Türk girişimcilerinin Manchester’da kurduğu Fizix, Ankara’da akıllı şehirler ve akıllı fabrikalar için yeni nesil sensörler üretiyor, yapay zekâlı yazılım çözümleri geliştiriyor. Resmen 2021’de kurulmuş bu ‘yüksek teknoloji şirketi’ sadece dört yılda ülkemizdeki demir çelik, çimento, kimya fabrikalarını, maden ve enerji tesislerini kendisine ‘müşteri yapmış’ durumda. Yurt dışından benzer sektörlerdeki müşterilerine de sensör ve donanımlarla birlikte yazılım ihracatı gerçekleştiriyor. Bünyesinde OYAK Çimento’yu da bulunduran dünyanın en büyük üçüncü çimento üreticisi TCC Group Holding’in iştiraki CIMPOR Global’in fabrikalarında başlayan ‘uygulama’ yakın zamanda medyaya yansıdı. Türkiye, Portekiz, Afrika, Çin ve Tayvan’daki 25 fabrika için 10 bin 500 sensörlük bu dev proje, 2026’da 14 ülkeye yayılmış olacak. Fizix’in CEO’su Kadem Berker Yaşar ile sohbet ediyoruz. Kendisine ‘aslında ne yaptıklarını ve Fizix’in hikayesini’ sordum, şöyle yanıtladı:
“Projemiz, makine hasarlarını ve durmaya bağlı iş gücü, enerji kayıplarını azaltacak. Verimlilik sağlayacak ve emisyon azaltacak. Çok daha az enerji tüketilecek ve daha düşük CO2 ayak izi sağlanacak. Acil ve riskli bakım, onarım müdahaleleri azalacak ki böylece İş Sağlığı ve Güvenliği çok daha iyi olacak. Cimpor’a 5 yılda 50 milyon dolarlık ‘tasarruf katkısı’ sağlamayı planladık. Fizix, İngiltere merkezli, Baş Teknoloji Yöneticimiz (CTO) Fatih Altunel ile ‘her zaman global olalım’ diye orada kurduk. Şu anda Türkiye dışında Avustralya ve Körfez bölgesiyle de çok iş yapıyoruz. Fatih Bey ilk olarak 2019’da başlıyor ama firmayı 2021’de kuruyor. Kuruluştan beri ciromuz her yıl dolar bazında iki kat büyüdü. Sanayideki dijital dönüşüm, bakım ve dijitalleşmedeki donanımları, sensörleri ve bağlı tüm gömme yazılımlarla dijital ikiz yazılımlarını üretip sunuyoruz. Sadece donanım takmakla bitmiyor, o makine ve bölgenin sağladığı düzenli verileri sunuyoruz. Bugüne kadar müşterilerimize 20 milyon dolarlık değer kattık.”
Ciro ve ihracat katlanarak büyüyor!
Kadem Berker Yaşar’a Fizix’in büyüme ivmesini soruyorum. Yaşar, şu bilgileri aktardı: “Fizix’de 37 kişi çalışıyor. Ar-Ge merkezimiz Ankara’da, diğer illerde satış ve destek arkadaşlarımız var. Sensörde seri üretime geçtik, proje bazlı üretiyorduk ama şimdi stoklamaya da başladık. Çünkü dünya genelinde siparişler hızla arttı. 2022’de düzenli sensör siparişlerimiz yılda 50-100 adetlerdeyken 1000, 10.000, 15.000 bin adetlere yükseldi. Tabii ki sensör ve donanımın yanı sıra orada yazılım da kuruluyor. Aslında genellikle donanımı satmıyoruz, bu donanıma akan veri başına para alıyoruz. Bize aylık ödeme yapıyorlar. Geçen yıl 400 bin Euro’luk ihracat yapmıştık bu yıl üç katı olacak. Önceki yıl 120 bin dolardı. Bu sene 1,2 milyon Euro’luk ihracat olacak. Ciromuz ise geçen yıl 2 milyon Euro’ydu, bu sene 4 milyon Euro olacak. 5 yılın sonunda da ciromuzun 30 milyon Euro’ya ulaşmasını hedefliyoruz. Şu anda sensör üretim kapasitemiz yüksek yılda yaklaşık 100 bin adet donanım üretebiliriz. Yıllık üretimimiz 30 bin adet donanıma oturuyor gibi görünüyor. İlk yatırım turumuzda yaklaşık 6 milyon Euro’luk değer oluşmuştu. Bu sene yatırımcıları reddettik ve ‘daha sonra yatırım alırız’ dedik. Çünkü 3 yıl içinde değerimizin 100 milyon Euro olacağını görüyoruz.”
■ İhracatçı sanayicimiz neden ‘ÜFE’lenmek istiyor?
Çimento Cam Seramik ve Toprak Ürünleri İhracatçılar Birliği Başkanı Erdem Çenesiz ile UNICERA iftarında sohbet ettik. Söz yine döndü, dolaştı ve sanayi sektörlerinin özellikle de ihracatçıların 2024’de yaşadığı, bu yıl da devam edeceği anlaşılan ‘düşük kur, yüksek enflasyon’ çilesine geldi.
Diğer sanayicilerle bu meseleyi konuşurken genellikle kısık sesle “yüzde 5 ihracatçıya kur farkı ödensin” cümlesini duyarken Çenesiz, ‘ülkemizin en yüksek yerli katma değerli ihracatını yapan sektörü’ adına net bir mesaj verdi: “Biz, ÜFE kadar kur farkı ödenmesini adil buluyoruz.” Onun bu önerisine göre kur farkı olarak ne ödenmeli? Şubat ayı ÜFE oranı dahil yıllık ÜFE yüzde 25,21 oldu. 9 Mart itibariyle yıllık değer artışı dolarda yüzde 14,30 ve Euro’da ise yüzde 13,18’de kalmış durumda. Bu verilere göre “ihracatçı sanayicimiz ÜFE’lenirse güçlü bir nefes alacak” diyebiliriz.
