Eğer uyulmayacaksa anayasa üretmenin faydası yoktur. Anayasa, mevcut patrona güç aktarmak ve onu kutsamak yerine, gelecek kuşaklara ilham, yöntem, değer ve vizyon kazandıran yasal metindir.
Anayasanın net tanımlarından biri şudur: “Örgütlenmiş bir toplumda devletin yönetim biçimini belirten, yasama, yürütme, yargılama erklerinin nasıl kullanılacağını gösteren, yurttaşların hak ve ödevlerini, özgürlüklerini saptayan ve düzenleyen, yasa sıralamasında en önde gelen yasa.”
Bunu kurumlara uyguladığınızda benzer tanıma varırsınız; şirketin yönetim biçimini belirten, yönetim, icra, denetim erklerinin nasıl kullanılacağını gösteren, çalışanların, paydaşların hak ve ödevlerini, özgürlüklerini saptayan, düzenleyen, kurum ilkeleri içinde en önde gelen yasa...
ANAYASA KİTAPTA DURDUĞU GİBİ HAYATTA DURMAZ
Söz konusu aile olunca tanım daha da netlik kazanır; “aile şirketlerinin belli bir misyon ve vizyon doğrultusunda; büyümesi, kurumsallaşması ve varlığını koruması için düzenlenen kurallar bütünüdür. Rollerin atanması ve yetkililerin belirlenmesi adına, canlı bir belgedir ve önemlidir.
Ancak bu anayasa, kitapçıkta durduğu gibi kurumda durmaz. Farklı davranır. Zira gerek oluşturma aşamasında gerek uygulamada, kurum değerlerine, sektör ve üretim dinamiklerine sadakat olup olmadığı, hayati fark yaratacaktır. Uyulmayan bir aile anayasası, kesinlikle yok hükmündedir.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Aile anayasasına dair…
Sürdürülebilir kılmaya yeterli midir?
Gereklidir ama yeterli değildir. Mutabakattan ziyade kurucuların direktiflerinden yola çıkılarak patronu yetkiyle donatıp kendi krallığının buyruklarıyla doldurmuşsanız, şirketinizden olabilirsiniz.
Anayasayı kimler nasıl hazırlamalı?
Bu, profesyonel uzmanlık desteği almayı gerektiren bir süreçtir ve bu destek sürecin %20’sinden ibarettir. Sürecin %80’i şirket kültürü, aile yapısı, gelecek nesillere dair tasavvurlarla şekillenir.
NOT
AİLE ANAYASASI HUKUKİ HÜVİYETE DAYANDIRILMALI
Nice aileler gördüm, anayasası yoktu ama yaşadı. Nice anayasalar gördüm, aileyi de kurumu da batırdı. Gelecek kuşaklarda da var olmak isteyen patronlar; “anayasacı geldi hanımmm” nidalarına kulak kabartmadan önce sizin de uyacağınız bir ilkeler manzumesi murat edin ve bunu uygulayın.
KURUMSALLAŞMA LÛGATI
Misyon: Varoluş amacı, temel görevi, neden varız sorusunun cevabı, bugüne odaklı stratejik hedef
Vizyon: Gelecekte ulaşılmak istenen nihai hedef, geleceğin resmini ifade eden uzun vadeli görüş
Değerler: Doğru- yanlış, iyi-kötü, güzel-çirkin ayırtında kabul edilen inançlar, standartlar bütünü
Strateji: Hedefe ulaşmak için uzun vadede planlanan yöntem, eylem ve kararlar bütünü
