FİKRİ CİNOKUR / ANTALYA
Antalya Ticaret Borsası Başkanı ve TOBB Yönetim Kurulu üyesi Ali Çandır, ATB Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci ve yönetim kurulu üyeleriyle birlikte, yeniden göreve seçilen Antalya Toptancı Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) başkanı Nevzat Akcan’ı ziyaret etti.
Yaş sebze meyvenin hal dışında işlem görmesinin piyasa dengelerini bozduğunu anlatan Çandır, “ANTKOMDER ile Borsamız yeni hal yasasıyla ilgili birlikte çalışıyor. Hazırlayacağımız taslağı ilgili kurumlara sunacağız. Eğer sağlıklı bir yasa çıkarılırsa, ürün fiyatları dengesini bulur hem tüketici hem de üretici ve komisyoncu mağdur olmaz. Piyasanın sağlıklı oluşması için üretilen ürünün hallerden geçmesi lazım” dedi.
Son dönemde toptancı hallerine giren ürün miktarlarında ciddi düşüş yaşandığına dikkat çeken Çandır, şunları kaydetti: “Antalya’da üretilen domatesin yüzde 10’u, sebzenin yüzde 18’i, meyvenin yüzde 9’u toptancı halinde işlem görüyor. Mevcut sistemde üretilen 10 domatesten sadece 1’i halde işlem görüyor. Ürünün toptancı hal dışında işlem görmesi piyasa dengelerini bozuyor. Üretilen ürünün halde işlem görmemesi hal piyasasının derinliğini yok ettiği için fiyat oluşumu da gerçekçi olmuyor. Ürünün olmadığı gün, fiyat olmaması gereken kadar yükseliyor, ürün olduğu gün olmaması gereken kadar da düşüyor. Piyasanın, fiyatların sağlıklı oluşabilmesi için ürünlerin halden geçmesi gerekli. Halde ne kadar işlem azalırsa piyasa sığlaşır, gerçekçi fiyat oluşumu sağlanamaz.”
"Vergi kaybına yol açıyor"
ANTKOMDER Başkanı Nevzat Akcan da toptancı halinde işlem gören ürün miktarının ciddi oranda düştüğünü söyledi. Ürün maliyetlerinin Avrupa’nın çok üstüne çıktığını anlatan Akcan, dış pazarda fiyatlarla rekabet etme şanslarının kalmadığını vurguladı.
Döviz kurunun enflasyon oranında artması gerektiğini dile getiren Akcan, “Maliyet oranımıza göre, satış fiyatlarımız düşük kaldı. Tam sezon ortasında olmamıza rağmen halde ciddi bir durgunluk var. Kimse ürün hazırlayamıyor. Komisyonculuk meslek oldu ve her önüne gelen yapmaması gerekir. Aynı zamanda da meslek standardı oluşturulmalı. Sertifikası olmayanın komisyonculuk yapmaması gerekir. Marketlerin lobisi güçlü. Bizim de lobimizi güçlendirmemiz lazım. Mevcut hal yasasına göre marketler hal dışında tedarik sağlıyor. Böylece yerel yönetimler vergi kaybına uğruyor. Hal yasasını yeniden düzenlemeliyiz, bunun için çalışıyoruz. Mevcut haliyle uygulanırsa yaş sebze meyve piyasası iyice bozulacak.”
