9 Nisan günü partiler 14 Mayıs günü yapılacak seçimler için milletvekili aday listelerini Yüksek Seçim Kurulu’na (YSK) sundular. İlk değerlendirmem “Bu listeler yenilenme ve değişim içeriyor” şeklinde oldu.
AK Parti listelerinde 285 milletvekilinden 185’i, yani yüzde 65’i liste dışı kaldı. Cumhurbaşkanlığı Hükümeti’nin ikisi hariç tamamı milletvekili gösterildi. Cumhur İttifakı adayı Recep Tayyip Erdoğan seçimi kazanırsa hükümetin bütün üyelerini değiştirmesi gerekecek. Millet İttifakı adayı Kemal Kılıçdaroğlu kazanırsa yeni üyelerin yer aldığı bir hükümet kurulacak. Sonuçta 14 Mayıs seçimleri sonrası Cumhurbaşkanı kim olursa olsun hükümet üyeleri tümüyle değişip yenilenecek.
AK Parti’nin TBMM’deki 285 milletvekilinden yüzde 65’ine karşılık gelen 181 milletvekili üçüncü dönem kuralına takılması ya da Erdoğan vetosu nedeniyle aday listesinde yer almadı. 135 milletvekiline sahip CHP’den yüzde 64’ünü oluşturan 85 milletvekili, diğer ittifak partileriyle yapılan fermuar listeler nedeniyle aday listesine giremedi.
HDP’nin 56 milletvekilinden 25’i liste dışı kaldı, İYİ Parti’nin 36 milletvekilinden 11’i listeye giremedi. MHP’nin 48 milletvekilinden 43’ü aday listesinde yer alırken 5’i liste dışı kaldı.
Kaba bir hesaplamayla, 5 siyasi partiden 207 milletvekili, aday listelerinde yer bulamayarak listelerin dışında kaldı. Aday olup seçilemeyecekler de eklenince parlamentonun yarısı hatta, yarıdan fazlası 14 Mayıs sonrası değişmiş olacak.
Ancak soru şu olmalı: TBMM’de bir yenilenme olacak mı?
Partilerin aday listelerine baktığımda 1934 yılında parlamentoya kadın adayların girdiği ilk ülkelerden biri olmamıza karşın, listelerde kadın aday sayısı bu seçimlerde de çok az. 2021 yılında 188 ülke arasında kadın milletvekili sayımızda 129. sırada yer alıyorduk. Genç milletvekili sayısı ise listelere göre biraz artsa da o da önemli bir artış olmayacak. Anlaşılan seçimlerden sonraki parlamento yine 40 yaş üstü ve erkek ağırlıklı üyelerden oluşacak…
Yenilemenin değişim getirmediğini bir kez daha öğrensek de, Millet İttifakı’nın oydaşmaya dayalı bir liste yapmasını büyük bir değişim olarak algılıyor ve bu siyasi sağduyuyu kutluyorum.
