KAMİL Kılıç, 2004 yılında Işık Üniversitesi Matematik Bölümünü bitirdikten sonra Marmara Üniversitesi’nde MIS, Yönetim Bilişim Sistemleri ve Mühendisliği eğitimi gördü. Texas Austin Üniversitesi’nde teknolojinin ticarileştirilmesi üzerine eğitim aldı.
Başlangıçta bir işe girmek yerine girişimciliği seçti, 2006 yılında “vekilimkim.com”u kurdu. Bu girişimini şöyle tanıttı:
- Seçilen milletvekillerini daha iyi tanıyalım, karşılaştırma yapabilecek platformu oluşturalım.
Hemen ardından bir platforma daha imza attı:
- Bebelog…
Bu platformu da şöyle tanımladı:
- Bebeklerin Facebook’u: Bebeğin ana rahminden doğumuna ve 2 yaşına kadarki büyüme döneminin tüm video ve fotoğrafları yüklenebilecek.
“Bebelog” düşündüğünden hızlı ilerledi, o günler için yakaladığı en iyi teklifi gördüğü anda sattı, o parayla bedelli askerlik yaptı. Askerlik dönüşü toplu alımların yoğunluğunu dikkate alarak bir iş fikri geliştirdi:
- bizekacaolur
Hemen ardından “tekno girişim” desteği alarak bir başka girişime yelken açtı:
- Booxpub…
“Booxpub”ı kurarken şu verilerden yola çıktı:
- Türkiye’de haftada 400 kitabın rafa çıkması söz konusu. Ancak, raflarda yer bulamıyor. “Booxpub”, yüzlerce kitabın anında görülebilmesine olanak sağlıyor. Okuyucu yeni çıkan kitaplar hakkında bilgiler alabiliyor, karşılaştırma yapabiliyor.
Bu verileri toparlarken ulaştığı şu bilgiye üzüldü:
- Kitap, alışveriş listesi hazırlanırken ancak 27’nci sırada yer alabiliyor.
Analiz, girişimcilik ve iş modeli geliştirme kabiliyeti, öğrencilik yıllarında ona şu lakabın yakıştırılmasına yol açtı:
- Proje Kamil…
Kamil Kılıç, bir yandan sık sık yeni girişimlere yelken açarken, diğer taraftan farklı şirketlerde görev aldı. En son Körfez GYO’da Pazarlama Müdürü iken 2015 yılında kararını verdi:
- Şimdiye kadar sandalla güvenli bir şekilde fazla açılmadan ağır ağır yol aldım. Artık denize atlamanın zamanı geldi.
İstifa etti, 6 ay işsiz kaldı. Kendi işini kurma kararına bazı arkadaşları da katıldı. Şirket kuruldu:
- Letven Ventures…
Letven Ventures’in ardından “Letven Capital”i kurdu. Bu şirketleri kurarken işin şu yanı hiç aklından çıkmadı:
- Girişimcilik hiç bitmeyen bir MAÇ (mücadele, azim, çaba) gibi uzun soluklu kondisyon gerektiriyor. İnatçı olmak lazım.
Başarısızlıklar yaşadı, iki evini ipotek etmek zorunda kaldı. Dip noktasından tekrar yükselmeye başladı:
- 7 Aralık 2021’de ilk yatırım geldi. Bireysel emeklilik fonları, portföy yatırım şirketlerinden yatırım aldık. Yatırım aldığımız fon sayısı 40’a yakındı.
Ruhi Sanyer’le birlikte geçenlerde Letven Capital Genel Müdürü Kamil Kılıç’la buluştuk, öyküsünü dinledik:
- Bizim işimizin ivmelenmesinde BES fonlarının girişim sermayesi yatırım fonlarına (GSYF) yatırım yapma zorunluluğu kararının önemli etkisi var.
Genç MÜSİAD ve daha sonra MÜSİAD’da aktif şekilde yer aldığını belirtti:
- MÜSİAD’ın Anadolu’ya yaygın üye ağı, girişim için önemli potansiyel oldu. 18 ilde 2 bin 500 iş insanı ile görüştüm, planlarımı anlattı. Yüzde 2’si ilk yatırımcılarımız arasında yerini aldı.
Türkiye’de faaliyet gösteren 71 portföy yönetim şirketinden biri olduklarını kaydetti:
- Yaklaşık 7 milyar lira (200 milyon dolar) fon büyüklüğümüz, 8 adet Girişim Sermayesi Fonumuz var.
“Proje Kamil” liderliğinde kurulan Letven, topladığı fonlarla mobiliteden tarıma, yapay zekadan batarya teknolojilerine uzanan 25 girişime yatırım yaptı…
Söz konusu girişimlerin büyüme yolculuklarında tetikleyici rol oynadı…
Yatırımları Altınay’dan Rakun’a kadar uzanıyor
LETVEN Capital Genel Müdürü Kamil Kılıç, yatırım yaptıkları girişim ve şirketlerden bazılarını sıraladı:
- Altınay Savunma Teknolojileri, Altınay Robot Sistemleri, Linktera, Actio, Lojimod, Ztech, Bobu, Bridgesoft, Agromini, Alova Farm, Bayır, Robio, HASFIN, Bloom & Fresh.
Yatırımlarını aktardıkları kaynaklara göre sınıfladı:
- Tarım, gıda ve teknolojileri alanında, gıda sağlığı, gıda güvenliği, paketleme, görüntü işleme, fintech, hayvan sağlığı, sera teknolojilerine 40 milyon dolar yatırdık.
