Satranç için “hayatın oyunu” derler ancak tavla daha uygun bu tanıma, zira zar da var. ABD “cehar attı, şeş oynadı ama yine İran Trump’ı yendi. İsrail ise yenilince güreşe doymayan pehlivan gibi...
İran’dan söz ediyoruz. Hani satranç oyununu icat eden Pers uygarlığının varisinden… Amerika Birleşik Devletleri ile arasındaki savaşın “zaferle” sonuçlandığı iddiasıyla gündemdeki başat yerini koruyan... Trump, bunu kendi zaferi olarak nitelendire dursun, bu savaşın tartışmasız galibi, komşumuz İran’dır.
Savaşı başlatan Trump oldu. İran’ın yönetim kadrosunu yok ederek, saldırdı. İran ise tıpkı usta bir satranç oyuncusu gibi; veziri feda etti ancak şahı da mat etmeyi bildi. Şimdi konuşulan, bu “sözde barış” sürecinin nereye evirileceği… Fakat unutulan şu ki İsrail varsa asla barış tesis edilmeyecektir.
BİR YERDE İSRAİL VARSA HUZURUN O YERDE ADI YOKTUR
Daha Trump; “anlaştık” dediği anda “ben başka bir ülkeyim, bu anlaşmayı tanımıyorum” diyen İsrail, Lübnan’a saldırarak insan öldürmeye hız verdi. Her ne kadar Trump’ın Netanyahu’yu arayarak “barışa uy” diye uyarıp, tehdit edip küfretmiş olsa bile daha uzun süre İsrail-İran çatışması sürecek.
Türkiye’nin bu süreçte takınacağı tutum; İsrail’in bölge barışını bozma emelinde son derece etkin rol oynayacak. Şimdiye dek başarıyla götürdüğümüz “tarafsızlık” tutumu ucuz petrol, akışkan dış ticaret, jeopolitik istikrar, göçmenlik sorunu hatta cari açığımız gibi alanların da selameti açısından hayatidir.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Barışa dair…
Bölgeye huzur gelir mi?
Hayır. İsrail’in saldırgan tutumu devam edecektir. Kaldı ki İsrail’in tek derdi İran değildir. Kehanetim şu: İsrail, önümüzdeki 5 yılda, Suriye’deki emelleri üzerinden bizim Kilis komşumuz olma niyetindedir.
Ekonomiye yansıması?
Hürmüz yeniden açılırsa, enerji faturamıza olumlu etki yapar. Petrol varil fiyatı, İsrail yeni bir sorun çıkarmazsa, 70-80 $’a sabitlenir. Bu da cari açığımızı hafifletir fakat enflasyonu indirmeye yetmez.
NOT
ALTIN BARIŞA İNANMADI, ANLAŞMAYI ONAYLAMADI
ABD-İsrail-İran savaşının anlaşmayla bittiği duyuruları, her ne kadar borsaları coşturmuş olsa bile, altındaki tırmanışa bakıp, beyanın inandırıcı olmadığı söylenebilir. Güvensizlik endeksi kabul edilen altın, anlaşma duyurusuyla inmeliydi ama arttı. Bu; faiz oranlarına bağlasa da altın “hayır” dedi.
BÖLGE BARIŞI LÛGATI
Kazanan: Kesinlikle İran… İsrail’in demir kubbesini deldi, Trump’ın fiyakasını bozdu
Kaybeden: Kesinlikle ABD… Savurduğu tüm tehditlerin işe yaramadığını dünya da gördü
Netanyahu: Barışın huzurun, insanlığın kasabı katil politikacı, sorun olmayı sürdürecek
Jeopolitik riskler: Küresel piyasalar “azaldı” dese de ülkemiz için bölgesel huzur hala uzakta
