MEHMET NABİ BATUK/ŞANLIURFA
Çalık Holding ve Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi arasında imzalanan protokol ile kentte renkli pamuk üretimine başlanıyor. 1505-TÜBİTAK Üniversite-Sanayi İşbirliği Destek Programı kapsamında hazırlanan proje kapsamında üretilecek renkli pamuklardan yüksek katma değerli iplik ve kumaş çeşitleri üretilecek. Pamuğun renkli olması sayesinde de iplik ve kumaş üretim proseslerinde kulanılan yüksek kimyasal ve temiz su kullanım oranları da sürdürülebilir seviyelere düşürülecek. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Haliloğlu yürütücülüğünde Prof. Dr. Osman Çopur, Prof. Dr. Ali Fuat Tarı, Prof. Dr. Mehmet Şenbayram, Prof. Dr. Cem Güneşoğlu, müşteri kuruluş proje sorumlusu Kübra Elmas ve uzman Abdurrahim Yada projede yer alacak. Yurt içi ve yurt dışından temin edilen doğal renkli genotiplerden GAP bölgesine uyum sağlayan 3 genotip belirlendi. Bu genotiplerden elde edilen tohumlarla önümüzdeki pamuk üretim sezonunda geniş bir alanda ekimine başlanması hedefleniyor. Proje sayesinde ayrıca üretilen tohum miktarıyla önemli bir renkli pamuk tohum stoku da Şanlıurfa’da oluşturulmuş olacak.
Toplantının açılışında konuşan Çalık Holding Tekstil Grubu Başkanı A. Erdal Güncan, Malatya’da kurulan entegre iplik ve denim kumaş fabrikalarında yıllık 50 milyon metre kapasiteyle üretim yaptıklarını söyledi. Son 12 yıldır hem sözleşmeli tarım hem de sanayi alanında sürdürülebilir üretim proseslerine ciddi yatırımlar yaptıklarına dikkat çeken A. Erdal Güncan, “Hazır giyimde dünyanın önde gelen küresel markalarına denim kumaşı üretiyoruz. Bu alanda geri kalmamak adına son süreçte tekstil sektöründe ortaya çıkan sürdürülebilirlik yaklaşımını en içselleştiren firmalar arasındayız. Aldığımız tedbirler ve yaptığımız sürdürülebilirlik yatırımlarıyla kaynakların verimli kullanıldığı ve doğanın korunduğu üretim proseslerimizi hızla yaygınlaştırıyoruz. Çünkü tüketicilerin sağlıklı ürün talebi önümüzdeki dönemde de artarak devam edeceğine inanıyoruz. Organik pamuğun ardından renkli pamuk teknolojilerinde de hızlı bir gelişim süreci içindeyiz. Üretim hatlarımızın dışında ihtiyacımız olan kaliteli ham madde için de danışman akademisyenlerimizle ciddi bir mesai yürütüyoruz. Bu renkli pamuktan hem ülkemiz hem de dünya için daha sağlıklı ve daha sürdürülebilir tekstil ürünlerini önümüzdeki dönem piyasaya sunacağız” dedi.
Tekstilde yüksek katma değerli ürünler üretilecek
Renkli pamuğun geleceğinin parlak olduğunu küresel markaların bu alandaki taleplerinin hızla arttığını kaydeden A. Erdal Güncan, “Güneydoğu Anadolu da ilk üniversite-sanayi işbirliğinde yapılan ilk renkli pamuk projelerinden birini gerçekleştiriyor olmaktan dolayı gururluyuz. Önümüzdeki süreçte akademisyenlerimizin de katkısıyla sahip olduğumuz renkli pamuğun lif uzunlukları ve mukavemet oranları daha iyi seviyelere gelecek. Bu proje sayesinde her alanda kullanılacak sağlıklı ve sürdürülebilir bir emtiayı dünya piyasalarına kazandırmış olacağız. Bu ürün ham haliyle bir bebeğin tenine güvenle kullanılacak bir ürün olarak tasarlandı. Renkli pamuk sayesinde kimyasal süreçlere, renk pigmentlerine ve yüksek su kullanımına ihtiyacımız kalmıyor. Projemizin nihai üründe ulaştığı hedef ise yüksek katma değer olacak. Renkli pamuktan üretilecek tekstil ürünleri dünya pazarlarından muadillerinden daha pahalıya satılıyor” diye konuştu.
