2022‘de vekalet savaşlarıyla yürütülen dünya egemenliği mücadelesi, baskıcı rejimler için bir davetiye oldu. Ama insanlık tarihinde hep ilerleme yanlıları kazandı.
2022 insanlığa yepyeni dersler yaşattı… Rusya’nın Ukrayna’ya olan müdahalesi ile başlayan süreç dünyayı 3. Dünya Savaşı’nın eşiğine getirdi. Nükleer silahların ne menem bir tahribata hatta yok oluşa yol açabileceğini anladık.
Bu tehditler içinde ‘’vekalet savaşları‘’nın tanığı olduk. Artık taraflar birbirleriyle direk çatışmak yerine savaşı ‘’paralı ordular‘’ ile yürütüyor. Buysa gerilimi daha uzun süreli ve o oranda nerdeyse hayatımızdan çıkmış olarak gözükmez kılıyor.
Vekalet savaşının gerisindeki görünür nedeni petrol ve fosil kaynaklara sahip olma dürtüsü yatıyor. Ama bu dürtüyü tetikleyen temel neden dünya egemenliği. 75 yıldır dünya lideri olan ABD‘ye, Çin ciddi bir rakip ve pahası ne olursa olsun bunu ele geçirmeye çalışıyor. Rusya ise topraklarını genişleterek dünya liderliğinin bir yerinde durmaya çalışıyor. 2022‘deki çatışmaları dünya liderliği üstüne okumaya çalıştığımızda Orta Doğu, Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika’daki tüm çatışmaların ve egemenlik savaşlarının nedeni ortaya çıkıyor.
2022 bize bir şey daha öğretti: İktisadi büyüme dediğimiz olgu artık hızlı çalışmıyor. Çeşitli nedenleri var, en önemlisi hammadde kaynaklarının sahibi olan ülkelerde ortaya çıkan yeni milliyetçilik. Bunun sonucu Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin ‘’yeni normal’’i bir büyüme ritmi olarak kabul etmelerini gerektiriyor. Hızlı bir ekonomik büyüme olmayınca, hem halka dönük çözümler azalıyor, hem de demokratik rejimlerin işi zorlaşıyor.
İşte bu demokrasinin ateşle sınavı… Demokrasi dışı rejim arayışları için de bir davetiye kapısı. Evet, görünen o ki, zorlu bir yıla kapı araladık. Ama insanlık tarihi hep ilerlemek ve dondurmak arasında bir mücadelenin tarihi değil mi? Adına uygarlık dediğimiz bugünlere geldiğimize göre bu mücadelenin galibi hep ilerleme yanlıları.
Bunun için umut en büyük silah, bizi var eden en büyük sermaye. Bu yüzden inadına ‘’umut’’ ve ‘’yarınlara merhaba’’…
EKONOMİ gazetesi ailesi olarak yeni yılın bu ilk iş gününde Türkiye’nin çarklarını döndüren dost okurlarımıza sağlık, afiyet ve hayırlı işler diliyorum.
GÜNÜN NOTU:
Dünya nüfusu 2022’de 8 milyara ulaştı, bu nüfusun yarısının boğaz tokluğuyla yaşaması insanlığın büyük görevini hatırlatıyor.
