MEHMET ALTAY YEGİN - Uluslararası Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği Yönetim Kurulu Başkanı
Küresel ticarette güven ve sürdürülebilir büyümenin sağlanmasında sektör kuruluşlarının rolü önemlidir. Bu kuruluşlar her bir üyesinden aldığı görüş, öneri ve fikirleri ilgili resmi makamlara aktarmakla mükelleftir. Böylece, anılan kuruluşlar işleyen sistemin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu bilinçle Uluslararası Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği 2025 yılında vizyon ve misyonuna iki yeni tümce eklemiştir.
Dernek vizyonuna “WCO nezdinde söz sahibi, küresel AEO standartlarını şekillendiren ve üyelerine uluslararası ticarette rekabet avantajı sağlayan öncü kuruluş olmak”, dernek misyonuna da “…üyelerimizin uluslararası ticarette rekabet gücünü YYS standartlarıyla desteklemek, eğitimlerle kapasite geliştirmek ve kamu-özel sektör iş birliğini güçlendirmektir” ibareleri eklenmiştir.
Konuya Uluslararası Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği’nin stratejik planından hareketle yaklaşmak gerekirse;
Stratejik fedefler:
- Üye sayısını ve etki alanını genişletmek,
- Bölgesel temsilcilikleri artırmak,
- Eğitim ve sertifikasyon programlarını geliştirmek,
- YYS sertifikasyon süreçlerinin tamamını dijital platforma taşınmasını sağlamak,
- Gümrük idareleriyle ortak akreditasyon programları başlatmak,
Küresel İş Birliklerini Güçlendirmek:
- Dünya Gümrük Örgütü (WCO) ile proje ortaklıkları kurmak,
- AB ve ABD/C-TPAT programlarıyla karşılıklı tanıma anlaşmaları için yurt dışı faaliyetleri gerçekleştirmek,
Dijital dönüşüm ve veri paylaşımı:
- UYYSD portalında “Blockchain” tabanlı güvenli belge paylaşım sistemi pilot uygulamasını hayata geçirmek,
- Üyeler için "YYS Risk Yönetimi “Dashboard”u nu hayata geçirmek,
Performans göstergeleri:
- Üye memnuniyeti anketi gerçekleştirmek,
- Eğitim programlarını çoğaltmak,
- Medyada yer alma sayısını artırmak, küresel ticaretin karmaşıklaşan dünyasında güven ve standartlar ile iş birlikleri gibi olgular kritik hale geldi. Uluslararası Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği bu üç unsuru bir araya getirerek tedarik zincirlerinin omurgasını oluşturmaktadır.
Birlik veya dernek statüsünde varlıklarını devam ettiren sektör kuruluşlarının yürüttükleri faaliyetleri ile küresel ticaretin sürdürülebilirliğine katkısını şöyle sıralayabiliriz:
- Sektör kuruluşları, uluslararası kabul görmüş sertifikalar (AEO gibi) sayesinde şeffaflığı artırır, üyelerin uyumluluk süreçleri tek bir çatıda denetler. Maliyetleri düşürür: örneğin, YYS sertifikalı firmalar gümrüklerde hızlı geçiş avantajıyla lojistik maliyetlerini %25’e kadar azaltabilir.
- Sektör kuruluşları küresel rekabette fark yaratır. Dünya standartlarını şekillendiren sektörel dernekler, üyelerine "öncelikli ticaret ortağı" statüsü kazandırır. Bu konuda Derneğimizin atacağı somut adımlardan bir tanesi de sürdürülebilirlik için “kritik üçlü” olarak adlandırdığımız eğitim, yurt dışı faaliyetleri ve dijitalleşmedir. Kapasite geliştiren eğitimler UYYSD Akademi iş birliğiyle hayata geçirdiği "YYS Süreç Yönetim Programı" ve KOBİ’lere uluslararası ticaret ile ilgili tamamlayıcı eğitimler.
- Sektör kuruluşları, hükümetler ve uluslararası kuruluşlar nezdinde üyelerinin çıkarlarını savunur. Örnek vermek gerekirse: Türkiye-Birleşik Krallık Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) için “HM Revenue & Customs” ziyaretimizin olumlu sonuçlarını dile getirebiliriz. “Dijital Dönüşüm” de diğer bir önelik olarak değerlendirilebilir. “YYS Risk Yönetimi Dashboard”u gibi araçlarla üyeler, gerçek zamanlı uyum takibi yapabilecektir.
- Sektör kuruluşları, farklı coğrafyaları birleştirmek amacıyla kendi aralarında küresel bir ağ oluşturarak, bunu uluslararası ticaretin gelişimde bir enstrüman olarak kullanabilir. Sektör dernekleri, yerel bilgiyi küresele taşır. Örnek vermek gerekirse: Asya’daki bir üyenin lojistik deneyimi, Avrupa’daki üyeye rehber olabilmektedir. Öte yandan, kriz dönemlerinde sektörel kuruluşlar karşı tarafla irtibata geçerek kolektif çözümler üretebilmektedir. Özellikle Coronavirüs Pandemisinin yoğun yaşandığı dönemde AEO firmaları, tedarik zinciri kesintilerini daha hızlı aşmayı böyle sağlamışlardı.
UYYSD olarak 2026 vizyonumuz WCO’da asıl üye olarak Türkiye’nin küresel ticaret politikalarında söz sahibi olmasıdır. Günümüzde küresel ticaretin geleceği; güven, standartlar ve iş birlikleri üzerine inşa ediliyor. UYYS Derneği gibi yapılar, bu üçlüyü bir araya getirerek;
- KOBİ’ler dahil imalatçı-ihracatçı firmaların pazarda rekabet şansını artırıyor,
- Dijitalleşmeyi hızlandırıyor,
- Sürdürülebilir büyümeye altyapı hazırlıyor.
Yirmibirinci yüzyılın dijitalleşen ticaret ortamında sektörel dernekler, geleneksel işlevlerinin çok ötesine geçerek, adeta "küresel ticaret mimarları" rolünü üstlenmişlerdir. UYYS Derneği gibi yapılar, üyelerine sağladıkları teknik destek ve ağ olanaklarının yanı sıra, uluslararası standartların belirlenmesinde, hükümetler arası anlaşmaların şekillendirilmesinde ve sektörel dönüşümün yönlendirilmesinde aktif olarak yer almaktadır.
Sektör kuruluşları, küresel ticaretin güven köprüleridir. Üyeleri de bu köprüleri inşa eden mimarlardır. Bu anlamda UYYSD olarak adımlarınızı sağlam, vizyonunuz net belirliyoruz.
Sonuç olarak, sektör kuruluşları küresel ticaretin güvenilir, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir şekilde büyümesinde kilit rol oynamaktadır. UYYS Derneği'nin stratejik planı, bu rolün nasıl somut adımlara dönüştürülebileceğini göstermektedir. Tüm paydaşları, bu dönüşümün bir parçası olmaya ve Türkiye'nin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirmeye davet ediyoruz.
