FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Antalya Ticaret Borsası (ATB) Haziran Ayı Meclis toplantısında konuşan Başkan Ali Çandır, Borsanın 105. Kuruluş yılını kutladıklarını söyledi. Çandır, ‘’Türkiye’nin üçüncü borsası olarak kurulan Antalya Ticaret Borsamızın 105. kuruluş yıl dönümünü gururla kutlamanın mutluluğunu yaşıyoruz. Kurulduğu günden bu yana kentimizin tarımına, ticaretine ve ekonomisine değer katan Borsamız; geçmişin mirasını geleceğe taşıma sorumluluğuyla çalışmalarını aralıksız sürdürmektedir’’ dedi.
Maliyetler artıyor
Başta akaryakıt olmak üzere enerji, ham madde ve finansman maliyetlerindeki artışların, üretimden lojistiğe, ticaretten ihracata kadar tüm aşamaları olumsuz etkilediğini belirten Çandır, şunları kaydetti.
‘’Bu yüksek maliyetler, işletmelerimizin sürdürülebilirliğini zorlaştırırken rekabet gücünü de ciddi şekilde azaltmaktadır. Son yıllarda hem sektörümüzde hem de üretim ve ticaret hayatının tüm kesimlerinde, özellikle elektrik başta olmak üzere enerji maliyetlerinin toplam girdi maliyetleri içindeki payı giderek artmaktadır. Bu maliyetler artık işçilik, kira ve finansman gibi sabit giderlere dönüşmüş durumdadır.’’
Antalya ekonomisi aşırı enerji tüketerek büyüyor
Antalya ve tarım sektörü olarak son 10 yılda elektrik tüketiminin arttığına dikkat çeken Çandır, Antalya ekonomisi milli geliri ile elektrik tüketiminin, ülke sıralamasında birbiriyle uyumlu olmadığına dikkat çekti. Ali Çandır, şöyle devam etti.
‘’Kentimiz ekonomisi uzun yıllar milli gelir açısından Türkiye’de ilk 10’da, elektrik tüketiminde ise ilk 6 içinde yer almaktadır. Yani aşırı enerji tüketerek büyüyebiliyoruz. 2023 yılında ülkemizin ekonomik büyüme oranı yüzde 5,1 iken, Antalya yüzde 6,3 büyümüştür. Elektrik tüketim artışı ise Türkiye genelinde binde 6 iken, kentimizde yüzde 6 olmuştur. Yani, Antalya yüzde 24 daha fazla büyümek için ülkemiz genelinden 10 kat daha fazla elektrik tüketim artışı yapmıştır. 2025 yılı ilk çeyreğinde elektrik tüketim artışı kentimizde yüzde 15, ülkemizde yüzde 6 olmuştur. Ancak bu fark, kentimizin ülke ortalamasının üzerinde büyümesi için yeterli gözükmemektedir. Elektrik fiyatları bizleri, ülkemiz ortalamasının çok üzerinde etkilemektedir. Bunun yanında enerji verimliliği konusunda ülkemiz ortalamasının gerisindeyiz.’’
Elektrik tüketimi maliyet yapısını bozuyor
Elektrik fiyatlarının fahiş düzeyde arttığı dönemlerde Antalya ekonomisinin daha da fazla zorlandığını ifade eden Çandır, sözlerini şöyle sürdürdü:
‘’Yaz dönemiyle birlikte Antalya gibi iklimi sıcak bölgelerde iklimlendirme giderleri başta ticaret ve sanayi kesimi olmak üzere tüm sektörleri zorlamaktadır. Bu yüksek maliyetler işlerimizin sürdürülebilirliğini ve rekabet gücünü doğrudan tehdit etmektedir. Kentimizin iklim özelliklerinden dolayı zorunlu olarak artan elektrik tüketimi, bir taraftan maliyet yapımızı bozarken diğer taraftan da elektrik akımı istikrarını sıklıkla bozmaktadır. Yaşanan bu güç aşımı nedeniyle meydana gelen voltaj değişimleri ve elektrik kesintileri, üyelerimizin omuzuna yüklenmemelidir. Gerekli trafo kapasiteleri, ilgili kurumlar tarafından artırılmalı ve standartları yükseltilmelidir.’’
Tarımsal Sulama abone grubu genişletilmeli
Antalya genelinde elektrik fiyatlandırma işleminin, mevsim endeksi dikkate alınarak düzenlenmesini isteyen Çandır, ‘’Artan elektrik maliyetleri nedeniyle ‘Tarımsal Sulama’ abone grubunun kapsamı genişletilmeli ve tüm tarımsal işlemleri kapsayacak biçimde ‘Tarım’ abone grubu olarak yeniden düzenlenmelidir.’’ dedi.
Antalya borcuna en sadık kent
Antalya’da 2025’in ilk beş ayında, kurulan şirket sayısının 21 azaldığını, kapanan şirket sayısının ise yüzde 46 arttığını belirten ATB Başkanı Ali Çandır, şöyle konuştu.
‘’Aynı dönemde Türkiye’de bu oranlar sırasıyla yüzde 10 azalış ve yüzde 21 artış şeklindedir. Antalya’nın girişimcilik ikliminin ülke ortalamasına göre daha fazla baskı altında olduğu anlaşılmaktadır. Finansal göstergeler de benzer bir tabloyu yansıtmaktadır. Yılın ilk 4 ayında, çekle işlem hacmi Antalya’da yüzde 25, ülke genelinde yüzde 31 artmıştır. Protestolu senet tutarları kentimizde yüzde 46, Türkiye’de yüzde 165 artış göstermiştir. Karşılıksız çek tutarlarında ise kentimizde yüzde 21 azalış, ancak Türkiye’de yüzde 51 artış yaşanmıştır.
Bu veriler, tüm zorluklara rağmen kentimizde borçlara sadakat oranının ülke ortalamasından daha yüksek olduğunu göstermektedir.’’
Bankacılık kredilerinde ise Antalya’da toplam krediler yüzde 40, Türkiye genelinde yüzde 37 arttığını vurgulayan Çandır, sözlerini şöyle tamamladı: ‘’Ticari krediler, Antalya’da yüzde 52, Türkiye genelinde yüzde 23 artmıştır. Tarım kredileri kentimizde yüzde 48, ülkemizde yüzde 47 büyümüştür. Ancak bu artışlar, enflasyon oranı dikkate alındığında reel anlamda bir büyüme ifade etmemektedir. Bu durum, ekonomideki büyüme eğilimini zayıflatmakta ve iş dünyasının öz sermaye eksikliğini ve krediye bağımlı yapısını bir kez daha gözler önüne sermektedir. Sonuç olarak hem ulusal düzeyde hem de kentimiz özelinde, üretimi ve istihdamı önceleyen, sermaye yapısını güçlendiren, borçluluğu azaltan politikaların hayata geçirilmesi artık bir zorunluluk haline gelmiştir.’’
