EKONOMİ/BURSA
Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünlerinden olan Bursa siyah incirinin, Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan gümrük denetimleri nedeniyle büyük bir krizle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
Uludağ Yaş Meyve ve Sebze İhracatçıları Birliği (UYMSİB) Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Senih Yazgan, özellikle Almanya ve Avusturya gümrüklerinde yapılan “bilimsel dayanağı olmayan” kontrollerin ihracatı ciddi biçimde sekteye uğrattığını söyledi. Yazgan, doğal olgunlaşma sürecinde oluşabilen “fusarium” adı verilen renk değişimlerinin insan sağlığı açısından riskli olup olmadığının bilimsel olarak kanıtlanmadığını, buna rağmen ürünlerin keyfi bir şekilde bloke edildiğini anlattı. Yazgan, “Her tırdan rastgele alınan örneklerde görsel bozulma görülmesi durumunda, tüm yük reddediliyor. Bu yaklaşım yüzünden milyonlarca Euro değerindeki ürünler gümrüklerde bekletiliyor ve ülkeye girişine izin verilmiyor.” dedi.
Üretici ve ihracatçı zor durumda
Bursa siyah incirinin raf ömrünün kısa olduğuna dikkat çeken Senih Yazgan, “İncir birkaç gün içinde tüketiciye ulaşmazsa değerini kaybediyor. Onlarca tır günlerdir yolda bekliyor. İhracatçılar alımları durdurdu, üreticilerimizin ürünleri alım merkezlerinde elde kaldı” diye konuştu. Bu durumun yalnızca üreticiyi değil, ülke ekonomisini de tehdit ettiğini belirten Yazgan, “18 bin ton ürünün zayi olması, 45 milyon Euro kayıp demek. İç piyasada da arz fazlası oluşacağı için fiyatlar düşecek, çiftçi dalındaki ürünü toplamaktan bile vazgeçebilir.” ifadelerini kullandı.
Acil çözüm çağrısı
Yazgan, ilgili bakanlıkların ve ticaret ataşeliklerinin konuyla yakından ilgilendiğini ancak çözümün gecikmesinin riskleri artırdığını ifade etti. Yazgan, “Bu sorun 2026 için bilimsel ölçütler çerçevesinde değerlendirilebilir ama bugün ihracatın önünün açılması gerekiyor. Aksi halde hem ihracatımız duracak hem de üreticinin bir yıllık emeği heba olacak.” açıklamasını yaptı.
Avrupa’daki zincir marketlerin de bu belirsizlik nedeniyle alımları durdurduğunu hatırlatan Yazgan, Bursa siyah incirinin Türkiye’nin dünyaya sunduğu en özel ürünlerden biri olduğuna dikkati çekerek, “Bu kriz, yalnızca üreticiyi değil ülkenin ihracat itibarını da zedeliyor.” dedi.
