MARUF BUZCUGİL/ANKARA
Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, ASO tarafından gerçekleştirilen, İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi ASO-İLTEK 2025 sonuçlarını açıkladı.
Bu çalışmayla amaçlarının Türkiye’nin teknoloji yolculuğunu yerel düzeye uzanan ve süreklilik taşıyan kurumsal bir hafızayla izlemek olduğunu belirten Ardıç, çalışmayı Türkiye’nin teknoloji navigasyonu olarak gördüklerinin altını çizdi. Ardıç, “Amacımız şehirleri yarıştırmak değil kapasiteyi ortaya koymak” mesajını verdi
Teknolojinin; ülkelerin kaderini, şehirlerin yönünü ve kurumların ömrünü belirleyen ana eksen olduğunu belirten Seyit Ardıç, “Teknoloji artık yalnızca ekonomik bir rekabet alanı olmaktan çıkmış, egemenliğin dili olmuştur. Küresel bir yeniden sıralanma sürecidir” dedi.
Küresel İnovasyon Endeksine 139 ülke arasında 43’üncü sırada olan Türkiye’nin, üst-orta gelir grubunda Çin ve Malezya’nın ardından 3. Sırada olduğunu dile getiren Ardıç, “Bilginin ticarileştirilmesi, yüksek katma değerli teknoloji ihracatı ve küresel ölçekte marka çıkarabilme konusunda henüz katetmemiz gereken uzun bir yol var” diye konuştu.
ASO-İLTEK sonuçlarına göre Türkiye’nin üç katmandan oluştuğunu aktaran Ardıç, birinci katmandaki Ankara’nın teknoloji üretiminde, İstanbul’un ise ticarileşmede liderliğini pekiştirdiğini kaydetti.
Ardıç, ikinci katmanda; Kocaeli, Eskişehir, Bursa, İzmir ve Kayseri gibi güçlü sanayi altyapısına sahip ancak teknoloji eşiklerinde zorlanan illerin yer aldığını belirtti.
Geçen yıl bir üst ligde yer alan Eskişehir ve Kocaeli’nin bir alt kategoriye düştüğünü ifade eden Ardıç, üçüncü katmanda ise potansiyeli olan fakat bunu harekete geçirmekte zorlanan geniş bir cephe bulunduğunu vurguladı. Verilerin teknoloji dönüşümünün tabana yayılmasında sorun olduğunu gösterdiğini söyleyen Seyit Ardıç, “İller arasındaki farkın ana nedenini; fiber altyapı, geniş bant ve dijital erişim kalitesi oluşturuyor. Üretimi güçlü ama dijital altyapısı zayıf iller teknolojik gelişmişlikte geri düşüyor” diye konuştu.
“Türkiye’nin teknoloji üretim üssü Ankara”
ASO-İLTEK 2025 sonuçlarının, Türkiye’nin teknoloji üretim üssünün Ankara olduğunu çok açık biçimde gösterdiğini dile getiren Ardıç, Ankara’yı birinci sıraya taşıyan unsurun, Ar-Ge’yi yenilikçiliğe, yenilikçiliği de ihracata ve katma değere dönüştüren güçlü ekosistemi olduğunu belirtti.
Ankara’nın toplam ihracatı içinde yüksek teknoloji payının yüzde 13,3 ile diğer büyük illerin çok üzerinde olduğuna vurgu yapan Ardıç, çalışmanın temasını bu yıl Savunma Teknolojileri olarak belirlediklerini anlattı.
Savunma sanayinin sadece güvenlik alanı değil, ekonominin atılımı için kuvvetle bir kaldıraç olduğuna değinen Seyit Ardıç, “Savunma sanayiinde elde ettiğimiz yüksek katma değer, doğru stratejiyle teknolojiye dayalı sürdürülebilir kalkınmanın mümkün olduğunu göstermektedir” dedi.
“Sanayi gücü tek başına güvence değil”
Ankara’nın teknoloji liderliği doğru adımlarla desteklendiğinde, Türkiye’nin geleceğini belirleyecek en kritik kaldıraçlardan biri olacağını söyleyen Ardıç, ASO İLTEK’in sanayi gücünün tek başına güvence olmadığını gösterdiğini vurguladı.
Çalışmadan çıkan sonuçlara göre çeşitle kesimlere mesajlar veren Seyit Ardıç; politika yapıcılarına yönelik tek tip teşvik anlayışının yeterli olmadığını, il bazında veri temelli, hedefli sanayi politikalarına ihtiyaç olduğunu bildirdi.
İş dünyasına yönelik de “Geleneksel üretim hâlâ değerli ama dijitalleşme ve yenilikle desteklemezsek rekabetçi olamayız” ifadelerini kullanan Ardıç, üniversitelere bilginin şehirle buluşmadıkça beklenen dönüşümün gerçekleşmeyeceği mesajını iletti.
Ardıç, STK’lara işbirliği, gençlere yetenek setlerini geliştirme çağırısında bulundu.
5 boyut, 37 değişkenle teknolojik gelişmişlik analizi
ASO-İLTEK projesinin direktölüğünü DPT kökenli ASO Genel Sekreteri ve ASO Teknopark Genel Müdürü Prof. Dr. Mehmet Cansız Yürütüyor. Prof.Dr.Cansız sunumunda illerin teknolojik gelişmişliklerinin belirlenmesinde dikkate alınan kriterlerle ilgili bilgiler verdi.
ASO-İLTEK, Türkiye’nin 81 ilinin teknolojik gelişmişlik düzeyini sayısal olarak ölçmenin ötesinde, Türkiye’nin yüksek katma değerli üretime geçişini, sanayinin teknoloji düzeyinin arttırılmasını, güvenilir ve karşılaştırılabilir veri temelli bir strateji ve politika oluşturulmasını, teknoloji ekosistemine bütüncül bir yaklaşım sağlanmasını hedefliyor. Sektörel Yapı, Araştırma ve Yenilikçilik Kapasitesi, Dijital Altyapı, Teknoloji Çıktıları, Yaşam Kalitesi ve İşgücü alt endeksleri olmak üzere 5 boyutta ve 37 değişkenli teknolojik gelişmişliğin analizinin yapıldığı ASO-İLTEK, Türkiye’nin teknoloji röntgenini çekiyor.
Kayseri, Niğde ve Iğdır farkı
Son 2 yılda Araştırma ve Yenilikçilik Kapasitesi ve Teknoloji Çıktıları alt endekslerinde yükselen Kayseri, genel endekste 2 basamak yukarıya çıktı. Kayseri’nin patent ve tasarım sayısındaki performansı Anadolu’dan güçlü bir teknoloji mesajı olarak dikkat çekti. Niğde’nin 34, Iğdır’ın 30 basamak yükselmesi de endeksin dikkat çeken sonuçları arasında yer aldı.
İllere özgü butik politikalar
Ankara Sanayi Odası’nın raporunda, teknolojik gelişmişlik seviyesini yükselmek için politika önerilerine de yer verildi. İllere özgü butik politikalara dikkat çekilerek; Kocaeli, Bursa, Eskişehir gibi sanayi şehirlerine özel, OSB odaklı dijitalleşme ve yeşil dönüşüm programları uygulanması, Antalya ve Muğla’da küresel yetenekleri çekecek Teknoloji Serbest Bölgeleri oluşturulması, savunma sanayii teknoloji birikimini diğer sektörlere aktaracak kurumsal bir yapı oluşturulması, Kayseri, Adana, Kahramanmaraş ve Gaziantep gibi üretim gücü yüksel illerde teknoloji arayüzlerinin etkinliğinin artırılması önerildi.
