CHP Ar-Ge Bilim Platformu’ndan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Fethi Açıkel tarafından yapılan çalışamaya göre, işverenlerin yüzde 88’i gerekli mesleki beceriye ve niteliğe sahip eleman bulamıyor, her 4 şirketten 3’ü yetenek açığı yaşıyor, 2 milyon çalışanın meslek edinmek için yetkinlik kazanması gerekiyor. Türkiye en çok yetenek açığı yaşayan 40 ülke arasında 29’uncu sırada yer alıyor.
CHP Ar-Ge Bilim Platformu’ndan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel, “AKP’nin Rantçı Düzeninde Türkiye’nin Katma Değerli Üretim Krizi Ve Vasıflı İş Gücü Açığı Derinleşti” başlıklı bir politika hotu hazırladı.
Dünyanın gelişmiş ekonomilerinin Endüstri 4.0’a doğru yol alırken, Türkiye sanayisinin farklı sektörlerinin dijital olgunluk seviyesinin Endüstri 2.0 ve 3.0 arasında sıkışıp kaldığı tespitinin yapıldığını çalışmada; dünya Endüstri 4.0’ı, Dijitalleşmenin ve Yeşil Dönüşümü tartışırken, Türkiye’nin iktidarın kentsel rantlara ve pahalı altyapı projelerine harcadığı on milyarlarca dolar yüzünden, teknolojik dönüşümleri yakalaması için gerekli kaynakların heba edildiği kaydedildi.
Türkiye’nin en çok yetenek açığı yaşayan 40 ülke arasında 29’uncu sırada yer aldığı, 2021 yılı itibarıyla yüksek teknoloji ihracatının Avrupa Birliği’nin yüzde 0,8’i, OECD’nin yüzde 0,5 kadar olduğuna dikkat çekilerek, son 8 yılda meslek lisesinde yüzde 40, öğrencisinde yüzde 27, öğretmeninde yüzde 10 azalma yaşandığı kaydedildi. Çalışanların yüzde 40’ının en az 6 aylık beceri geliştirme eğitimine ihtiyaç olduğu, toplam istihdamın sadece 10’da birinin mesleki ve teknik lise mezunu olduğu, mesleki ve teknik eğitim alan 1,8 milyon öğrencinin sadece 61 bininin OSB’lerde olduğu, 2013’te 2,5 milyon öğrenci mesleki eğitim görürken bu sayının 2021’de 1,8 milyona düştüğü, tespitlerine yer verildi.
CHP ne yapacak?
Raporda, CHP iktidarında nitelikli ve becerikli işgücünün yetiştirilmesi ve istihdam edilmesini sağlayacak bir eğitim-istihdam bağlantısının güçlü bir şekilde kurularak, bu amaç doğrultusunda Yüksek Yetenek İnşası Acil Eylem Planını uygulamaya koyacağı kaydedildi. Raporda, satır başlarıyla yapılacaklar şöyle sıralandı:
- Teknik ve endüstriyel beceri açığı son bulacak. Kalkınma 4.0, Planlama 4.0 Ve Dijitalleşme hamleleriyle, refah toplumu gerçekleşecek. Yeni teknoloji ve endüstrilerin gerektirdiği niteliklerde genç ve yetenekli bir iş gücü havuzu oluşturulacak; gençler yeni teknik ve mesleki becerilerle buluşturulacak. Bilim insanları ve mühendisler arasındaki kopukluk giderilerek akademisyenlerin, üniversite yönetimlerinin iznine tabi olarak, OSB’lerde, sanayi kuruluşlarında, teknoparklarda ve araştırma merkezlerinde vb. kurumlarda çalışabilmeleri sağlanacak. Üniversiteler, teknokentler, kuluçka merkezleri ve Ar-Ge Merkezleri yüksek yetenek yetiştiren ve istihdam eden inovasyon ekosistemlerine dönüştürülecek.
- İş gücü piyasası ve tüm sektörler, dijital teknolojinin gerektirdiği becerilerle donatılacak; yüksek teknoloji ve katma değerli üretim yapan fi rmalar desteklenecek.
- Kamuda ve özel sektörde her 1000 çalışandan 10’unun araştırmacı olması sağlanarak OECD ortalaması geçilecek.
- Teknopark ve Üniversite–Sanayi iş birliği politikaları, Ar-Ge’den Ür-Ge’ye; üniversite kampüslerinden endüstri komplekslerine ve OSB’lere uzanacak biçimde yeniden yapılandırılacak.
- Özel teknoloji ve ekonomi bölgeleri ile istihdam atılımı yapılacak. Tüm Türkiye’yi kapsayacak bir üretim-ticaret fi nans ağı kurulacak. 50 ili kapsayan 8 bölgede, özel mevzuata tabii limanlar, tersaneler, tarım bölgeleri ve dijital yatırım bölgelerini içeren Özel Ekonomi Bölgeleri oluşturulacak.
- Teknik mesleki eğitim yüksek statüye kavuşturulacak.
- Meslek ve teknoloji liseleri yüksek donanıma kavuşturulacak.
- OSB’lerde teknoloji liseleri çoğalacak, teknoloji ve inovasyon kültürü yayılacak.
- Meslek lisesi öğrencilerinin staj problemi çözülecek
- Yetişmiş teknik öğretmenlerle ve usta öğreticilerle mesleki eğitimin kalitesi artırılacak.
