MEHMET ALTAY YEGİN - ULUSLARARASI YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ (AEO) DERNEĞİ YÖNETİM KURULU BAŞKANI
Gerek Ticaret Bakanlığı gerekse Uluslararası Yetkilendirilmiş Yükümlü Derneği (UYY Derneği) olarak bizler sürekli Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü’nün (YYS) avantajlarından bahsediyor ve firmaları bu statüyü temin etme konusunda yüreklendiriyoruz. Ancak, YYS gümrük işlemlerinde kolaylıklar sağlarken, bu statüyü kaybetmemek için iyi özümsememiz gereken mevzuat da bir hayli kapsamlı ve uzmanlık gerektiriyor. Öyleyse bir firma bu konuda nasıl bir optimal denge sağlamalı? Aynı zamanda UYY Derneği üyesi olan Polisan Kansai buna iyi bir örnek olacak yapılanmaya gitmiş durumda.
2013 yılında sadece 5 firmayla başlayan YYS serüveni, 2025 Kasım ayı itibarıyla 796 firma tarafından kullanılan bir enstrümana dönüştü. Sertifikanın kazanımının zor, kaybedilmesinin ise kolay olduğu sektör paydaşlarınca bilinmektedir. Bu nedenle, YYS sertifikasının temininden sonra firmaların üzerine düşen yükümlülükleri sürekli ve eksiksiz yerine getirmesi büyük önem taşımaktadır.
YYS sahibi firmaların sertifika alımı sonrası firma yükümlülükleri şu şekilde özetlenebilir:
- Bir yıl içinde işlem gören gümrük işlemlerine ilişkin geriye dönük kontrol yapmak.
- Yılda bir kez "Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı" eğitimi almak.
- Gümrük ihlallerini gecikmeksizin ilgili idareye bildirmek.
- Üç yılda bir "Uluslararası Ticarette Emniyet ve Güvenlik Tedbirleri" eğitimi almak.
- Yıllık gümrük işlemlerini kapsayan bir faaliyet raporu hazırlamak.
- Beş yılda bir ön izleme ve yerinde izleme için başvuru belgelerini ve soru formunu güncellemek.
- ISO 27001 ve ISO 9001 belgelerinin süre takibini yapmak.
- Sertifikadaki bilgilerde, tesis fiziki yapısında veya iştigal alanında değişiklik olması durumunda bildirimde bulunmak.
- Yönetim kurulu üyeleri, belli oranda hissedarı olan kişiler ve gümrük işlemlerinde yetkili çalışanlardaki değişiklikleri bildirmek.
- Tesis güvenlik standartlarını kontrol etmek.
YYS sahibi bir firmanın sertifika yükümlülüklerinin yanı sıra uymakla yükümlü olduğu gümrük ve dış ticaret mevzuat boyutu, yükümlülüklerin ciddiyetini ortaya koymaktadır.
Bu kapsamda;
- 441 adet kanun,
- 18 adet kanun hükmünde kararname (KHK),
- 260 adet yönetmelik,
- 765 adet tebliğ,
- 943 adet genelge,
- 7.811 adet tasarruflu yazı olmak üzere toplamda yaklaşık 10.238 adet mevzuat hükmüne uyulması ve bunlarda yapılan değişikliklerin takibi gerekmektedir.
Polisan Kansai, YYS Çalışma Komisyonu" oluşturdu
Bu kadar kapsamlı yükümlülükler yumağı karşısında, derneğimiz üyelerinden Polisan Kansai Boya, konuyu tüm boyutlarıyla ele almak ve tüm ilgili şirketteki tüm departmanları sürece dahil etmek amacıyla bir "YYS Çalışma Komisyonu" oluşturdu. Şirketin Satınalma Müdürü Mehtun Öztürk, Başkan; İhracat Operasyon Yöneticisi Seda Kanbak, Başkan Yardımcısı olarak atandı.
Kurucusu Necmettin Bitlis’in “Her şey hayal etmekle başlar. Ancak bu da yetmez, hayallerinizi kafanızda tecessüm ettirebiliyorsanız o işi gerçekleştirebilirsiniz” sözünden ilhamla, 1985'te boya üretim serüvenine başlayan şirket, 2016'da Kansai Paint ortaklığıyla küresel bir kimlik kazandı. GEBKİM'deki yüksek teknolojili, çevreci ve LEED Gold sertifikalı tesislerinde solvent bazlı boya üretimine başladı. 26 ülkeye ihracat yapan ve “Turquality” programındaki bir marka olarak faaliyet gösteren firma, kurduğu YYS Çalışma Komisyonu ile standartları kontrol altına alarak şirket içinde farkındalık oluşturdu ve sürekli izlenebilirlik ile şeffaflık ilkelerini kurumsal kültürünün bir parçası haline getirdi.
YYS süreci, akabinde sorumluluklar ile mevzuat yükümlülüğünün ardından gerçekleştirilen bilgilendirme özelinde; Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası, firmalara önemli kolaylıklar sağlarken, devamı için ciddi ve sürekli bir çaba gerektirmektedir. 10.238 adet mevzuat hükmünün takip edilmesi ve karmaşık yükümlülüklerin yerine getirilmesi, ancak kurumsal ve sistematik bir yaklaşımla mümkündür.
Polisan Kansai Boya firması bünyesinde kurulan “YYS Çalışma Komisyonu” aracılığıyla standartlar kontrol altına alındı, şirket içinde farkındalık oluşturuldu ve düzenli toplantılarla raporlama tekniği benimsendi. Tespit edilen aksaklıklar ve yapılan kontroller sonucunda “sürekli izlenebilirlik ve şeffaflık ilkeleri” şirket bünyesinde içselleştirildi.
Gerek YYS yükümlülükleri yönünden bir sorun yaşanmaması gerekse şirket için hayati önemde olan bu kapsamlı bir mevzuatın güncel olarak takip edilebilmesi ve firma sorumluluklarının etkin bir şekilde yerine getirilebilmesi amacıyla, Polisan Kansai Boya örneğinde olduğu gibi, diğer YYS firmalarının da şirket organizasyon yapısı içinde "YYS Çalışma Komisyonu" benzeri bir yapılanmaya gitmesi içtenlikle önerilir.