- Robotik alanda 3D metal işleme, robot üretimi, depolama teknolojilerine 25 milyon dolar yönlendirdik.
- Gayrimenkul teknolojileri alanında fintech girişimlerine 5 milyon dolar aktardık.
- Yeşil ekonomi hedefli inovasyon merkezine 10 milyon dolar yönlendirdik.
- Eğitim teknolojileri alanına 5 milyon dolar ayırdık.
- Venture studio ve labs girişimine de toplam 10 milyon dolar ayırdık, 40 girişime “seed yatırım” planlıyoruz.
Rakun’u ayrıca anlattı:
- Çok aktörlü girişimlere de yatırım yapıyoruz. Rakun, bunun örneklerindedir. Türkiye’nin yerli ve elektrikli motosikleti Rakun’da bir model kurduk ve yatırımcı olduk.
Rakun’u Ford Otosan’ın 2021 yılında inovatif bir fikir olarak başlattığını anımsattı:
- Actio Mobilite Teknolojileri, Driventure, Devinno Teknoloji, Altınay Elektromobilite’nin bir araya gelerek kurduğu girişim oldu. Letven Capital olarak, “Preo Girişim Sermayesi Yatırım Fonu”nun ilk yatırımını Actio Mobilite Teknolojileri’ne yönlendirdik.
TARS, 10 girişime yatırım yaptı, 1 milyar liraya ulaştı
LETVEN Capital Genel Müdürü Kamil Kılıç, “TARS Fonu”un tarım ve gıda teknolojileri alanında 3 yıldır yatırımlarını sürdürdüğünü bildirdi:
- 10 girişime yatırım yaparak 1 milyar lira büyüklüğe ulaşmıştık. Fon değeri 40 ayda 20 kat arttı.
Alova Tarım’da yatırımcı olduklarını belirtti:
- Yaban mersininin çeşitli türleri farklı iklimlerde yetiştirilebiliyor. Ülkemiz bu süper gıdanın üretiminde büyük potansiyele sahip.
Katma değer yaratan girişimlere yatırımı sürdüreceklerini vurguladı:
- Bu yıl 15 milyon dolarlık kaynakla uluslararası işbirlikleri ile ekosistem yatırımı yapıyoruz.
İki yatırıma daha işaret etti:
- Akıllı ilaçlamayla öne çıkan “Bridgesoft” ile akıllı sulama ile dikkati çeken “Agromini”de büyüme potansiyelinin yüksek olduğunu düşünüyoruz.
Bu iki girişimin sağladığı faydalar üzerinde durdu:
- Akıllı sulama sistemleri ile hem işletme hem su maliyetinden tasarruf sağlanıyor. Çiftçiye önemli katkısı oluyor.
- Akıllı ilaçlama sistemleri de tarım ilacı kullanımında tasarruf sağlıyor.
Girişim sermayesi yatırımı alanın ihracatı katlanıyor
LETVEN Capital Genel Müdürü Kamil Kılıç, konuyla ilgili araştırmalardan çıkan şu sonuca dikkat çekti:
- Girişim sermayesi yatırımı alan şirketlerin ihracatı, almayanları katlıyor. Yani, şirketlerin küresel oyuna dahil olması açısından da girişim sermayesinin rolü önemli.
Altınay’a yaptıkları yatırımları örnek gösterdi:
- İlk yatırım yaptığımız günlerde Altınay Teknoloji Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Altınay’a, “Altınay Savunma Teknolojileri’nde en geç 3 yıl içinde halka arza gideceğiz” demiştik.
- Dolar bazında 2.5 kat değer artışıyla halka arza götürdük. 1.8 milyar liralık halka arz yaptık. 1.2 milyar lirası Altınay’a sermaye oldu. Biz de yüzde 5 hisse satarak 400 milyon lira aldık.
GSYF’de 13 bin yatırımcı 260 milyar lira kaynak var
GİRİŞİM Sermayesi Fonları Derneği (GİSED) Başkanı olan Kamil Kılıç, Türkiye’nin girişim sermayesi fonu verilerini paylaştı:
- Türkiye’de 2022 yılı sonunda 162 adet GSFY vardı, 2024’te 346’ya çıktı, bugün 439’u buldu.
- 2022’de yatırımcı sayısı 3 bin 758 iken bugün 13 bin 8 oldu.
- Fon büyüklüğü 2022 yılında 66 milyar liraydı. 2024 sonunda 240 milyar liraya yükseldi. Şimdi 260 milyar liraya ulaştı.
- Yatırım yapılan şirket sayısı ise 1100.
Dünyadaki GSYF büyüklüğüne işaret etti:
- Dünyada GSYF’lerin toplamı 5 trilyon dolara ulaşıyor. Türkiye’nin buradan yüzde 1 pay alması gerekiyor. Bu da 50 milyar dolarlık büyüklük anlamına geliyor.
Bu büyüklüğe ulaşmanın yatırımcı sayısının artmasına bağlı olduğunu vurguladı:
- Bunu başarabilmemiz için 100 bin yatırımcıya ihtiyaç var.
Dünyada GSYF büyümesinin yüzde 85’inin kurumsal yatırımlardan sağlandığının altını çizdi:
- Şirketlerin servetlerini sermayeye çevirmesi, aile ofislerini, kurumsal girişim sermayesi fonlarını büyütmeyi teşvik edici mekanizmalara odaklanması gerekiyor.
Türkiye’de 100’e yakın kurumsal girişim sermayesinin 500 milyon dolar büyüklüğe sahip olduğunu irdeledi:
- Her yıl değişmekle birlikte 80-100 milyon dolar yatırım yapıyorlar.
