Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile düzenlediği basın toplantısında, ağustos ayı dış ticaret rakamlarını açıkladı.
Ticaret Bakanlığındaki toplantıda Türkiye ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinden itibaren hızlandığını, bunun, başta ihracat olmak üzere birçok makro ekonomik veride görüldüğünü bildiren Bolat, ülkenin ikinci çeyrekte yüzde 2,3, yılın ilk yarısı itibarıyla da yüzde 2,5 büyümeye ulaştığını hatırlattı.
Bolat, Türkiye'nin milli gelirinin, yılın ilk yarısında 1 trilyon 706 milyar doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktığını, ikinci çeyrekteki büyümenin 0,6 yüzde puanının net mal ve hizmetler ihracatından geldiğini söyledi.
İhracatta nisan ayından itibaren başlayan yükseliş ivmesinin ekonomik büyümeyi ve istihdamı da desteklediğine işaret eden Bolat, "Ekonomimiz, ikinci çeyrekte birinci çeyreğe kıyasla yüzde 1 büyüdü, bunun içinde de yüzde 1,6 puanlık net mal ve hizmetler ihracatının katkısı olmuştur." diye konuştu.
Bolat, güven endekslerinde de kayda değer artışlar yaşandığını, ülkenin CDS priminin 2 Eylül itibarıyla son 5 ayın en düşük rakamı olan 217,5 seviyesine gerilediğini, bu gelişmelerin ekonomi açısından sevindirici olduğunu kaydederek, küresel ekonomideki zorluklar ile jeopolitik risklerin enerji ve ham madde fiyatlarına olumsuz yansımalarına rağmen Türkiye'nin istikrarlı ve güven veren bir ortamda emin adımlarla koşmaya devam ettiğini belirtti.
Ağustos ayı ihracat rakamlarına ilişkin bilgi veren Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"Ağustosta ihracatımız, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1 artışla 23,5 milyar dolara çıktı, böylece en yüksek ağustos ayı ihracatına ulaştık. Bu, nisandaki yüzde 21'lik, hazirandaki yüzde 22'lik artışlardan sonraki en yüksek üçüncü artış oranıdır. Batıda ağustos ayı tatil ayı olarak nitelendirilmesine rağmen bu artış gerçekten büyük başarı. Buradaki artış, 1 milyar 766 milyon dolardır. Ocak-ağustos döneminde de ihracatımız 185 milyar dolarla rekor kırdı, ağustosta yıllıklandırılmış ihracatımız 280,3 milyar dolarla Cumhuriyet tarihimizin en yükseği oldu."
Bu yıl ihracatta ulaşılması beklenen hedefin 282 milyar dolar olduğunu, bu hedefe ulaşmak için sadece 1,7 milyar dolar kaldığını vurgulayan Bolat, son bir yılda ihracattaki değer artışının 11 milyar 235 milyon dolar olduğunu bildirdi.
Bolat, hizmetler ihracatının da ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış olarak tahmini 125 milyar dolara yükseldiğini belirterek, "Ocak ayındaki 122,5 milyar dolara kıyasla 2,5 milyar dolarlık artışımız var. Burada da hedefimiz yıl sonunda 128 milyar dolar. Savaşlara ve küresel arenadaki olumsuz gelişmelere rağmen turizm, taşımacılık, eğitim, sağlık, danışmanlık, bilişim, film, fuarcılık gibi bütün hizmet sektörleri başarıyla çalışıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamında 405,3 milyar dolara ulaşıldığına işaret eden Bolat, geçen yıl bu rakamın 396 milyar dolar olduğunu, mal ve hizmet ihracatı hedefinin 410 milyar dolar olduğunu kaydetti.
27 sektörün 17'sinde ihracat artışı
Hem ağustosta hem de yılın ilk 8 ayında 27 sektörün 17'sinde ihracat artışı olduğunu ifade eden Bolat, "Hazır giyim ve konfeksiyon çok önemli bir sektörümüz. Orada da azalış trendi giderek düştü. Bu sene hazır giyimde başa baş ya da artıya yıl sonuna kadar geçeceğiz. Çünkü siparişler Türkiye'ye dönmeye başladı. Tekstilde zaten artıdayız ilk 8 ay itibarıyla." dedi.
Bolat, emek yoğun sektörlerden deri ve ayakkabıda da performansın iyileşmekte olduğunu, halihazırda elektrik, elektronik, makine, demir-çelik, çimento, savunma ve havacılık sanayisi, iklimlendirme, madencilik, yaş meyve sebze, kuru meyve ve su ürünlerinde Türkiye'nin iyiye gittiğini söyledi.
