Deniz taşımacılığında kullanılan gemiler ve gemi adamlarının uluslararası kurallara uygunluk açısından denetlenmesine ve uygulanacak yaptırımlara ilişkin usul ve esaslar belli oldu.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan "Liman Devleti Denetimi Uygulama Yönetmeliği" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelikle deniz yetki alanlarındaki deniz taşımacılığında kullanılan gemilerin, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası mevzuat kapsamında seyir, can, mal ve çevre emniyeti açısından uygunluğu ile gemide görevli gemi adamlarının yaşam ve çalışma koşullarının uygunluğunun denetlenmesi, uygun olmayanlar hakkında gerekli yaptırımların yapılması, liman devleti denetim görevlilerinin yetkilendirilmesi ve görevlendirilmesine yönelik usul ve esasları belirlendi.
Buna göre liman devleti denetim görevlilerinde, denizcilikle ilgili lisans düzeyinde eğitim veren fakülte veya yüksekokullar veya denkliği Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından kabul edilen yükseköğretim kurumlarından mezun olmaları, İngilizce dil yeterliliğine, uluslararası sözleşmelerin hükümleri ve liman devleti kontrolüyle ilgili yeterli bilgiye sahip olmaları şartları aranacak.
Bu görevlilerin ayrıca uzakyol birinci zabiti veya üstü, ikinci mühendis, makinist veya üstü yeterliliğine sahip olması, deniz ve bayrak devleti sörveyörlüğünde bir yıllık hizmeti tamamlamaları gerekecek.
Liman devleti denetim görevlisi, denetim raporlarını İngilizce hazırlayıp imzalayacak. Görevlilerce gerçekleştirilen denetimlerin mutabakat muhtıraları kapsamında kurulan elektronik sisteme girişleri, liman başkanı tarafından denetlenecek.
Görevliler, denetim limanı veya denetlenen gemiler ile ticari ilişki içinde bulunamayacak, gemi acentesi ile yasal belgeler ve klas sertifikası düzenleyen, gemilere bu belgelerin verilmesi için gerekli incelemeleri yapan kuruluşlarca istihdam edilemeyecek ve bunlar adına iş yapamayacak.
Yetki devamı için merkez teşkilatında veya liman başkanlıklarında çalışan denetim görevlilerinin bir takvim yılında en az 10 liman devleti denetimi gerçekleştirmeleri veya denetime eşlik etmeleri, Bakanlığın düzenleyici işlemleri ile belirlenen yenileme eğitimlerini tamamlamış olmaları gerekecek.
Giriş yasağı şartları
Geminin Türkiye veya taraf olunan mutabakat muhtıralarına üye ülke limanlarında tutulma kararına rağmen izinsiz olarak limandan ayrılması veya tamir görmek üzere uğrak yapacağını beyan ettiği tersaneye gitmemesi halinde gemiye Türk limanlarına 6 ay süreyle giriş yasağı uygulanacak.
Türkiye'de gerçekleştirilen liman devleti denetimleri sonucunda son 36 ay içerisinde üç veya daha fazla tutulması olan geminin Türk limanlarına girişine izin verilmeyecek.
Giriş yasağı uygulanan gemiye ilk defa 12 ay, giriş yasağının bitiminden sonra 12 ay içinde Türk limanlarında tekrar tutulması halinde ise 24 ay Türk limanlarına giriş yasağı uygulanacak.
İkinci defa giriş yasağı uygulanan geminin Türk limanlarında tutulması halinde kalıcı yasak devreye girecek.
Geminin sahibi, işleteni veya bayrak devleti, liman devleti denetim görevlisince verilen tutulma kararına itiraz etme hakkına sahip olacak. İtiraz başvurusu, geminin tutulma tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğüne yapılacak.
Geminin gereksiz yere tutulması veya geciktirilmesi durumunda gemi sahibi ya da işleteni yargı yoluna başvurabilecek.
Öte yandan, 26 Mart 2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Liman Devleti Denetimi Yönetmeliği" yürürlükten kaldırıldı.
