a varan bir kayıp anlamına geliyor. Bu kayıpla birlikte rekoltenin düşük gelmesi ürün fiyatlarını yukarı taşıyacak, ülke ihracatımızı olumsuz etkileyecek” diye konuştu.
Rekoltenin düşük kalmasıyla kuru üzüm fiyatlarının yüksek kalacağını söyleyen Mehmet Esmer, ilk kez Toprak Mahsulleri Ofis’nin (TMO) sahada olamayabileceğini söyledi. Esmer, “TMO’ya ilk kez ihtiyaç kalmayabilir. TMO’yu bu sene sahada göremeyebiliriz. Çünkü TMO’nun amacı fiyat piyasasını oluşturmak ama yukarıdaki sebeplerden ötürü fiyatlar zaten yüksek olacak” diye konuştu.
“Kuru üzümde 450 milyon dolar ihracat bekliyoruz”
Rekolte azlığına rağmen kuru üzümde 450 milyon dolar ihracat hedeflediklerinin altını çizen EKMMİB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Işık, “2022/2023 sezonunda kuru üzüm 440 milyon dolar kazandırdı. 250 bin tonu aşan bir ihracatımız oldu. 2023/2024 sezonunda kuru üzüm rekoltesinin bu sezona kıyasla altında kalacağını düşünüyoruz. 2023/2024 sezonunda 250 bin ton ihracatı tamamlayacak kadar stok var. Geçen yıldan kalan stokla rekoltedeki azlığa rağmen ihracatta bir düşüş yaşamamayı bekliyoruz. 2023/2024 sezonunda kuru üzümde 450 milyon dolar civarında ihracat hedefliyoruz” dedi.