EKONOMİ/İZMİR
Küresel belirsizliklerin, yüksek finansman maliyetlerinin ve iç talepteki zayıflamanın damga vurduğu 2025 yılında Türkiye ekonomisi çok katmanlı bir sınavdan geçerken, Ege Bölgesi ihracatta gösterdiği performansla öne çıktı. Egeli ihracatçılar, yıl boyunca gerçekleştirdikleri 18,5 milyar dolarlık ihracatla ülke ekonomisine önemli katkı sağlarken, bu başarı Ege İhracatçı Birlikleri tarafından düzenlenen “İhracatın Yıldızları Ödül Töreni” ile taçlandırıldı. Törende 17 kategoride 51 firma ödüle layık görüldü.
Ödül töreninde konuşan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, “2025 yılı dünya ekonomisi açısından “ılımlı ama kırılgan büyüme” ile yüksek jeopolitik ve finansal risklerin birlikte seyrettiği bir yıl oldu. Bu küresel ortamda Türkiye ekonomisi de 2025 yılında çok katmanlı bir sınavdan geçti. Euro bölgesine ihracat yapan sektörler kısmen avantaj sağlarken, dolar bazlı ihracat yapan sektörler daha fazla zorlandı. Finansman maliyetlerinin yüksek seyri, özel sektörün döviz cinsi borçlanmasını artırmış; bu durum olası kur şoklarında ciddi kırılganlık yaratmakta” dedi.
Ege Bölgesi, 2025’te Türkiye’nin ihracat artışından payına düşeni alamadı
Eskinazi, “Ticaret Bakanlığı 2025 yılına ait faaliyet illerine göre ihracat istatistiklerine göre Ege Bölgesi, 2025 yılında Türkiye’ye 43,7 milyar dolar kazandırırken Türkiye’nin ihracat artışından payına düşeni alamadı. Türkiye’nin ihracatı 2025 yılında yüzde 4,5’luk artışla 261,7 milyar dolardan 273,4 milyar dolara çıkarken, Ege Bölgesi’nin ihracat artış hızı yüzde 0,6’da kaldı. İzmir, 2025 yılında 23 milyar 614 milyon dolarlık ihracatla Türkiye genelinde en çok ihracat yapan üçüncü şehir oldu. Ege Bölgesinde ikinci sırada Manisa 2025 yılında ihracatta yüzde 3,5 azalış yaşasa da 7,4 milyar dolar dövizi Türkiye’ye kazandırdı. Üçüncü sıradaki Denizli’nin ihracatı yüzde 6,4’lük artışla 4,5 milyar dolara ulaştı” diye konuştu.
Eskinazi, “2025 yılındaki ihracatımızda 8 binden fazla firmamızın emeği var. İlk 100 firmamız toplam ihracatın yüzde 59’unu yaptılar. Bugün 17 kategoride 51 ödül takdim edeceğiz. İhracatımızın yüzde 38’ini yapan ödül alacak firmalarımızın 7 milyar dolar ihracatı var. Bütün firmalarımızın her birine ayrı ayrı teşekkür ediyoruz. Ancak şunu açıkça ifade etmek isterim: Toplam ihracat rakamı, sahadaki gerçekliği tek başına anlatmaya yetmemektedir. Asıl sorulması gereken soru şudur: Bu ihracat hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapılmıştır?”
“En büyük sorunumuz öngörülebilirliğin zayıflaması”
Birçok sektör için 2025 yılının bir büyüme yılı değil; ayakta kalma ve direnme yılı olduğunu söyleyen Eskinazi, “Enflasyonu düşürme programının en büyük yan etkisi, emek yoğun ihracat sektörlerinde karlılık ve özsermaye erimesi olmuştur. 2026 yılına girerken en büyük sorunumuz öngörülebilirliğin zayıflamasıdır. Öngörülebilirliğin olmadığı yerde uzun vadeli plan yapılmaz, yatırım ertelenir, risk alınmaz. Biz inanıyoruz ki; üretimi merkeze alan, uzun vadeyi ödüllendiren ve sanayiyi güçlendiren bir yaklaşım mümkündür ve artık zorunlu” dedi.
