HİLAL SÖNMEZ/KAYSERİ
Kayseri Şeker, 2025 üretim sezonuna hızlı giriş yaptı. Kayseri, Boğazlıyan ve Turhal bölgelerindeki toplam 14 bin çiftçiyle sözleşmeler imzalandı. Şirket, çiftçilere tohum, gübre ve mazot desteği sağlarken, verilen ayni ve nakdi avanslarda da faiz uygulamıyor. 2024 yılı itibarıyla toplam pancar bedeli 8.5 milyar lira olarak hesaplanırken, bunun 4.3 milyar liralık kısmı üretim döneminde çiftçilere ayni ve nakdi olarak aktarıldı. Şubat ayının ortasında ise kalan 4.2 milyar liralık ödeme gerçekleştirildi.
Son iki yıldır sektörde yaşanan satış sıkıntılarının, 2024 yılında daha erken aşılmaya çalışılsa da fiyat dalgalanmalarının üreticileri zorladığını belirten Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, “Şekerin sanayi maliyeti asgari 33-34 TL seviyesinde olmasına rağmen satış fiyatları 25-26 TL’den başladı ve ancak 29-30 TL bandına yükselebildi. Bu durum, finansal zorlukları artırarak şirketleri yüksek faizli banka kredilerine yönlendirdi. Kayseri Şeker olarak, sektördeki kaosun sona ermesi için pancar şekeri yerine kullanılan yüksek yoğun tatlandırıcıların ithalatına yönelik düzenlemelerin sıkılaştırılmasını talep ediyoruz.” dedi.
Rekabet dengesizliği ve açığa ekim problemi var
Şeker sektörünü olumsuz etkileyen bir diğer faktör ise açığa ekim uygulaması. Kota dışında yapılan bu pancar üretimi, fabrikalar tarafından normal fiyatın yarısına satın alınarak piyasada haksız rekabet yaratıyor. Özellikle Konya bölgesinde geçen yıl 2.5 milyon tonluk açığa ekim gerçekleşti. Fabrikalar, sözleşmeli pancar üreticilerini koruyacak düzenlemelerin ve denetimlerin yapılmasını bekliyor. Şeker pancarının, Türkiye’nin 58 ilinde ekilerek tarım sektörünün devamlılığını sağladığının altını çizen Hüseyin Akay, “Uzmanlar, eğer şeker pancarı üretiminde ciddi düşüşler yaşanırsa Orta Anadolu’da çiftçiliğin tamamen sona erebileceğini belirtiyor. Şekerin düşük fiyatlandırılması ise bu durumu daha da kritik hale getiriyor. Gıda enflasyonu içinde sebze fiyatlarının 100 TL’ye kadar çıkabildiği bir dönemde, bir sanayi ürünü olan şekerin kilogram fiyatının 30 TL seviyesinde olması üreticileri zorluyor. Sektör temsilcileri, şeker fiyatlarının sürdürülebilir bir seviyeye çekilmesi gerektiğini savunuyor.” diye konuştu.
“Şirketin piyasa değeri 72 milyar TL”
Kayseri Şeker hisseleriyle ilgili de açıklamalarda bulunan Hüseyin Akay, “Kayseri Şeker’in hisseleri de borsa hareketlerinden etkilenmeye devam ediyor. Halka arz sürecinin ardından hisse fiyatları 18-20 TL seviyelerinde seyrediyor. Şirketin piyasa değeri ise 72 milyar TL’ye (yaklaşık 2 milyar dolara) ulaşmış durumda. Ancak Kayseri Şeker’in kooperatif ortaklarının halka arz sonrası ellerindeki hisseleri hızla nakde çevirmek istemesi, fiyatlarda baskıya neden oldu. Başlangıçta %15 olan halka açıklık oranı yüzde 24’e yükselirken, bu oranın yüzde 30’un üzerine çıkmasıyla birlikte hissenin daha istikrarlı bir seyir izlemesi bekleniyor. Kayseri Şeker olarak, üreticilerin ve yatırımcıların beklentilerini karşılamak adına çalışmalarımıza devam ederken, sektörün sorunlarının çözümü için de devletin düzenleyici adımlar atması gerektiğini özelikle vurgulamak isterim.” ifadelerini kullandı.