Yılın 8 ayında ihracatta en çok artış gösteren ülkenin ABD olduğunu, bunu sırasıyla Çin, İsviçre, Mısır ve Libya'nın izlediğini belirten Bolat, en çok azalış gösteren ülkelerin ise sırasıyla yaklaşık 1 milyar dolarla Yunanistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, 415 milyon dolarla Irak olduğunu anlattı.
Bolat, Irak'a ihracatta yılın ilk aylarında azalış olduğuna işaret ederek, "Körfez Savaşı nedeniyle yaklaşık 11 Körfez ülkesine ihracatımız mart ayından başlayarak ciddi biçimde azalıyordu ama bu kan kaybı durdu. Nisan ayından itibaren tekrar toparlamaya başladı." diye konuştu.
Son 40 ayın 29'unda aylık ihracat artışı olduğunu vurgulayan Bolat, söz konusu 40 ayın 22'sinde de aylık ihracat rekoru kırıldığını, bu yılın 8 ayının 5'inde aylık ihracat yükselişi, 4'ünde aylık rekor olduğunu ifade etti.
Bolat, özellikle nisan, haziran, temmuz, ağustos aylarında art arda aylık ihracat rekorları kırmayı başardıklarının altını çizdi.
"Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatımız 8 ayda net 4,1 milyar dolar arttı"
Avrupa Birliğinin (AB), Türkiye'nin ihracatından yüzde 43 pay aldığını, ocak-ağustos döneminde AB'ye ihracatta yüzde 1,8'lik artış olduğunu dile getiren Bolat, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerine ihracat artışının yüzde 1,7, OECD genelinde yüzde 3,2, Çin'e yüzde 39 olduğunu ABD'ye ise 1,2 milyar dolarlık artış yaşandığını aktardı.
Bolat, tarım sektöründe ihracatın 24 milyar dolar, sanayide 132,5 milyar dolar, madencilikte 4,7 milyar dolar olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:
"İhracatımızda özellikle ham madde ve ara mallarda 6,3 milyar dolar ihracat artışı sağladık. Tüketim ürünleri ihracatımızda 600 milyon dolar eksilme var. Yatırım malları ihracatımızda da 1,7 milyar dolarlık bir artış var. Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünler ihracatımızda yıllıklandırılmış 116 milyar dolara yükseldik. Bu da toplam ihracatımızın yüzde 43,5'ini oluşturuyor. Yani ilk 8 ayda orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatımızda net 4,1 milyar dolar artışımız söz konusu oldu."
"Tüketim ürünlerindeki ithalat 8 ayda 2,6 milyar dolar azaldı"
İthalatın ağustosta yıllık bazda yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolar, net artışın ise 2,7 milyar dolar olduğunu anlatan Bolat, "950 milyon dolar açığımızda bir artış oldu. Bunun sebebi çok açık. Savaş şartları nedeniyle petroldeki, doğal gazdaki büyük artışların ithalat faturasını artırması." değerlendirmesini yaptı.
Bolat, ocak-ağustos döneminde ise ithalatı en çok azalan ürünlerin yaklaşık 4 milyar dolarla motorlu kara taşıtları, 3,1 milyar dolarla kıymetli yarı kıymetli taşlar, 500 milyon dolarla kakao, 347 milyon dolarla hava ve uzay taşıtları, 180 milyon dolarla tekstil ve iplik olduğunu söyledi.
İthalatın bu dönemde en çok arttığı ürünlerin ise 4,3 milyar dolarla mineral yakıtlar, 2,6 milyar dolarla elektrikli makine ve cihazlar olduğuna işaret eden Bolat, bunu sırasıyla 1,5 milyar dolarla bakır ve bakırdan eşya, 1,1 milyar dolarla kazan ve makine ile eczacılık ürünlerinin izlediğini aktardı.
Bolat, tüketim ürünlerindeki ithalatın yılın 8 ayında 2,6 milyar dolar azaldığının altını çizdi.
Ham madde ve ara mal ithalatının ise yaklaşık 14,3 milyar dolar yükseldiğine değinen Bolat, "Bunun sebebi başta ham maddeler, maden, tarım emtiyaları ve tabii ki yağlar, petrol, doğal gaz gibi ürünler. Yatırım malları aşağı yukarı aynı." dedi.
