Ortada gölge varsa, bir yerler, ışıktan saklanıyor demektir. Bu durumda testiyi kıranla suyu getireni karıştırabilirsin. Hele ki gölgeler uzamaya başlamışsa o diyarda karanlık gece yaklaşıyor demektir.
1- SORUN: Dostoyevski’nin ilginç bir duası vardır; “Allah’ım bana baş edemeyeceğim bir şey vermeyeceğini biliyorum. Sadece bana bu kadar güvenmeseydin diyorum.” Baş edip edememe gücüne dair kaygı değil de maliyetine, ancak böylesi güzel vurgu yapılırdı. Maliyet, gölgelerde saklı…
2- ETKİSİ: Gücü bir üst siklete taşıyınca rekabet ikliminin değişmesi, sürecin tanımından gelir. Düşük gelir grubunda baş edebildiğiniz dertler, üst ligde dönüşmüş, belalar da ölçek değiştirmiştir. Dert terazisi genelde, diğer kefedeki talip olduğunuz güçle eşleniktir. Kontrolsüz güç, güç değildir zaten…
TEDBİRİNİ TERK EDEN GÜCÜNE KURBAN OLUR
3- ÇÖZÜM: Yolsuzluk, rüşvet, irtikâp ve benzeri belalar, her iklimde, her inanç sisteminde, her coğrafya ve gücün geliştiği her yapıda ola gelmiştir. Tedbiri alınmadıkça büyümüş, ülkeleri, kurumları helak etmiştir. Bunların özrü olmaz. Risk gerçekleşir, tedbir devreye girer ve yüksek maliyet ödenir.
4- YÖNTEM: Kayıp yılları hatırlıyorum; 1990’larda bu gerçeği en uzun yoldan öğrendik. Maliyetini 2001 kriziyle herkes ve her kesim ödedi. Ancak antikorlarını da geliştirdik. Daha şeffaf yapılar, hesap verebilirlik, kurumsal yönetişim ilkeleri gibi modern kavramlar oluşturduk. Şimdi ne durumdayız ki…
İKİ SORU İKİ CEVAP / Güce dair…
Gölge, güç kirliliği üretir mi?
Elbette… Gölgede yolsuzluk, usulsüzlük kalmasın. Kalmasın ki gölgelerin gücünü kullanıp kurumların itibarını kemirmeyebilelim. Türkiye’nin büyük ülke iddiası kirlenmiş güçle, gölgelerde gerçekleşemez.
Gölge zihni karartır mı?
Gölge, şeffaf ve aydınlık olmama halidir. Daha da hayati olanı; gölgeye mahal vermeyip, kurumları koruyayım derken, gölgelerin yıkıcı gücünden sakınabilmektir. Örnek mi? Misal; gölgelenmiş TÜİK.
NOT
BELÂ, GÖLGEYE ÂŞIKTIR
Gölge; ışıktan nasibini almama halidir. Oysa şeffaflık ışığı, gölgeye mahal vermez. Kurumlarımızı hesap verebilir, şeffaf kılarsak, kötülüğün yeşereceği gölge kalmaz. Şu andaki ekonomik katastrof, bilgi ve erdem eksikliğiyle oluşmuş gölgelerden kaynaklanıyor. Gölge, iblisin sarayında konaklar.
GÖLGE LÛGATI
Hesap verebilirlik: Mekânı aydınlatan projektöre benzer ve hesap veren ardında gölge bırakmaz
Şeffaflık: Gölgeden çıkma halidir ve ışığın aydınlığında, içi dışı bir olma ferahlığı, gücüdür
Gölgesizlik: Ateşin gölgesi yoktur zira kendisi; ışığıyla gölgeyi, gölgeleri çözen ve tanımlayandı
Gölgeli piyasa: İşlemlerin gizli kapaklı, etik kuralların geçersiz, kirliliğin kural olduğu karanlık piyasalar
