Türkiye Halk Bankası (Halkbank) tarafından esnaf ve sanatkarlara Hazine faiz destekli kredi kullandırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.
Buna göre, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC)'de esnaf ve sanatkarların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla Hazine faiz destekli kredi imkanı sunuluyor.
Geçmiş yıllarda alınan kararlar kapsamında Halkbank tarafından, Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) kefaletiyle veya doğrudan esnaf ve sanatkarlara kullandırılmış olup bakiyesi 2025, 2026 ve 2027 yıllarına devreden krediler ile 1 Ocak 2025-31 Aralık 2027 döneminde Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğine (TESKOMB) bağlı bölge birliklerine ortak olan ESKKK'ler kefaletiyle veya kefaleti olmaksızın bankaca doğrudan esnaf ve sanatkarlara kullandırılacak kredilere, 1 Ocak 2025-31 Aralık 2027 tarihlerinde geçerli yüzde 50 faiz indirimi uygulanacak.
Geleneksel işlerdeki esnafa yüzde 100 faiz indirimi
Geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında (el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bu işlere benzerlik gösterdikleri Ticaret Bakanlığında kabul edilenler) faaliyet gösteren ve "Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi" sahibi esnaf ve sanatkarlara ise aynı dönemler için yüzde 100 faiz indirimi uygulanacak.
Ayrıca, Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında, kredi başvuru tarihi itibarıyla en az 1 yıllık ustalık belgesine sahip olan ve ustalık belgesiyle ilgili meslek kolunda son 1 yıl içinde kendi adına işletme kurduğunu belgeleyen girişimci esnaf ve sanatkarlara yüzde 100 faiz indirim desteği verilecek.
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) tarafından sağlanan hibe ve faizsiz kredi desteğinden yararlananlar hariç, "KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Programını" ya da "İleri Girişimci Destek Programını" bitiren, başvuru tarihinde 35 yaşını tamamlamamış genç girişimci esnaf ve sanatkarlara da yüzde 100 faiz indirimi uygulanacak, şartların birden fazlasının karşılanması halinde sadece birisi için yüzde 100 faiz indirim imkanı sunulacak.
Banka ile protokol yapan ve bu kapsamda girişimcilik eğitim desteği ile uzun süreli danışmanlık ve mentörlük hizmetlerini sağlayan kuruluşların teknik destek programlarına katılan ve projeleri kuruluş tarafından onaylanan esnaf ve sanatkarlar, bankaya başvurarak yüzde 60 faiz indirimli kredi kullanabilecek.
Ertelenmiş, taksitlendirilmiş veya yeniden yapılandırılmış kredi borcu olup geri ödeme süreci devam eden esnaf ve sanatkarlara, vadesi/taksit vadesi geçmiş borcu bulunması durumunda, tasfiye olunacak alacaklar hesabında borcu bulunanlara ise söz konusu borç tamamen ödenmeden bu Karar kapsamında kredi kullandırılmayacak.
Bazı desteklerden faydalananlar istisna tutulacak
Kredi kullandırılacak esnaf ve sanatkarlara, geriye dönük bir yıllık süre dikkate alınarak en fazla 3 defa faiz indirimli kredi kullandırılabilecek ve toplamda geri ödemesi devam eden faiz indirimli kredi hesap sayısı 3'ü geçemeyecek. 2020 ve 2021 yıllarında "Ekonomik İstikrar Kalkanı" paketi kapsamında esnaf ve sanatkarlara kullandırılan krediler, kullanım tarihinden itibaren bu fıkra hükmünden istisna olacak.
Başvuru tarihi itibarıyla son 3 yılda, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının 100 bin TL ve üzeri faiz veya hibe desteği niteliğindeki desteklerinden faydalanan esnaf ve sanatkarlara bu karar kapsamında aynı işletme için aynı konuda faiz indirimli kredi kullandırılmayacak. Kredi kullanacak esnaf ve sanatkarlardan, son 3 yıl içinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca sağlanan aynı konuda 100 bin TL ve üzeri faiz veya hibe desteği niteliğindeki desteklerden yararlanmadıklarına, bu desteklerden yararlandıklarının tespiti halinde faiz desteğinin iptal edileceğini kabul ettiklerine dair taahhütname alınacak.
Deprem, heyelan, sel afetlerine veya terör olaylarına maruz kalmaları nedeniyle "KOSGEB Acil Destek Kredisi Programı"ndan yararlananlar, KOSGEB ile Dünya Bankası arasında 1 Ağustos 2023'te imzalanan kredi anlaşması kapsamında Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Destek Programı'ndan faydalanan esnaf ve sanatkarlar bu fıkra hükmünden istisna tutuldu.
Kredi döviz alımında kullanılamayacak
Kullandırılacak krediyi talep eden esnaf veya sanatkardan, faal bir şekilde esnaflık faaliyeti yapmakta olduğunu ve ticaret odasına kayıtlı bir ticari işletmenin ortağı veya sahibi bulunmadığını beyan eden bir taahhütname alınacak.
Esnaf ve sanatkarlar 2026'daki kullanacakları kredinin en az yüzde 33'ünün, 2027'de kullanacakları kredinin ise en az yüzde 67'sinin sarf edileceği harcamayı bildirmek ve e-fatura, veya fatura kayıt sistemi üzerinden oluşturulan fatura ile belgelendirmek zorunda olacak.
Kredinin tahsisi aşamasında esnaf ve sanatkarlardan bu karar kapsamında tahsis edilen kredinin faaliyet alanı dışında kıymetli maden ve döviz alımında, diğer yüksek riskli finansal araçlarda, harcama yapılıncaya kadar bankada tutulanlar hariç vadeli mevduatta, portföy yönetim şirketlerinde ve aracı kurumlarda ya da bunlar dışında herhangi bir kredi verende ve herhangi bir yatırım aracında kullanılmayacağına dair taahhütname alınacak. Amacı dışında veya gerçeğe aykırı beyanlarla kullanıldığının tespit edilmesi halinde kredi, Hazine faiz desteği uygulamasından çıkılacak.