Bolat, yılın 8 ayında ithalat tarafında en çok azalış gösteren ülkelerin 3,5 milyar dolarla Rusya, 1,8 milyar dolarla Almanya, 1,6 milyar dolarla Birleşik Arap Emirlikleri, 700 milyon dolarla Fransa ve 550 milyon dolarla İsviçre olduğunu bildirerek, ithalatta en çok artış gösteren ülkelerin ise 3,5 milyar dolarla Çin, 2,1 milyar dolarla ABD, 1,2 milyar dolarla Brezilya, 930 milyon dolarla Kazakistan ve 920 milyon dolarla Mısır olduğunu ifade etti.
Ağustostaki dış ticaret açığına dikkati çeken Bolat, şu bilgileri paylaştı:
"Dış açığımız ağustosta 5,2 milyar dolar oldu. Oldukça mütevazı bir açık. 8 aylık ihracatın ithalatı karşılama oranı ağustos itibarıyla yaklaşık yüzde 81,8, yıllıklandırılmış ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 74,1. Şubat ayı sonunda Körfezi saran savaş rüzgarları, 6 ay boyunca devam ederken enerji fiyatlarında petrokimya ürünleri, gübre, emtialar tarımda ve madende bu kadar yüksek artarken ihracattaki artışımızın sayesinde ve ithalatımızı da makul düzeylerde tutmak için aldığımız dış ticaret tedbirleriyle dış ticaret açığımızda sadece 5,6 milyar dolarlık bir ekstra artış oldu. Bu da keşke olmasaydı ama oldukça makul rakamlarda tutmayı başardık."
Bolat, hizmet ticaretinin geçen yıl 122,6 milyar dolar olduğunu belirterek, ağustos itibarıyla söz konusu ihracatın yıllık bazda 125 milyar dolara ulaştığını tahmin ettiklerini söyledi.
Ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 405,3 milyar dolara yükseldiğini vurgulayan Bolat, cari işlemler açığının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) oranının 2. çeyrek sonunda son 24 yıllık ortalama olan yüzde 3,4'ün altında, haziran sonunda yüzde 2,3 seviyesinde tutmayı başardıklarını ifade etti.
Bolat, temmuzda yaklaşık 500 milyon dolar bir cari işlemler fazlası beklediklerini, toplamda da ağustos sonu itibarıyla yıllıklandırılmış cari işlemler açığının 40,5 milyar dolar civarında olacağını tahmin ettiklerini dile getirdi.
"Reeskont kredilerinde önümüzdeki aylarda bir iyileşme olmasını ümit ediyoruz"
İhracat reeskont kredisi faiz oranlarının hesaplanmasında değişiklik yapıldığını ve faiz maliyetinin yüzde 23,95 olarak uygulandığını anımsatan Bolat, şöyle devam etti:
"İnşallah bu alanda önümüzdeki aylarda bir iyileşme olmasını ümit ediyoruz, çalışıyoruz. Reeskont kredisi günlük limitini Sayın Cumhurbaşkanımız 5 milyar liraya çıkarıldığını müjdelemişti. Döviz dönüşüm desteğini Merkez Bankası 1 Ağustos'tan 31 Ocak'a kadar uzattı, yüzde 3 döviz dönüşüm prim oranını. 1 Ekim'de de yeni bir modele geçecekler. Böylece daha fazla sektörler, katma değerli sektörler ve emek yoğun sektörlerin döviz dönüşüm desteği primi alması kolaylaşacak."
Bolat, ihracatçılara verilen kredi desteklerine ilişkin bilgi vererek, ilgili kurumlarla ihracatı destekleme noktasında çalışmaya devam ettiklerini aktardı.
Ticaret diplomasisi faaliyetlerine de değinen Bolat, şunları kaydetti:
"Geçen hafta Suriye'den geldik. Katar Dış Ticaret Bakanı bir hafta önce misafirimizdi. Katar hükümeti Türkiye'den başlayıp Suriye, Sudan ve Körfez'e uzanan bir ulaştırma ve transit koridorunun işlemesi konusunda çok istekliler. Suudi Arabistan nisan ayında nakliyecilerimize transit vize vermeye başlamıştı."
Bolat, jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle Türkiye'nin bölge için daha önemli bir transit geçiş noktası haline geldiğini ve Körfez'in ihtiyaçlarının karşılanabildiğini sözlerine ekledi.
Gültepe: Üç sektördeki toplam ihracat artışı 1,5 milyar dolar
TİM Başkanı Gültepe, basın toplantısında, ekonominin 24 çeyrektir kesintisiz büyüdüğünü söyledi.
