Şu anda dünyanın başı, bir hadsiz yüzünden belada… Ancak hadsizlik sadece Trump’ın özelliği değil. İş dünyasında adeta bir salgın gibi, haddini aşan, zalim, küstah, tiran yöneticiler salgını var.
Mevlana’ya sormuşlar; “o kadar okursun, yazarsın, söylersin de ne bilirsin?” Mevlana’nın cevabı, 800 yıl sonrasında hâlâ gündeme ışık tutar; “Haddimi bilirim.” Kısaca her şeyi bilmene gerek yok, haddini bil, yeter diyor. Sadi Şirazi de ekliyor; “ne kadar bilirsen bil, bilmediğin haddinse, hiçsin...”
Şu had meselesi de nereden çıktı? Neticede bu bir ekonomi yazısı… Ekonominin hadsizlikle ne ilgisi var? Şu ilgisi var; enflasyonun bizzat kendisi, ekonominin hadsizliği, ahlak bozuculuğu, fiyatların haddi aşması, tüketimin hadden taşması, piyasanın, haddini bilmez hadsizlerle dolup taşmasıdır.
KOLTUĞUNDAN ALDIĞI GÜÇLE…
Ortalık, mum kadar ışık vermediği halde kendini ay kadar parlak sananlarla dolu… Her şeyi biliyorlar, her soruna bir cevapları var ve her şeye hakları olduğunu sanıyorlar. Hele ki para sahibi olup da edep sahibi olmayan bir kitle var ki, maddi gücü çenesine vurmuş, istek, emir yağdırıyorlar.
Hadsizlik, edep-erkân yoksunu kişilerin cesaret patlamasıdır. Bilmez ama bilmediğini dahi bilmez. Bu yüzden cehaletini size dayatır. Bu, kamu görevlisi de olur, tepe yöneticisi de… Ancak koltuğundan aldığı güçle, sizi baskılar, bezdirir. Bilgisizliğinin sınırları sonsuzdur bu gibi yöneticilerin…
İKİ SORU İKİ CEVAP / Hadsizliğe dair…
Böylelerine haddini bildirmek mümkün mü?
Bunun için erdemli cesaret gerektirir. Zira hadsiz, nerede duracağını bilmediği gibi onu uyarana düşmanlık besler. Uyaran; çalışanı ise işten atar, astı ise soruşturma açtırır, ama yine de mümkün.
Hadsiz size zarar verecekse ne yapmalı?
Haddini bilmeyene susarak cevap vermek, bağırarak cevap vermekten daha etkili olabilir. Neticede kartal, sinek avlamaz. Yine de hadsizi uyarmayınca, zulmü artar, yaptığını kendine hak olarak görür.
NOT
HADSİZLİK PANDEMİSİ DÜNYANIN SORUNU
Cehalet, giderilebilirdir… Öğretirsin; geçer. Ama cehlinden dahi habersiz hadsiz için dur durak yoktur ve kronik enflasyonun çürüttüğü iş ahlakı içinde böylelerinin hem sayısı hem de cüreti artıyor ne yazık ki… Tanrı sizi had bilmez yöneticilerden, ortaklardan, bakanından, bakmayanından korusun…
HADSİZLİK LÛGATI
Hadsiz insan: Sınırlarını aşan, başkasının hakkına, kişisel alanına giren, densiz, saygısızların genel adı
Saygısız insan: Kaba, terbiyesiz, aşırı özgüvenli, şımartılmış veya zarar vermeye cesaretlendirilmiş
Tiran yönetici: Yasaların kısıtlayamadığı, mutlak gücü elinde bulunduran, genelde zalim yöntemli
Küstah insan: Başkalarına karşı üstünlük taslayan, utanmazlıkla şekillendirilmiş güçsever ruh hali
