EKONOMİ/ESKİŞEHİR
Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, kırmızı et sektöründe yaşanan sorunların yalnızca fiyat artışlarıyla açıklanamayacağını söyledi. Arnik, üreticiden kasap esnafına, kasap esnafından tüketiciye kadar uzanan zincirin tamamında ciddi sıkıntılar yaşandığını ifade ederek, hayvancılığın stratejik bir sektör olarak ele alınması gerektiğini anlattı.
Üretim maliyetlerinin sürdürülemez seviyelere ulaştığını, vatandaşın alım gücündeki düşüşün ise sektördeki daralmayı daha da hızlandırdığını vurgulayan Arnik, kırmızı et piyasasında kalıcı istikrarın ancak üretimi güçlendirecek politikalarla sağlanabileceğini belirtti. Kırmızı et fiyatları nedeniyle hem tüketicinin hem de kasap esnafının zor durumda kaldığını kaydeden Arnik, tezgahlarda ürün bulunmasına rağmen satışların istenilen seviyelerde gerçekleşmediğini dile getirdi. Arnik, vatandaşın alım gücündeki gerilemenin sektöre doğrudan yansıdığını belirterek, şunları kaydetti: "Vatandaş artık kilogramla değil, gramla alışveriş yapıyor. Kasap tezgahında ürün var ancak vatandaşın cebindeki para her geçen gün daha da eriyor. Yüksek fiyatlardan en az vatandaş kadar kasap esnafı da rahatsızlık duyuyor. Çünkü yüksek fiyat, düşük satış anlamına geliyor. Kasap esnafı fiyatların sorumlusu değil, yaşanan tablonun mağdurudur. Sektörün tüm paydaşları aynı sorunların yükünü taşımaktadır."
Üretim maliyetleri üreticiyi zorluyor
Hayvancılık sektörünün temel sorunlarının başında artan üretim maliyetleri ile finansmana erişimde yaşanan güçlüklerin geldiğini belirten Arnik, yem, mazot, elektrik ve işçilik giderlerindeki yükselişin üreticinin üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Üreticilere yönelik kredi uygulamalarında da çeşitli sorunlar bulunduğunu savunan Arnik, "Üretici yem, mazot, elektrik ve işçilik maliyetleri altında eziliyor. Düşük faizli olarak tanıtılan hayvancılık kredileri uygulamada beklenen rahatlamayı sağlayamıyor. Kapasite raporu, ipotek işlemleri, ekspertiz ücretleri, sigorta giderleri, dosya masrafları ve çeşitli bankacılık kesintileri üreticinin karşısına ilave maliyet olarak çıkıyor. Kredi kullanımı daha üretim başlamadan ciddi bir finansman yüküne dönüşüyor. Üretime destek olması gereken sistem, maalesef üreticiyi başlangıç noktasında borç baskısıyla karşı karşıya bırakıyor" dedi.
Hayvan sevk ve pasaport işlemlerinde yaşanan bürokratik süreçlerin de üreticiyi zorladığını belirten Arnik, uygulamaların sahadaki ihtiyaçlarla daha uyumlu hale getirilmesi gerektiğini kaydetti. Arnik, üreticilerin zaman zaman satın aldıkları hayvanları sevk edebilmek için uzun süre beklemek zorunda kaldıklarını ifade ederek, üretimin önünü açacak düzenlemelerin hayata geçirilmesini istedi.
"Kasap esnafının dayanacak gücü kalmadı"
Kasap esnafının da artan işletme maliyetleri nedeniyle önemli bir mücadele verdiğini belirten Arnik, kira artışları, enerji giderleri, SGK primleri, personel maliyetleri, KDV ve stopaj yüklerinin işletmeler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi. Esnafın ayakta kalabilmek için yoğun çaba harcadığını dile getiren Arnik, şu ifadeleri kullandı: "KDV yükü, stopaj, yüksek kira artışları, SGK primleri, personel giderleri, enerji maliyetleri ve diğer işletme giderleri esnafımızı nefessiz bırakmıştır. Bugün birçok işletme kar etmek için değil, faaliyetini sürdürebilmek için mücadele veriyor. Üretici zor durumda, vatandaşın alım gücü düşmüş durumda, esnafın ise dayanacak gücü giderek azalıyor. Sorunun kaynağı kasap tezgahları değil, üretim maliyetleri ve sistemin işleyişinde yaşanan aksaklıklardır."
"Hayvancılık milli meseledir"
Kırmızı et sektöründeki sorunların çözümü için üreticiyi, esnafı ve tüketiciyi birlikte koruyan politikaların uygulanması gerektiğini dile getiren Murat Arnik, yem ve mazot desteklerinin artırılması, kredi maliyetlerinin azaltılması, üretici desteklerinin zamanında ödenmesi, sevk işlemlerindeki bürokrasinin azaltılması ve küçük ölçekli işletmelere yönelik özel destek paketlerinin hazırlanması çağrısında bulundu. Et ve Süt Kurumunun piyasadaki düzenleyici rolünün güçlendirilmesi gerektiğini de ifade eden Arnik, açıklamasını şöyle tamamladı: "Hayvancılık milli bir meseledir ve sahipsiz bırakılamaz. Üretici kazanacak ki hayvancılık yaşayacak. Hayvancılık yaşayacak ki kasap ayakta kalacak. Kasap ayakta kalacak ki vatandaş uygun fiyatla ete ulaşabilecek. Bugün üreticiyi kaybedersek yarın eti de kaybederiz. Artık günü kurtaran değil, üretimi koruyan, üreticiyi, esnafı ve vatandaşı birlikte destekleyen güçlü ve kalıcı adımların atılması gerekiyor."
