FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Antalya Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ANSİAD) Kahvaltılı üye toplantısı Akra Barut Oteli’nde gerçekleştirildi. Toplantıya konuşmacı olarak Antalya Denetim Daire Başkanı Emre Gök katıldı.
ANSİAD Başkanı Ercan Özbek, yaptığı konuşmada çalışmalar hakkında bilgi verdi. İş dünyasını yakından ilgilendiren vergi denetimi konusunun önemine dikkat çeken Özbek, ‘’Vergi denetiminde dijitalleşme ve yeni uygulamalar, üyelerimizin şeffaf ve sürdürülebilir bir ticari hayat sürdürmeleri açısından kritik bir noktada duruyor’’ dedi.
Denetimde 4 yıldaki büyük dönüşüm
Antalya Denetim Daire Başkanı Emre Gök, vergi denetiminde 2022 yılından bu yana geçen süreçte yapısal ve teknolojik bir devrim yaşandığını, Vergi Denetim Kurulu’nun (VDK) 9 ilde örgütlendiğini söyledi.
2022'den bu yana geçen 4 sene içerisinde bugün yaptıkları arasında gerçekten büyük farklar olduğunu belirten Gök, şunları kaydetti:
‘’Şu an asli görevimiz olan vergi incelemelerinin yanı sıra, MASAK kapsamında suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadeleden mevzuat geliştirmeye kadar geniş bir yelpazede çalışıyoruz. Bizim en önemli misyonumuz, çağdaş denetim tekniklerini kullanarak 'risk odaklı' incelemeler yapmaktır.Her mükellefi incelemek yerine teknolojiyi kullanarak doğru risk analizleri yapmayı hedefledik.’’
Denetimdeki yeni yaklaşımın temelini ‘Vergiye Uyum Piramidi’nin oluşturduğunu anlatan Gök, mükellefleri davranışlarına göre dört sınıfa ayırdıklarını bildirdi. Gök, şöyle devam etti:
‘’Amacımız her mükellefi ceza yaptırımıyla karşı karşıya bırakmak değil, gönüllü uyumu artırmaktır. Piramidin tabanındaki mükelleflerimize rehberlik ederek onları kayıtlı ekonomiye yönlendiriyoruz. Ancak en üst basamakta yer alan, kasıtlı olarak sistemi bozan ve vergi kaçıran yapılarla ise adli makamlarla organize bir şekilde en sert yöntemlerle mücadele ediyoruz. Çağdaş denetimden kastımız, sürece teknolojiyi, yapay zekayı ve büyük veri analizini dahil etmektir. Vergi incelemesi bir "erken uyarı mekanizması" haline gelmesini hedefledik. Önleyici denetim çalışmaları sayesinde mükelleflerin beyanname vermeden önce hata yapmalarının önüne geçmeyi amaçladık.’’
Denetim birimlerinin geleneksel olarak kapalı kapılar ardında kalmayı tercih eden yapısının artık değiştiğini anlatan Emre Gök, ‘’ Bir Müfettiş Anlatsın Projesini iş dünyasıyla istişare etmeyi ve geri bildirim almayı önemsiyoruz. Bugüne kadar denetim birimi olduğumuz için mükelleflerimizle temas etmeyi çok arzu etmeyen bir yapıya sahiptik. Ancak bunun doğru olmadığını gördük. Artık uzman müfettişlerimizle; odalar, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerden gelen talepler doğrultusunda eğitimler veriyoruz’’ dedi.
Dijital takipte ‘Kırmızı Bayrak’ dönemi
Yapay zeka destekli videolarla desteklenen ‘Beyanname Gözetim Programı’ ve ‘Kurgan’ (Sahte Belge Analiz Sistemi) hakkında da bilgi veren Emre Gök, sözlerini şöyle sürdürdü:
‘’Dijital verinin artık anlamlı bir güce dönüştü. 2025 yılında 10 milyar satır ver ile 3,5 milyondan fazla mükellefin tüm banka hareketleri dijital radar altında. Yapay Zeka Analizi ile maaş ve kredi gibi ticari olmayan 50’den fazla işlem ayıklanarak sadece saf ticari riskler süzülüyor. 32 milyar TL genişleme ile sadece geçen yıl yapılan ‘nazik uyarılar’ sonucu 18 bin mükellef beyanını düzelterek vergi tabanını genişletti.”
"Yüksek gelir grupları takip altında"
Sistemin lüks harcamalar ile beyan edilen gelir arasındaki uçurumu anında fark ettiğini anlatan Emre Gök, şöyle konuştu:
‘’Sistem banka hareketlerinizle beyanlarınız arasında dağlar kadar fark varsa anında kırmızı bayrak kaldırıyor. Şirket kâr dağıtımı yapmadığı halde lüks yaşam süren ortakların ve kaynağı belirsiz harcamalar VDK radarına takılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığımız tarafından başlatılan 'Yüksek Gelir Grupları Gözetim Programı' ile lüks yaşam tarzıyla beyan edilen geliri tutmayan 16 bin 300 kişiyi takip ediyoruz. Amacımız hemen ceza kesmek değil; önce diyalog kurup bir şans vermek. Pişmanlık hükümlerinden yararlanarak geliri doğru beyan etme yolu açıktır. Ancak bu davet görmezden gelinirse, didik didik bir inceleme süreci kaçınılmazdır."