Gültepe: Parite ve beş firmanın katkısı olmasaydı 2025’i ekside tamamlayabilirdik
Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, “İhracatımız için 2024 zor bir yıldı. 2025 daha da zor bir yıl oldu. Tüm güçlüklere rağmen geçen yıl ihracatımızı yüzde 4,5 artırarak 273,4 milyar dolara çıkardık. Böylece yıllık ihracatta en yüksek değere ulaştık. Aralıkta da 26,4 milyar dolarla bugüne kadarki en yüksek aylık ihracat performansımızı gerçekleştirdik. 2025’te değer olarak 11,6 milyar dolarlık bir ihracat artışı gerçekleştirdik. Bu farkın 7,7 milyar dolarlık kısmı otomotiv, savunma sanayi ve mücevher sektörlerindeki sadece beş firmanın ihracatından geldi” dedi.
2025 yılındaki ihracatta 5,4 milyar dolarlık parite kaynaklı artıya dikkat çeken Gültepe, “Parite ve beş firmanın katkısı olmasaydı 2025’i ekside tamamlayabilirdik. Net ihracat dört çeyrektir, büyümeyi aşağı çekiyor. Çünkü maliyetlerle kur arasındaki denge bozuldu. Ocak 2022’den Ocak 2026’ya dört yılda; Asgari ücret yüzde 560, Enflasyon yüzde 367, Dolar kuru yüzde 217, Euro kuru ise yüzde 228 arttı. Mevcut koşullarda kuru rekabetçi seviyeye çıkaracak bir ortam görünmüyor. Dolayısıyla rekabetçiliğimizi kazandıracak farklı destek mekanizmalarını devreye almak durumundayız” diye konuştu.
Taleplerimizin hasar daha fazla büyümeden karşılık bulacağını umuyoruz
İstihdam desteğinin 6 bin liraya, asgari ücret desteğinin 2 bin 500 liraya çıkarılması; döviz dönüşüm desteğinin daha etkin ve verimli bir şekilde uygulanacak düzenlemelerin yapılması; ihracatçımızın uzun vadeli ve düşük faizli finansmana erişimini sağlayacak politikaların devreye alınması gerektiğini dile getren Gültepe, “Dört başlık altında topladığımız ve Cumhurbaşkanımıza da arz ettiğimiz taleplerimizin hasar daha fazla büyümeden karşılık bulacağını umuyoruz. Bizim temel sorunumuz yüksek üretim maliyetleri… Son 2-3 yıldır, dünyaya sadece ürün satmıyoruz. Ürünün yanında enflasyonumuzu da ihraç etmeye çalışıyoruz” dedi.
Bu şartlar altında küresel arenada rekabet edemeyiz
Mustafa Gültepe, “Dünya ticaret savaşlarını konuşuyor. Ülkeler birbirlerine gümrük duvarları örüyor, ek vergiler getiriyor. Bize ek vergi koymalarına gerek kalmıyor. Çünkü hiç vergi ödemesek bile gittiğimiz pazarlarda rakiplerimize göre yine pahalı kalabiliyoruz. Bu şartlar altında küresel arenada rekabet edemeyiz. Ancak en zor dönemlerde bile fırsatların olabileceğini biliyoruz. Geçen yıl EİB çatısı altında 6 bin 800’ü aşkın firmamız ihracat yaptı. İhracat ekosistemimize değer katan tüm firmalarımıza teşekkür ediyorum.” diyerek sözlerini noktaladı.
2026 yılında toplamda 45 milyar TL’yi ihracatçılarımıza sunacağız
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, “2025 yılında, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında 25,5 milyar TL’si mal, 7,3 milyar TL’si hizmet ihracatına yönelik olmak üzere yaklaşık 33 milyar TL’lik bir destek sağladık. 2026 yılında da 32,8 milyar TL’si mal, 12,2 milyar TL’si hizmet olmak üzere, toplamda 45 milyar TL’yi ihracatçılarımızın istifadelerine sunmayı planlıyoruz. İzmir ilimizin değerli ihracatçıları örnek bir tablo ortaya koymuşlardır. İzmir ilimizde de 2026 yılı içerisinde EİB ile İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğiyle İhracat Akademisi İhracat Uzmanlığı Eğitim Programı gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalarımıza devam ediyoruz.” dedi.
En fazla ihracat gerçekleştiren 3. İl İzmir
Kılıçkaya, “Ülkemiz ihracatında da her zaman ilk sıralarda yer alan İzmir, 2025 yılında 23,6 milyar dolar1 (2024: 23,8 milyar dolar) ile en fazla ihracat gerçekleştiren 3. il olmuştur. İzmir’in ihracatçı sayısı 2025 yılında 15 bine yaklaşmıştır. İzmir’den ulaşılan ülke sayısı 200’ü, ürün sayısı ise 7.400’ü aşmıştır. Her adımda, küresel arenada daha güçlü bir Türkiye hedefiyle yürüyen İzmirli ihracatçılarımıza sağlanan devlet yardımları, bu hedefin somut bir göstergesi olarak sürekli artmaktadır. Nitekim, 2024 yılında İzmir ilimize verilen yaklaşık 1,2 milyar TL tutarındaki devlet yardımları, 2025 yılına gelindiğinde 2 milyar TL’ye ulaşmıştır.” diye konuştu.
