ABDULLAH SÖNMEZ/ESKİŞEHİR
Vadesi geçmiş vergi, SGK veya Bağ-Kur prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârların Hazine faiz destekli kredilere erişimini kolaylaştıran düzenlemeyi değerlendiren Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, kararın finansman sıkıntısı yaşayan işletmelere nefes aldıracağını söyledi.
Borcu nedeniyle kredi kullanamayan esnafın kayıt dışı ve yüksek maliyetli finansman arayışına yöneldiğine dikkat çeken Arnik, yeni uygulamanın önemli olduğunu ancak faiz oranları, teminat koşulları ve krediye ulaşma süreleri konusunda ilave adımlar atılması gerektiğini ifade etti.
“Esnaf karanlık çıkmazdan kurtulacak”
Esnafın bir süredir borç ve finansmana erişememe arasında sıkıştığını belirten Arnik, “Esnafımız borcu olduğu için krediye ulaşamıyor, krediye ulaşamadığı için de mevcut borcunu çeviremiyordu. Banka kapısı kapanınca lokanta, kasap ve yeme-içme esnafımız kayıt dışı borçlanmaya yöneliyor; tefecilerin eline düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor veya yüksek komisyonlar ve yüzde 45’e yaklaşan faiz oranlarıyla borç batağına sürükleniyordu. Borcu var diye kapıdan çevrilen esnaf ve sanatkârımız için kredi yolunun yeniden açılması, bu karanlık çıkmazdan kurtulmaları açısından önemli bir adımdır. Düzenlemenin sahada doğru, eşit ve hızlı biçimde uygulanması gerekiyor” dedi.
Düzenlemeyle borçlu esnafa iki ayrı kredi seçeneği sunulduğunu aktaran Arnik, ilk yöntemde kredi tutarının azami yüzde 25’ine karşılık gelen bölümün banka tarafından doğrudan vergi dairesi veya SGK hesabına aktarılabileceğini bildirdi. Bu kapsamda yapılacak ödemenin bir yıl içinde toplam 300 bin lirayı aşamayacağını kaydeden Arnik, borç kapatma yöntemini tercih etmeyen esnafın ise güncel koşullarda yüzde 24 yıllık finansman maliyetiyle kredi kullanabileceğini dile getirdi.
“Dört puanlık fark kaldırılmalı”
Borcu bulunmayan ya da yapılandırma ödemelerini düzenli sürdüren esnaf ile yapılandırılmamış borcu bulunan esnaf arasında dört puanlık finansman maliyeti farkı oluştuğuna işaret eden Arnik, “Vergi ve SGK borcu bulunmayan veya yapılandırmasını düzenli sürdüren esnafımız yüzde 20, yapılandırılmamış borcu bulunan esnafımız ise yüzde 24 yıllık finansman maliyetiyle kredi kullanabilecek. Zaten ödeme güçlüğü içinde bulunan ve ayakta kalmaya çalışan borçlu esnafın omzuna dört puanlık ilave yük bindirilmesini adil bulmuyoruz. Bu fark geçici olmalı ve mümkün olan en kısa sürede kaldırılmalıdır. Üretime, istihdama ve vergi gelirlerine katkı sunan esnafımıza sağlanan finansman daha düşük maliyetli, esnek ve gerçekten ulaşılabilir hale getirilmelidir” diye konuştu.
Mevcut sistemde işletme kredilerinin kooperatifin risk grubu ile banka değerlendirmesine bağlı olarak 1 milyon 500 bin liraya kadar ve azami 48 ay vadeyle kullandırılabildiğini aktaran Arnik, işyeri, makine ve teçhizat yatırımlarında kredi üst limitinin 3 milyon 500 bin liraya kadar çıkabildiğini söyledi. Bu tutarların her başvuru sahibi için otomatik bir hak oluşturmadığını vurgulayan Arnik, kredi tahsisinde kooperatif ve banka değerlendirmelerinin devam edeceğini kaydetti.
“Esnaf krediyi kepengini açık tutmak için istiyor”
Lokanta ve kasap esnafının artan işletme maliyetleri altında faaliyetini sürdürmeye çalıştığını belirten Arnik, “Kira, elektrik, doğalgaz, stopaj, yüzde 10 KDV, personel ücretleri ve sosyal güvenlik primleri esnafın belini büküyor. Bütün bu giderlerin üzerine yüksek finansman maliyeti eklendiğinde işletmelerimiz çok daha ağır bir yükle karşı karşıya kalıyor. Esnafımız krediyi tüketim için değil; tenceresini kaynatmak, kirasını ve faturalarını ödemek, çalışanının maaşını verebilmek ve kepengini açık tutmak için istiyor. Esnafa sağlanan kredi; üretime, istihdama ve şehir ekonomisine yapılan bir yatırımdır” ifadelerini kullandı.
“Eskişehir’e ayrılan plasman artırılmalı”
Kredi limitlerinin kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurgulayan Arnik, Eskişehir’de kooperatiflerin takip oranları, plasman yetersizliği ve ağır teminat şartları nedeniyle esnafın açıklanan kredi limitlerinin tamamına ulaşamadığını ifade etti. Arnik, “Esnaf ve sanatkârımızın önünü gerçek anlamda açmak istiyorsak Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine ayrılan plasmanlar düzenli biçimde artırılmalıdır. Başvurular iki-üç ay bekletilmemeli, finansman ihtiyacı müracaat tarihinden itibaren en geç 15-20 gün içinde karşılanmalıdır. Gayrimenkul ipoteğine rağmen iki kefil talep edilmesi kredi yolunu yeniden kapatıyor. Halkbank şubeleri ile kooperatifler başvuruları şeffaf, eşit ve hızlı biçimde sonuçlandırmalıdır” çağrısında bulundu.
Düzenlemenin borç affı olmadığının altını çizen Arnik, her kredi başvurusunun onaylanacağı anlamına gelmediğini ancak finansmana erişemediği için kapanma noktasına gelen işletmelere yeniden nefes alma olanağı sunduğunu belirtti. ESLOK olarak uygulamanın Eskişehir’deki sonuçlarını yakından takip edeceklerini kaydeden Arnik, üyelerin doğru bilgilendirilmesi ve krediye adil şartlarda ulaşabilmesi için çalışmalarını sürdüreceklerini sözlerine ekledi.
