Üniversite öğrencileri için değerlendirmem çok yankı yaptı, EKONOMİ okurları bu konuyu derinleştirmemi istedi. Temel yaklaşımım şu: Üniversite öğrencisi mezuniyet sonrası ülke büyümesine katma değer katacak bireyler olarak yetiştirilmeli. Eğitim döneminde sosyal yaşam imkanları sağlanmış olmalı. Devlet onlara bu altyapıyı sağlayacak ortamı iş dünyasıyla birlikte sağlayabilmeli. Türkiye’nin üyesi olduğu OECD’nin, öğrenci başına 11,700 dolar harcanması gerektiğini belirtmesi bunun belgesi.
Şimdi değerlendirmemiz gereken bir tablo var:
- 129’u devlet, 75’i vakıf 204 üniversitede yaklaşık 8 milyon öğrenci eğitim görüyor. Bu sayı ülke nüfusunun % 9’u. Avrupa genelinde 2706 üniversite var, Türkiye bu durumda %10 pay ile birinci geliyor ama bu sadece fiziki ölçülerde.
- KYK’nın 773 yurdunda 678 bin öğrenci barınıyor. Yurtların yüzde 60’ı devlete ait. Kalanı dernek vakıf ve şahıslara ait, ya bedeli çok yüksek ya da siyasal enjeksiyon mekânları konumunda. KYK‘da fiyatlar 345-750 lira arasında, özel yurtlarda ise 15 bin liradan başlıyor.
- Öğrencilerin yüzde 5.6’sı devletten burs, yüzde 12’si eğitim kredisi alıyor. Oran %20’yi bulmuyor. KYK bursları lisans öğrencileri için 2500 lira, doktora öğrencileri için 3.750 lira. Ancak burs ve kredi alma koşulları çok zor. Vakıf üniversitelerinde öğrencilerin yüzde 15’i tam ve yarım burslu. Devlette yıllık harç ücretleri alım gücüne göre yüksek ve 30.000- 105.000 TL arasında değişiyor. Özel üniversitelerde ücretler astronomik ve sosyal bölümlerde 200-650 bin lira arasında.
Bu tablo çok açık: Dar gelirli ailelerin çocuklarının üniversite öğrenimi görmesini çok zor…
Sorunun çözümü, kamunun üniversite öğrencilerinin barınma kapasitesini genişletmesi ve beslenmeyi ise ücretsiz yapması. İş dünyasının kendi ihtiyaçları olan elemanlara üniversite döneminde burs verip okutarak, üniversite öğrenimi sırasında zorluk yaşamalarının önüne geçmeleri gerekiyor. Bununla gençlerin kültürel değerlerle iç içe, donanımlı yetişmeleri sağlanır. İşte o zaman üniversite gençliği aydınlık geleceğin neferleri olur.
GÜNÜN NOTU:
Fitch’in, ‘’Belirsizlik sürüyor‘’ yorumu, ekonomi yönetimi için önemli bir uyarıcı özellik taşıyor.