Net ihracatın 6 çeyrek sonra az da olsa büyümeye pozitif katkı vermesinin kendilerini sevindirdiğini belirten Gültepe, ihracatın, büyümenin dinamosu olmasını arzu ettiklerini vurguladı.
Gültepe, büyümenin en az yarısının üretim ve ihracattan gelmesi gerektiğini, buna karşın ihracatçının rekabet gücünün giderek zayıfladığını ifade etti.
İmalat sanayisi özelinde açıklanan 250 milyar liralık finansman paketi için teşekkür eden Gültepe, "Döviz dönüşüm desteğinde ekim ayında açıklanacak yeni düzenlemeyi de ihracat ailesi olarak merakla bekliyoruz. Bütün bu yapılanlar çok önemli ancak rekabetçiliğimizi yeniden kazanabilmemiz için sektörlerimizin, sanayimizin çok daha fazlasına ihtiyacımız var." dedi.
Gültepe, ağustosta 23,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1'lik artış olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
"Ağustosta 17 sektörümüzün ihracatı artarken 9'unda düşüş oldu. İlk 5 sektöre baktığımızda, otomotiv 2,8 milyar dolar, kimya 2,7 milyar dolar, elektrik-elektronik 1,7 milyar dolar, mücevher 1,6 milyar dolar, çelik sektörümüzse 1,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Ağustosta ihracatı en fazla artış gösteren ilk üç sektörümüz mücevher, elektrik-elektronik, demir/demir dışı metaller oldu. Yüzde 175 artan mücevher ihracatı, ağustosta 1 milyar 42 milyon dolarlık artı yazdı. Yüzde 16 artan elektrik-elektronik ihracatımız 236 milyon dolar, yüzde 19 artan demir/demir dışı metaller ihracatımız ise 212 milyon dolar katkı verdi. Bu 3 sektördeki toplam ihracat artışı 1,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. TİM verilerine göre geçen ay 43 ilimiz ihracatını artırdı.
En çok ihracat yaptığımız 3 ülke Almanya, ABD ve Birleşik Krallık oldu. 874 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Bu firmalarımızın ihracatımıza katkısı 83 milyon dolara yaklaştı."
"Avrupa'daki toparlanma fırsata çevrilebilir" mesajı
Ağustosta yaklaşık 32,5 milyon dolarlık parite kaynaklı kayıp yaşadıklarını ifade eden Gültepe, birim ihracat değerinin ise kilogram başına 1,65 dolar düzeyinde gerçekleştiğini dile getirdi.
Gültepe, küresel mal ticaretine oranla Türkiye'nin ihracatındaki artışın sınırlı kaldığına işaret ederek, yüksek maliyetlerin küresel mal ihracatından alınan payı düşürmeye devam ettiğini söyledi.
Türkiye'nin en büyük pazarı olan Avrupa'dan toparlanma sinyallerinin geldiğini ve bu durumu fırsata çevirebileceklerini vurgulayan Gültepe, öncelikle rekabetçiliği güçlendirecek hamlelerin yapılması gerektiğinin altını çizdi.
Gültepe, firmaları yeni pazarlarda yeni müşterilerle ve yeni siparişlerle buluşturmak için sahada olmaya devam ettiklerini belirterek, ağustosta TİM ve ihracatçı birlikleri olarak 7 ticaret ve 1 alım heyeti, 8 fuar katılımı, 3 UR-GE faaliyeti gerçekleştirdikleri bilgisini paylaştı.
"Suriye'de ticaret yeniden hareketleniyor"
Ağustosta ziyaret edilen Suriye'nin ayrı bir yeri olduğunu dile getiren Gültepe, şunları kaydetti:
"Suriye'de ticaret yeniden hareketleniyor. Ülkelerimiz arasında her alanda çok geniş işbirliği imkanı bulunuyor. Üretim ve ticaret altyapısının yeniden güçlenmesi, Suriye için ekonomik toparlanma demek. Türkiye için ise yeni ticaret, yatırım ve ihracat anlamına geliyor. Şam'da, karşılıklı iş yapma arzusunu çok net gördük. Şimdi bize düşen, bu ilgiyi kalıcı ticarete ve yatırıma dönüştürmek. Bu ay da yoğun bir programımız var. 17 ticaret heyetiyle ihracatçılarımızı alıcılarla buluşturmaya devam edeceğiz. 2027-2029 dönemini kapsayacak yeni Orta Vadeli Program'da fiyat istikrarının yanı sıra rekabet istikrarının da önceleneceğini umut ediyoruz."
(AA)
