Dijitalleşme, mesleki bağımsızlık ve geleceğin mesleğini yaratma amacıyla yapılan yönetmelik değişiklikleri; mali müşavirlik mesleğinde uygulama birliğini güçlendirmeyi, belirsizlikleri ortadan kaldırmayı ve mesleğin değişen koşullara uyumunu sağlamayı hedefliyor.
Mali müşavirlik mesleği, değişen ekonomik koşulların ve hızla gelişen teknolojinin tam merkezinde yer almaktadır. Bu gerçeklik, mevzuatımızın da günün ihtiyaçlarına uygun, sade ve uygulanabilir olmasını gerekli kılmaktadır. 14 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişiklikleri bu gerekliliğin doğal ve kaçınılmaz bir sonucudur. Yapılan düzenlemelerle mesleki faaliyetlerin daha açık kurallara bağlanması, uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi ve meslek mensuplarımızın değişen koşullara uyumunun güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan değişikliklerin bazılarına değinelim:
TÜRMOB tarafından geliştirilen ve uzun yıllardır kullanılmakta olan e-Birlik sistemi, meslek mensubu, Oda, TÜRMOB arasındaki işlemleri elektronik ortama taşımış hem zaman hem maliyet açısından önemli kazanımlar sağlamıştır. Çalışanlar listesi, büro tescili ve vize işlemlerinin bu sistem üzerinden yürütülebilmesi, dijitalleşme sürecinin mesleki uygulamalara somut biçimde yansıtılmasıdır. Aynı zamanda Kanun’a aykırılık taşıyan veya uygulamada tereddüt yaratan hükümlerin ayıklanmasıyla mevzuat bütünlüğü güçlendirilmiştir.
Ev-ofis (Home-ofis) uygulamasına sınırlı bir çerçevede imkan tanınarak; ticari faaliyet, hizmet akdi ve bağımsızlık ilkelerine ilişkin tartışmalı alanlar netleşmektedir. Bu düzenlemeler, meslek mensuplarının çalışma biçimlerini serbestleştirmekten ziyade, uygulamada belirsizlik yaratan hususları açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Ev-ofis ve paylaşımlı ofis kullanımı genel kural olarak yasaklı olmaya devam etmekte; yalnızca Birlik Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek objektif kriterleri sağlayan meslek mensupları için istisnai ve kontrollü bir imkân öngörülmektedir.
Anonim şirketlerde bağımsız yönetim kurulu üyeliği ticari faaliyet sayılmamakla birlikte, mesleki bağımsızlığı ve tarafsızlığı zedeleyebilecek, söz konusu şirketle hizmet ilişkileri yasaklanarak açık sınırlar getirilmiştir. Öte yandan, anonim şirketlerde normal yönetim kurulu üyeliğinin de aynı çerçevede, yasa değişikliği yapılarak mümkün olması yönündeki talebimiz devam etmektedir. Böylece, meslek mensuplarının şirket yönetimlerine daha fazla değer katabilmelerinin de önü açılacaktır.
Çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensupları, mesleki unvanlarını ve yetkilerini kullanmamak kaydıyla, 3568 sayılı Kanunun 2’nci maddesinde yazılı işlerin dışındaki işlerin yürütülmesi amacıyla gerçek ve tüzelkişilere tabi ve onların işyerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile çalışabileceklerdir. Ayrıca, yapılan değişiklikle sosyal güvenlik mevzuatının izin verdiği ölçüde, çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensuplarının ortağı oldukları kendi mesleki şirketlerinde veya başka bağımsız denetim kuruluşlarının denetim ekiplerinde hizmet akdi ile çalışabilmelerine de izin verilmiştir. Böylece meslek mensuplarının 4/A sigorta kolu kapsamında çalışabilmelerinin ve emekli olabilmelerinin önü açılmıştır.
Öte yandan, çalışanlar listesine kayıtlı olmayan serbest muhasebeci mali müşavirler, önceden olduğu gibi hizmet akdi ile çalıştıkları firmaların beyannamelerini (sadece bir firmanın) göndermeye devam edebileceklerdir. Bu konuda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Disiplin süreçlerinde ise hız, etkinlik ve kamu yararı ön planda tutulmuştur. Elektronik tebligat ve işlemlerle vergi güvenliğini tehdit eden gecikmelerin önüne geçilmesi hedeflenmiştir.
Son olarak, deprem ve olağanüstü ekonomik koşullar nedeniyle eğitim yükümlülüklerini tamamlayamayan meslektaşlarımız için getirilen geçiş süresi, dayanışma anlayışımızın bir yansımasıdır. Bu düzenlemeler, mesleğimizin itibarını, bağımsızlığını ve geleceğini birlikte güçlendirme iradesinin ürünüdür.
Beyanname Sürecinde Mesleki Sorumluluk ve Yetki Dengesi
Muhasebe yapmak, finansal tabloları oluşturmak ve beyannameleri hazırlayıp göndermek Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin; ödenmesi gereken verginin doğruluğunu tasdik işlemleri ise Yeminli Mali Müşavirlerin görev alanıdır. Bu görev paylaşımı, mesleğin uzmanlık, sorumluluk ve liyakat esasına dayanan yapısının temelini oluşturmaktadır. Bu çerçevede, istisnasız tüm beyannamelerin mali müşavirler tarafından hazırlanması ve onaylanması gerektiği yönündeki görüşümüz nettir. Beyanname onayı, devlet adına yapılan önemli bir ön kontrol mekanizması olup, kayıt dışılıkla mücadele ve kamu gelirlerinin güvenliği açısından vazgeçilmezdir. Bu anlayış doğrultusunda, SMMM’lerin yetki kapsamının genişletilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile görüşmelerimiz ve çalışmalarımız devam etmektedir. Amacımız, mesleki sorumluluğu esas alan, mali sistemin bütünlüğünü güçlendiren bir uygulama zemininin oluşturulmasıdır.
SÜRGEM: Mesleğin Geleceğine Yapılan Stratejik Yatırım
Sürekli değişen mevzuat ve artan uzmanlık ihtiyacı, mali müşavirlik mesleğinde sürekli eğitimi vazgeçilmez hale getirmiştir. Bu anlayışla kurduğumuz Sürekli Mesleki Geliştirme Eğitim Merkezi (SÜRGEM), bugün yalnızca eğitim düzenleyen bir yapı değil; erişilebilir ve sürekli öğrenmeyi mümkün kılan güçlü bir altyapıdır.
1 Haziran 2023’ten bu yana yürüttüğümüz senkron ve asenkron eğitimlerle on binlerce kişiye ücretsiz erişim sağladık. TÜRMOB’a bağlı Odalarla yürütülen gelir ve kurumlar vergisi ile enflasyon muhasebesi eğitimleri gerçekleştirdik. Ayrıca sürdürülebilirlik, konkordato, bilirkişilik ve iflas idare memurluğu gibi alanlardaki eğitimlerle SÜRGEM’i, yalnızca mesleğin değil, kamunun da güven duyduğu bir eğitim paydaşı haline getirmeye devam ediyoruz.