Şanlıurfa, renkli pamuk üretiminde lider kent olacak
Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren Harran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu, üniversite sanayi işbirliğini geliştirecek, sürdürülebilir tarım ve endüstriyel üretim proseslerini yaygınlaştıracak her projenin yanında olduklarını belirtti. Prof. Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu, “Şehrimizde renkli pamuğun ticarette ve tarım alanlarında hak ettiği yere gelebilmesi için önemli bir adım atıyoruz. İlimiz konvansiyonel ve organik pamuktaki üretim liderliğini kısa süre içinde renkli pamukta da elde edecek. Ayrıca Şanlıurfa Teknokent bünyesinde yaptığımız projelerle patent alma işlemlerindeki maliyetleri ortadan kaldıracak yeni bir sistem kurduk. Bu sayede üniversite sanayi işbirliği kapsamında geliştirdiğimiz projelerin patent işlemleri bu sayede hızlı ve maliyetsiz bir şekilde tamamlayacağız” dedi.
Önemli miktarda renkli pamuk tohum stoku Şanlıurfa’da oluşturuldu
Proje Koordinatörü ve Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Haliloğlu, yürüttükleri ilk etap çalışmalarda yurt içi ve yurt dışından getirdikleri renkli pamuk genotipinden bölgeye uyum sağlayan 3 genotip belirlediklerini kaydetti.
Dünyada renkli pamuğun üretiminin sınırlı olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Hasan Haliloğlu, bu alanda bölgenin renkli pamukta da cazibe merkezi olmasını hedeflediklerini ifade etti. Doç. Dr. Haliloğlu, şöyle devam etti: “Mevcut renkli pamuk çeşitleri düşük verim ve lif özellikleri nedeniyle çok tercih edilmiyor. Bu noktada belirlediğimiz 3 genotipten verim ve lif özellikleri bakımından son derece güzel sonuç aldık. Nisan ayında ekimini yaptığımız renkli pamuklardan ciddi miktarda tohum elde ettik. Elimizdeki tohum miktarıyla önemli miktarda renkli pamuk stoku Şanlıurfa’da oluştu. Ürettiğimiz bu tohumlardan önümüzdeki yıl önemli miktarda renkli pamuklar üreteceğiz.”
En çok talep ABD, Avrupa ve Japonya’dan geliyor
Renkli pamuktan elde edilecek ürünlerin boya içermemesi ve doğal oluşuyla kanserojen etkisinin olmadığını ifade eden Doç. Dr. Hasan Haliloğlu, projeleri sayesinde sağlıklı ürünler tercih eden tüketici kitlesi ve çocuk giyiminde önemli bir ticari ağ oluşacağını kaydetti. Doç. Dr. Haliloğlu, “Renkli pamuklar özellikle bebek kıyafetlerinde, UV koruma faktörü ve cilt alerjisi olan kişilerde, el sanatları, örgü, giyim eşyaları, ev dekorasyonları ve mefruşat alanlarında kullanılıyor. Bu ürünler ağırlıklı olarak ABD, Avrupa ve Japon pazarlarında yer alıyor. En yaygın olan renk sarımsı kahverengi tonudur. Doğal renkli pamuk elyafları kumaşın boyanma ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Bu nedenle boyama için kullanılan su, enerji, kimyasal ve bu iş için harcanacak zaman elemine ediliyor. Boyama işleminin ortadan kaldırılmasıyla endüstriyel atık ve kirlilik te bertaraf ediliyor. Bu ise boya ve terbiye işleminde maliyetin yarı yarıya yakın bir düzeyde azalması anlamına gelir. Yardımcı kimyasal maddelerin ortadan kalkması aynı zamanda çevre ve insan sağlığı bakımından son derece önemlidir” dedi.
Harran Üniversitesi tohum ıslahında başarı hikâyesi yazıyor
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, tarımsal üretimde Fakülte olarak bu alanda bölgede öncü projeler geliştirdiklerini ifade eden Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, “Ziraat Fakültesi olarak her alanda yetkin olan öğretim üyelerimizin gerek çiftçi gerekse tanımsal sanayii konularında her zaman işbirliğine açık olduklarını belirtti. Bugün ÇALIK holding ile yapılan bu işbirliği protokolü bunun en güzel örneğidir” diye konuştu.
Renkli pamuklu pantolonlar ABD’de 985 dolardan satılıyor
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Çopur ise renkli pamuk projelerine ilk olarak 2019 yılında başladıklarını belirterek şöyle konuştu: “Hedefimiz hem toprağı hem de suyumuzu koruyacak projelerimizin sayısını artırmaktır. Renkli pamuk projemizde de sanayiye yüksek katma değerli bir hammadde kazandırmaya çalışıyoruz. Zira renkli pamuklardan üretilen kot pantolonlar ABD’de şuanda 985 dolardan satılıyor. Yaptığımız ilk deneme üretiminde hem lif kalitesi hem de verim açısından iyi sonuçlar aldık.”