Ege İhracatçı Birlikleri üyeleri arasında en fazla ihracat yapan firmalar da açıklandı. Genel sıralamada birincilik ödülünü Petkim Petrokimya Holding A.Ş., ikincilik ödülünü Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş., üçüncülük ödülünü ise Pergamon Status Dış Ticaret A.Ş. aldı. Ege Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği sıralamasında birinciliği Başak Metal Ticaret ve Sanayi A.Ş., ikinciliği İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş. elde ederken, üçüncü sırada isminin açıklanmasını istemeyen bir firma yer aldı. Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği kategorisinde birinci Lider Deri Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., ikinci Marc Chantal Deri ve Tekstil Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., üçüncü ise Narinbebe Ayakkabı ve Tekstil Sanayi Ticaret Ltd. Şti. oldu.
Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği sıralamasında ilk sırayı Üniteks Tekstil Gıda Sanayi Dış Ticaret A.Ş. alırken, ikinci sırada Sun Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü sırada ise Roteks Tekstil İhracat Sanayi ve Ticaret A.Ş. yer aldı. Ege Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği listesinde birinci Abalıoğlu Yağ Sanayi ve Ticaret A.Ş., ikinci Yonca Gıda Sanayi İşletmeleri İç ve Dış Ticaret A.Ş. olurken, üçüncü sırada isminin açıklanmasını istemeyen bir firma yer aldı. Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği sıralamasında birincilik Özgür Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin olurken, ikinciliği Işık Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncülüğü ise Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret A.Ş. elde etti. Ege Maden İhracatçıları Birliği kategorisinde birinci Tüprag Metal Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş., ikinci Kaltun Madencilik Sanayi Nakliye ve Akaryakıt Ticaret A.Ş., üçüncü ise CTC Enerji Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. oldu.
Ege Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği sıralamasında ilk sırayı Tetra Pak Paketleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ikinci sırayı Europap Tezol Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü sırayı ise MM Graphia İzmir Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş. aldı. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği listesinde birinci Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş., ikinci Gümüşdoğa Su Ürünleri Üretim İhracat ve İthalat A.Ş., üçüncü ise Noordzee Su Ürünleri İhracatı Sanayi ve Ticaret A.Ş. oldu. Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği kategorisinde birinci sırada Uçak Tekstil Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret A.Ş., ikinci sırada Ekoten Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü sırada ise Balta Floorcove Ring Yer Döşeme Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. yer aldı.
Ege Tütün İhracatçıları Birliği sıralamasında birincilik JTI Tütün Ürünleri Sanayi A.Ş.’nin olurken, ikinci sırada isminin açıklanmasını istemeyen bir firma, üçüncü sırada ise Philip Morris Tütün Mamulleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yer aldı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği listesinde birinci Uçak Kardeşler Gıda A.Ş., ikinci sırada isminin açıklanmasını istemeyen bir firma, üçüncü sırada ise Yonca Gıda Sanayi İşletmeleri İç ve Dış Ticaret A.Ş. bulunuyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği kategorisinde birinci Verde Yağ Besin Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., ikinci Kozmopolitan Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü ise Kozaklı Tarım Ürünleri Ticaret Ltd. Şti. oldu.
Sektörel bazda Elektrik-Elektronik alanında birinci Eltaş Transformatör Sanayi ve Ticaret A.Ş., ikinci Schneider Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak sıralandı. İklimlendirme sektöründe birincilik isminin açıklanmasını istemeyen bir firmaya giderken, ikinci sırada Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü sırada ise Peksa Profil Sanayi ve Ticaret A.Ş. yer aldı. Kimya sektöründe birincilik Petkim Petrokimya Holding A.Ş., ikincilik Akdeniz Chemson Kimyasal Ürünler Pazarlama İç ve Dış Ticaret A.Ş., üçüncülük ise Polibak Plastik Film Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin oldu. Otomotiv sektöründe ise ilk sırayı CMS Jant ve Makina Sanayii A.Ş., ikinci sırayı Jantsa Jant Sanayi ve Ticaret A.Ş., üçüncü sırayı da Krone Ticari Araçlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. aldı.
